VI KO 38/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca). F. Karolus (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Janiny A., oskarżonej z art. 255 § 1 k.k., po rozpoznaniu w trybie art. 390 k.p.k. pytania prawnego zawartego w postanowieniu Ośrodka w Kaliszu Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 7 października 1964 r., a mianowicie:"Czy w stosunku do nieletniego stosuje się przepisy dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 174) o amnestii co do czynów określonych w art. 1 dekretu?"po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury,uchwalił udzielić na powyższe pytanie odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzez wszystkie przepisy dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 174) przewija się zasadnicza myśl, że ich zastosowanie ma miejsce jedynie i wyłącznie wówczas, gdy za zabroniony przez ustawę pod groźbą kary czyn społecznie niebezpieczny grożą sprawcy kary wymienione w art. 37 k.k., albo gdy został on już na takie kary skazany.Nieletni, tj. sprawca zagrożonego przez ustawę pod groźbą kary czynu społecznie niebezpiecznego przed ukończeniem siedemnastu lat, nie ulega karom wymienionym w art. 37 k.k. Jedynie w warunkach art. 76 i 77 k.k. nieletniemu należy wymierzyć kary wymienione w art. 37 k.k., stosując nadzwyczajne złagodzenie kary.Przepisów art. 1 dekretu o amnestii z 1964 r. nie można tłumaczyć w oderwaniu od innych przepisów dekretu. Jeżeli w art. 2 ust. 1 tego dekretu, normującym sposób realizowania postanowień dekretu co do przestępstw wymienionych w art. 1, mówi się o darowaniu jedynie nie wykonanych w całości lub w części kar oraz nie ściągniętych kosztów, to wynika z tego, że nie daruje się orzeczonych środków wychowawczych lub umieszczenia w zakładzie poprawczym, które w systemie pozytywnego prawa karnego nie są karami. Płynie z tego konsekwentnie dalszy wniosek, że nie można również nie wszcząć postępowania - lub umorzyć go, gdyby było wszczęte - w sprawach, w których te właśnie tylko środki wychowawcze lub umieszczenie w zakładzie poprawczym mogły być orzeczone. Zastosowanie bowiem amnestii w tych wypadkach byłoby uzależnione od okoliczności przypadkowej, mianowicie od tego, czy sąd nie zdążył jeszcze wydać orzeczenia w sprawie przeciwko nieletniemu.W świetle tych uwag przyjąć należy, że przez "osoby, które w chwili popełnienia przestępstwa nie ukończyły 18 lat" (art. 1 ust. 2 lit. c) i art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. c) dekretu), rozumie się osoby pomiędzy 17 a 18 rokiem życia.Pogląd powyższy nie dotyczy wypadków, w których na podstawie art. 76 i 77 k.k. została orzeczona kara przewidziana w ustawie z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary. Do takich skazań nieletnich stosuje się dekret o amnestii.Zaznaczyć przy tym trzeba, że wytyczne Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 1956 r. (OSN z r. 1956, zeszyt 3, pozycja 33) w sprawie stosowania do osób nieletnich ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii (Dz. U. Nr 11, poz. 57) ustaliły zasady obowiązujące wyłącznie przy stosowaniu ustawy o amnestii z r. 1956, jako ustawy szczególnej, wydanej w konkretnych warunkach.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uchwalił jak wyżej.