V KZ 34/24
PostanowienieIzba Karna2024-07-10
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie sądu okręgowego o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest przedwczesne, jeśli sytuacja procesowa pokrzywdzonego jako oskarżyciela posiłkowego nie została jednoznacznie ustalona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając je za przedwczesne. Stwierdzono, że sytuacja procesowa pokrzywdzonego jako oskarżyciela posiłkowego nie została jednoznacznie ustalona na podstawie istniejących w aktach zapisów. Konieczne jest wyjaśnienie tej kwestii poprzez odebranie stosownych oświadczeń i ewentualne sprostowanie protokołu rozprawy, zanim będzie można rozstrzygnąć o skuteczności złożenia oświadczenia w trybie art. 54 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Pełnomocnik pokrzywdzonego złożył zażalenie na zarządzenie sądu okręgowego o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik twierdził, że jego klient działał w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy. W aktach sprawy brakowało jednoznacznego oświadczenia w tej kwestii, a zapisy w protokołach rozpraw były niejasne i sprzeczne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim.Pełny tekst orzeczenia
V KZ 34/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie K. N. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2024r. zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału IV Karnego Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 2 kwietnia 2024r., sygn. akt IV Ka 96/24, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 8 marca 2024r. w sprawie IV Ka 96/24 na podstawie art. 437§1 k.p.k. postanowił: uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim. [PGW] UZASADNIENIE Zażalenie jest częściowo zasadne. Jak wynika z uzasadnienia tego zażalenia zostało ono oparte na twierdzeniu pełnomocnika pokrzywdzonego, że złożył on w imieniu swojego klienta oświadczenie o działaniu w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
V KZ 34/24 2 Stwierdzić jednak należy, że w aktach sprawy brak jest takiego oświadczenia. W szczególności, w protokole pierwszej rozprawy sądowej, która odbyła się w dniu 1 czerwca 2023r. (k. 173-174v) oświadczenia takiego nie odnotowano. Brak też w aktach sprawy jakiegokolwiek dokumentu, złożonego przed tą datą, który mógłby zostać odczytany jako oświadczenie o takiej treści. Prawdą natomiast jest to, że w protokole rozprawy z dnia 1 czerwca 2023r. na k. 174v znajduje się zapis: „Pełnomocnik wnioskuje o zmianę stanowiska na oskarżyciela posiłkowego”. Stwierdzić wypada, że protokół tej rozprawy generalnie sporządzony jest mało starannie, nie wiadomo zatem czy „wniosek” ten został złożony w tym momencie, czy też tego dnia już wcześniej i został przyjęty przez Sąd, a jedynie odnotowany pod koniec protokołu. Na to drugie rozumienie wskazywanego zapisu wskazywać mogłoby to, że w protokole rozprawy z dnia 28 września 2023r. (k. 182) zapisano, iż „stawił się oskarżyciel posiłkowy […]”, a podobne zapisy są na k. 184, k. 210 i k. 231 oraz k. 240 akt. Ponieważ sytuacji procesowej pokrzywdzonego na podstawie istniejących w aktach zapisów nie da się jednoznacznie ustalić, uznać należy, że zaskarżone zarządzenie jest przedwczesne. Najpierw bowiem sytuacja ta powinna zostać wyjaśniona poprzez odebranie stosownych oświadczeń i na ile to możliwe sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 1 czerwca 2023r. Dopiero po wykonaniu tych czynności możliwe będzie zajęcie stanowiska, czy oświadczenia w trybie art. 54§1 k.p.k. zostało skutecznie złożone we wskazanym w tym przepisie terminie, czy też nie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [PGW] [ał]
Powiązane orzeczenia
- V KZ 18/25 2025-07-10Czy oświadczenie pokrzywdzonego o zamiarze działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, złożone przed wniesieniem aktu oskarżenia, jest skuteczne?
- I KZ 23/25 2025-07-03Czy oskarżyciel posiłkowy ma prawo żądać sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku, jeśli wniosek został złożony po terminie?
- III KZ 40/25 2025-11-26Czy pokrzywdzony, który nie złożył wniosku o działanie w charakterze oskarżyciela posiłkowego do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, jest uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w…
- IV KZ 69/12 2012-12-05Czy osoba, której odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego, ma prawo do otrzymania odpisów orzeczeń wydanych w tym postępowaniu?
- III KZ 51/13 2013-09-04Czy osoba pokrzywdzona przestępstwem, która nie zgłosiła swojego udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego?
Powołane przepisy
art. 437§1 KPKart. 54§1 KPK§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy