VI KO 72/60
UchwałaIzba Karna1962-06-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dyrektor kopalni węgla korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI kodeksu karnego?Ratio decidendi
Dyrektor kopalni węgla, będący kierownikiem przedsiębiorstwa państwowego utworzonego na podstawie zarządzenia ministra, sprawuje funkcje na podstawie stosunku służbowego w organach administracji państwowej. W związku z tym, dyrektor kopalni korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI Kodeksu karnego, a dopuszczenie się wobec niego czynów zabronionych podczas lub z powodu pełnienia obowiązków służbowych podlega karze.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą ochrony prawnej dyrektora kopalni węgla jako urzędnika w rozumieniu Kodeksu karnego. Dyrektor kopalni jest kierownikiem przedsiębiorstwa państwowego, utworzonego na podstawie zarządzenia Ministra Górnictwa. Sąd Najwyższy miał rozstrzygnąć, czy dyrektor ten, ze względu na charakter swojej funkcji i stosunek służbowy, podlega ochronie przewidzianej dla urzędników.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, uznając dyrektora kopalni węgla za osobę korzystającą z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI Kodeksu karnego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: M. Bogusławski, E. Binkiewicz (sprawozdawca).Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana F. oskarżonego z art. 132 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Katowicach w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy dyrektor kopalni węgla korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI kodeksu karnego?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 9 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. o prawie górniczym (tekst jednolity: Dz. U. z 1961 r. Nr 23, poz. 113) przedsiębiorstwem górniczym jest przedsiębiorstwo lub inna instytucja, która poszukuje kopaliny lub wydobywa je.Jeśli poszczególny zakład górniczy - jak w niniejszej sprawie - stanowi przedsiębiorstwo państwowe, zachodzi sytuacja identyczna jak w wypadku rozstrzygniętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 września 1959 r. (VI KO 76/59) w stosunku do kierownika państwowego gospodarstwa rolnego. Stosownie do art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 49, poz. 439) przedsiębiorstwo tworzy się w drodze zarządzenia właściwego ministra. Art. 14 tegoż dekretu stanowi, iż kierownictwo przedsiębiorstwa państwowego należy do dyrektora tego przedsiębiorstwa oraz że stosunek służbowy dyrektora zawiązuje się przez akt powołania przez właściwego ministra bądź przez właściwą radę narodową za zgodą ministra.Działając na podstawie art. 1 cyt. dekretu Minister Górnictwa tworzy przedsiębiorstwo państwowe - kopalnie o określonej nazwie. Dyrektor takiej kopalni sprawuje więc funkcje na podstawie stosunku służbowego w organach administracji państwowej (w szczególności art. 3 ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o państwowej służbie cywilnej - Dz. U. z 1949 r. Nr 11, poz. 72 oraz art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych - Dz. U. Nr 5, poz. 16). Dopuszczenie się więc w stosunku do takiego dyrektora czynów przewidzianych w rozdziale XXI k.k., dokonanych podczas lub z powodu pełnienia przez niego obowiązków służbowych, podlega karze w myśl odpowiedniego przepisu tego rozdziału.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 76/59 1959-10-09Czy kierownik państwowego gospodarstwa rolnego korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędnika w art. 129-132 Kodeksu karnego?
- I KZP 9/01 2001-10-18Czy dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, zarządzający przedsiębiorstwem i reprezentujący je na zewnątrz, pełni funkcję publiczną w rozumieniu art. 228 § 1 k.k.?
- I K 40/51 1951-10-07Czy dyrektor fabryki prywatnej pozostającej pod zarządem państwowym, wyznaczony przez władze państwowe, może być uznany za sprawującego zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego w rozumieniu przepisów o przestępst…
- VI KRN 219/78 1978-11-14Czy art. 26 Kodeksu karnego ma zastosowanie do wykroczeń, a w szczególności do wykroczeń z prawa górniczego?
- VI KO 85/59 1959-06-13Czy dyrektor miejskiego przedsiębiorstwa remontowo-budowlanego, będący przedmiotem zniewagi lub czynnej napaści w czasie pełnienia obowiązków służbowych, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w art. 132 § 1 i art. 133…
Powołane przepisy
art. 132 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 9art. 1 ust. 1Art. 14art. 1art. 3art. 14 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.