IV K 145/52

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia St. Rybczyński. Sędziowie: A. Bachrach (sprawozdawca), W. Bryl, Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wincentego P. i innych oskarżonych z art. 135 i 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 27 listopada 1951 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, art. 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonych Wincentego P. i Jana K. i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania. Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 27 listopada 1951 r., uchylającego wyrok Sądu Powiatowego w Słupsku z dnia 19 września 1951 r., zarzuca powyższemu wyrokowi w oparciu o przepis art. 371 pkt 3 k.p.k. błędną ocenę okoliczności faktycznych, polegającą na odrzuceniu zeznań oskarżonego T. bez uwzględnienia tych okoliczności, które przemawiały za uznaniem ich za wiarygodne. Rewizja wnosi o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 27 listopada 1951 r. i orzeczenie co do istoty sprawy przez wydanie wyroku utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Słupsku z dnia 19 września 1951 r. w częściach dotyczących oskarżonych Wincentego P. i Jana K., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi II-ej instancji.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna wywodzi, co następuje:Wyrokiem z dnia 19 września Sąd Powiatowy w Słupsku skazał Wincentego P. i Jana K. za przestępstwo z art. 135 k.k. popełnione w ten sposób, że udzielili oni referentowi skupu Gminnej Spółdzielni Samopomocy Chłopskiej korzyści majątkowej za naruszenie obowiązku polegającego na zakwalifikowaniu dostarczonego przez nich pierza do wyższej kategorii. Sąd Wojewódzki na skutek rewizji oskarżonych wyrok uchylił i oskarżonych P. i K. uniewinnił. Jak widać z uzasadnienia, podstawą uniewinnienia była przede wszystkim ocena zeznań współoskarżonego T., któremu Sąd II-ej instancji nie dał wiary, wychodząc z założenia, że zeznania te budzą poważne wątpliwości. Stanowisko to jest niesłuszne. Wprawdzie Sąd I-ej instancji, analizując sylwetkę T., doszedł do przekonania, że nie jest to człowiek, do którego można mieć zaufanie (co zostało podchwycone przez II-gą instancję), to jednak opierając się na dalszych, istniejących w sprawie dowodach, doszedł do słusznego przekonania, że fakt wręczenia przez oskarżonych K. i P. pieniędzy T. został udowodniony.W szczególności jeszcze raz podkreślić należy okoliczność wykrętnych wyjaśnień oskarżonego K. co do ilości dostarczonego pierza, co rzuca również właściwe światło na inne wyjaśnienia tego oskarżonego.Należy podkreślić, że wątpliwości podniesione przez Sąd II-ej instancji co do możliwości stosowania art. 135 k.k. (przy przyjęciu, że T. pieniądze otrzymał, co Sąd uważa za bardzo prawdopodobne) wskazują na niewłaściwą, formalistyczną interpretacje pojęcia "urzędnik" w obecnych warunkach ustrojowych.Oskarżony T. jako referent skupu w Spółdzielni Gminnej pełnił w swoim zakresie ważne dla planowej gospodarki Państwa czynności jako urzędnik gospodarczy i w tym charakterze poniósł odpowiedzialność z art. 290 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu swego wyroku ustala, iż "nie jest wykluczone, a nawet bardzo prawdopodobne, że T. w związku ze swą działalnością przyjmowania i klasyfikowania pierza dostarczonego przez K. i P. z własnej inicjatywy otrzymał od nich pewne korzyści, i przyjąwszy to nawet za prawdziwe... nie uzasadnia to ich odpowiedzialności z art. 135 k.k., skoro T., jako referent skupu pierza, jaj itp. Gminnej Spółdzielni Samopomocy Chłopskiej, nie był urzędnikiem w rozumieniu art. 135 k.k." W ustaleniu powyższym mieści się niewłaściwy pogląd prawny, jakoby "referent skupu pierza, jaj itp. Gminnej Spółdzielni Samopomocy Chłopskiej nie był urzędnikiem w rozumieniu art. 135 k.k.".Sąd Wojewódzki poglądu co do charakteru pracy oskarżonego T. nie wsparł żadnymi ustaleniami faktycznymi, z zajmowanego stanowiska zaś tego oskarżonego oraz z charakteru wykonywanych przezeń czynności, jako też instytucji, w której był on zatrudniony, nie wynika, iżby nie był on urzędnikiem w rozumieniu art. 135 k.k.Każdy w zasadzie funkcjonariusz państwowych lub spółdzielczych jednostek gospodarczych, w którego zakres czynności wchodzi jakiekolwiek samodzielne wydawanie decyzji lub który może mieć wpływ na wydawanie decyzji w ramach swej pracy, a pobierający za swa prace wynagrodzenie (niezależnie od systemu obliczania tego wynagrodzenia) i korzystający ze społecznych uprawnień pracowniczych, odpowiada karnie jak urzędnik i stanowi przedmiot zamachu przeciwko władzom i urzędom (art. 134, 135 k.k.). Przekupywanie zatem takiego funkcjonariusza przez udzielanie mu korzyści, celem nakłonienia go do naruszenia obowiązku służbowego lub przez wynagrodzenie go za takie naruszenie - podlega ściganiu na zasadzie art. 134 i 135 k.k.Z uwagi na powyższe i wobec braku uzasadnienia w zaskarżonym wyroku, z jakich zasad Sąd Wojewódzki wyraził co do oskarżonego T. pogląd odmienny, należało wyrok uchylić i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu, jako rewizyjnemu, do ponownego rozpoznania...