VI KO 39/63

UchwałaIzba Karna1964-01-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawca pobicia odpowiada z art. 240 k.k., gdy skutek w postaci śmierci lub uszkodzenia ciała określony w art. 235 lub 236 k.k. dotyczy innego sprawcy pobicia, a nie ofiary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uznał, że sprawca pobicia odpowiada z art. 240 k.k. również wtedy, gdy skutek w postaci śmierci lub uszkodzenia ciała dotyczy innego sprawcy pobicia, a nie bezpośredniej ofiary. Istota przestępstwa z art. 240 k.k. polega na udziale w niebezpiecznym zbiorowym działaniu, z którego wynikł określony skutek, niezależnie od tego, kto stał się jego bezpośrednim adresatem.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną dotyczącą odpowiedzialności karnej sprawcy pobicia z art. 240 k.k. Chodziło o sytuację, w której skutek w postaci śmierci lub uszkodzenia ciała, przewidziany w art. 235 lub 236 k.k., dotknął innego sprawcę pobicia, a nie jego bezpośrednią ofiarę. Sąd analizował znaczenie słowa "stąd" w kontekście art. 240 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uchwalił, że sprawca pobicia odpowiada z art. 240 k.k. nawet, gdy skutek dotyczy innego sprawcy pobicia.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w składzie powiększonym, po rozpoznaniu przedstawionej przez zwykły skład Sądu Najwyższego kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sprawca pobicia, o którym mowa w art. 240 k.k. odpowiada z tego przepisu karnego, gdy osobą, która poniosła śmierć lub odniosła uszkodzenie ciała określone w art. 235 lub 236 k.k. jest nie ofiara pobicia, lecz inny sprawca tego pobicia",uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 240 k.k. wprawdzie wprowadza dwa działania przestępne, które mogą się przejawiać bądź w udziale w bójce, bądź w udziale w pobiciu, lecz w obu tych stanach faktycznych nie przewiduje różnic w odniesieniu do stąd powstałych i przewidzianych w tym przepisie skutków.Przestępstwo powyższe mające charakter przestępstwa zbiorowego przedstawia duże niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego oraz porządku publicznego i z tego założenia wychodząc ustawa każe stosować sankcje wobec tych, którzy w takim niebezpiecznym zbiorowym działaniu biorą udział.Podstawą zatem odpowiedzialności za udział w bójce lub pobiciu jest z jednej strony podejrzenie, że każdy z uczestników mógł spowodować skutek przewidziany w art. 240 k.k., a z drugiej strony okoliczność, iż każdy z biorących udział w bójce lub pobiciu obracał się w sferze zabronionej, niebezpiecznej dla życia lub zdrowia innych osób.Odnośnie natomiast skutku przestępnego, jaki sprawca swoim działaniem wywołuje, to następuje on w takich przypadkach w sytuacji faktycznej, specjalnie wyodrębnionej przez ustawę jako szczególnie niebezpiecznej, właśnie jako jej wynik, co w ujęciu ustawy znalazło swój wyraz w słowie "stąd".Należy więc przyjąć, że ustawa w art. 240 k.k. użyła słowa "stąd" w takim samym znaczeniu w stosunku do "bójki" jak i w stosunku do "pobicia", tzn. jako do pojęć przedstawiających pewną całość, pewne zdarzenie, z którego wynikł skutek określony w art. 240 k.k., obojętnie w obydwu wypadkach dla jakiej osoby.Z powyższych założeń wychodząc należy przyjąć, że istota przestępstwa z art. 240 k.k. jest również i wówczas wypełniona, gdy skutki przewidziane w tym przepisie, które sprawca przewidywał lub powinien był przewidzieć, dotknęły nie ofiarę pobicia, lecz jednego z napastników.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 240 KKart. 235

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.