VI KO 78/60

UchwałaIzba Karna1961-01-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Kto ponosi koszty postępowania, w szczególności należności obrońców i pełnomocników stron (art. 448 lit. h) k.p.k.), jeżeli w sprawie toczącej się z oskarżenia prywatnego oskarżony umarł przed uprawomocnieniem się wyroku sądu powiatowego?
Ratio decidendi
W przypadku śmierci oskarżonego przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawie z oskarżenia prywatnego, koszty postępowania, w tym należności obrońców i pełnomocników, ponosi Skarb Państwa, zgodnie z art. 447 k.p.k. Jeżeli postępowanie umarzane jest z innych przyczyn niż śmierć oskarżonego, koszty ponosi oskarżyciel prywatny, chyba że strony pojednały się, wówczas ponoszą je solidarnie. W sytuacji śmierci oskarżonego przed uprawomocnieniem się wyroku, ustawa nie przewiduje orzekania o kosztach w postaci należności obrońców i pełnomocników stron, które w takim przypadku ponosi Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą ponoszenia kosztów postępowania w sprawie z oskarżenia prywatnego, gdy oskarżony zmarł przed uprawomocnieniem się wyroku. Sprawa dotyczyła Mieczysława W. i Haliny W., oskarżonych z art. 255 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że w przypadku śmierci oskarżonego przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawie z oskarżenia prywatnego, koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: Z. Kapitaniak (współsprawozdawca), A. Pyszkowski (sprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława W. i Haliny W., oskarżonych z art. 255 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy w trybie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Kto ponosi koszty postępowania, w szczególności należności obrońców i pełnomocników stron (art. 448 lit. h) k.p.k.), jeżeli w sprawie toczącej się z oskarżenia prywatnego oskarżony umarł przed uprawomocnieniem się wyroku sądu powiatowego?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 447 k.p.k., jeżeli oskarżony umarł przed uprawomocnieniem się wyroku, koszty postępowania oprócz wymienionych w art. 448 lit. h) k.p.k. ponosi Skarb Państwa.W przepisie tego artykułu jest oczywiście implicite mowa o umorzeniu postępowania z powodu śmierci oskarżonego (art. 3 lit. b) k.p.k.). W związku z takim uregulowaniem sprawy kosztów postępowania w wypadku umorzenia postępowania z powodu śmierci oskarżonego należy przyjąć, że art. 442 k.p.k. reguluje tę sprawą w razie umorzenia postępowania z wszelkich innych (a więc nie tylko wskutek śmierci oskarżonego) powodów.Tylko zatem w wypadku umorzenia postępowania z innego powodu niż śmierć oskarżonego w sprawie z oskarżenia prywatnego oskarżyciel - stosownie do art. 442 lit. a) k.p.k. ponosi koszty postępowania, i to wszystkie koszty, a zatem również należności obrońców i pełnomocników stron, skoro 10 ustawa w tym wypadku kosztów w tej postaci nie wyłącza z całości kosztów postępowania i 20 ustawa jako na jedyny wyjątek od zasady wyrażonej w pkt pod lit. a) art. 442 k.p.k. wskazuje na sytuację umorzenia postępowania wskutek pojednania się stron, kiedy to oskarżony i oskarżyciel ponoszą koszty solidarnie (art. 442 lit. b) k.p.k.).Gdy więc kosztów postępowania w postaci należności obrońców i pełnomocników stron - w sytuacji przedstawionej w pytaniu Sądu Wojewódzkiego - nie ponosi ani Skarb Państwa, ani oskarżyciel prywatny, to przyjąć trzeba, że ustawa nie przewiduje w tym wypadku w ogóle orzekania o tego rodzaju kosztach, podobnie jak nie przewiduje tego w sprawach, o których mowa w art. 442 lit. c) k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 255 KKart. 390 KPKart. 448art. 447 KPKart. 3art. 442 KPKart. 442

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.