VI KO 39/59

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy pod pojęcie urzędnika w rozumieniu art. 292 k.k. podpada rewident Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", a zatem czy taki rewident korzysta z ochrony w trybie przepisu art. 255 § 5 k.k." - uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Spółdzielnie prowadzą działalność gospodarczą w ramach narodowego planu gospodarczego (art. 1 ustawy o spółdzielniach z dnia 29 października 1920 r. - Dz. U. z 1950 Nr 25, poz. 232).Centrala spółdzielni (art. 3 ust. 1 wym. ustawy) ma ustawowy obowiązek m. in. dokonywania rewizji wszelkiej działalności spółdzielni, przy czym ustawa wskazuje na określone obowiązki wyznaczanych przez Centralę rewidentów (art. 64-66 wym. ustawy), podkreślając zarazem, iż do celów rewizji należy sprawdzenie "wykonywania przez spółdzielnie wytycznych polityki Państwa oraz planów gospodarczych" (art. 67 ust. 1 wym. ustawy).2. Wojewódzkie Związki Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" sprawują poprzez wspomnianych rewidentów, wyznaczanych przez Centralę, m.in. kontrolę działalności zrzeszonych na terenie województwa spółdzielni "Samopomoc Chłopska" i zabezpieczają realizację ich planów gospodarczych, opracowując w szczególności wytyczne dla sporządzenia tych planów i kontrolując ich wykonanie (Zarządzenia dla Spółdzielni z dnia 1 sierpnia 1956 r. Nr 21, zawierające m. in. Statut Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska").3. W tych wszystkich warunkach rewidenci Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" spełniają, wynikające z ustawy funkcje zarządu w sferze gospodarczych zadań Państwa i dlatego w tym zakresie muszą być traktowani jako urzędnicy w rozumieniu prawa karnego (por. Zb. O. 40/36 a także Zb. O. 176/35), korzystający w szczególności z ochrony karno-prawnej udzielonej urzędnikom w rozdziale XXI oraz w art. 255 § 5 i 256 § 4 k.k.