VI KO 12/61
PostanowienieIzba Karna1962-07-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20.XI.1958 r., IV KO 130/58 odnosi się również do kierowców Państwowej Komunikacji Samochodowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne. Rozróżnił pojęcia 'funkcjonariusza' i 'pracownika', wskazując, że art. 46 Kodeksu karnego (m.k.k.) odnosi się do funkcjonariuszy, a nie do wszystkich pracowników. Kierowcy Państwowej Komunikacji Samochodowej, wykonujący jedynie czynności prowadzenia pojazdów, są pracownikami, ale nie funkcjonariuszami, i w związku z tym nie podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą stosowania orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 20.XI.1958 r., IV KO 130/58, do kierowców Państwowej Komunikacji Samochodowej. Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5.XII.1957 r., I KO 230/57. Analiza dotyczyła rozróżnienia pojęć 'funkcjonariusz' i 'pracownik' w kontekście odpowiedzialności karnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej postanowił odmówić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, w związku z przedstawioną przez Sąd Wojewódzki kwestią prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20.XI.1958 r. IV KO 130/58 odnosi się również do kierowców Państwowej Komunikacji Somochodowej"postanowił odmówić odpowiedzi.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione w przytoczonym pytaniu zagadnienie rozstrzyga uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 5.XII.1957 r. I KO 230/57 (PiP z. 7, 1958 - z glosą H. Rajzmana). Uchwała ta w szczególności nakazuje rozróżniać pojęcie "funkcjonariusza" i "pracownika" i wskazuje, że użycie w art. 46 m.k.k. pierwszego z tych określeń oznacza, iż w przepisie tym chodzi nie o każdego, kto jest zatrudniony w przedsiębiorstwie lub organizacji, o jakich tam mowa, lecz o tego tylko, kto sprawuje jakiekolwiek czynności, choćby natury pomocniczej, z zakresu zarządu i administracji. Za trafnością tego poglądu przemawia fakt, iż sam akt normatywny (dekret z 13.VI.1946 r.) wyraźnie odróżnia "funkcjonariuszy" wśród ogółu "pracowników", formułując w art. 42 ustawy stan faktyczny przestępstwa polegającego na złośliwym lub uporczywym, uchylaniu się przez przełożonego lub pracodawcę od obowiązku dbałości o dobro pracowników. Pojęcie zatem "pracownicy" - jest szersze od pojęcia "funkcjonariusze", obejmuje bowiem tych ostatnich a nie pokrywa się z nim.Z powyższego wynika, że kierowcy przedsiębiorstwa "Państwowa Komunikacja Samochodowa", wykonywujący tylko czynności prowadzenia pojazdów mechanicznych, są wprawdzie pracownikami przedsiębiorstwa, ale nie jego funkcjonariuszami i wobec tego nie mogą ponosić odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 107/58 1958-11-13Czy kierowca pojazdu mechanicznego w instytucji społecznej może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej z art. 286 § 1 k.k. za powierzenie prowadzenia pojazdu osobie nieposiadającej kwalifikacji i będącej w stanie ni…
- III CZP 33/67 1967-04-05Czy sprawy przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie za wypadek samochodowy, spowodowany przez kierowcę zatrudnionego w państwowej jednostce budżetowej, należą do właściwości rzeczowej sądów wojewódzkich na podstawie ar…
- VI KO 66/61 1962-01-25Czy palacz kotłowni c.c. zatrudniony w państwowej fabryce, w razie niedopełnienia obowiązku czuwania nad pracą kotłowni, może odpowiadać jak urzędnik z art. 286 § 1 k.k.?
- N 3/69 1969-10-03Czy kierowca wojskowego pojazdu mechanicznego, który działał na polecenie przełożonego, ponosi odpowiedzialność karną za wypadek spowodowany przeładowaniem pojazdu, mimo że sprzeciwił się temu poleceniu?
- VI KO 87/62 1963-02-21Czy kierowca autobusu PKS w czasie pełnienia obowiązków służbowych podlega ochronie przewidzianej w rozdziale XXI k.k., czy też w sytuacji, gdy sam wywołał zdarzenie, w którym go ubliżono i czynnie znieważono, korzysta z…
Powołane przepisy
art. 46art. 42
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.