VI KO 79/59
UchwałaIzba Karna1959-10-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lekarz dokonujący zabiegu przerwania ciąży, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, podlega karze z art. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, mimo obiektywnego istnienia trudnych warunków życiowych u kobiety ciężarnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że naruszenie dyspozycji porządkowo-administracyjnych, wyrażonych w art. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r., nie ma wpływu na byt przestępstwa z art. 4 tej ustawy. Sankcją karną objęte są dyspozycje merytoryczno-administracyjne z art. 1 ustawy, a nie dyspozycje porządkowe z art. 2. Zabieg przerwania ciąży dokonany przez lekarza za zgodą kobiety ciężarnej, z zachowaniem warunków z art. 1, nie stanowi przestępstwa z art. 4.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące odpowiedzialności karnej lekarza za przerwanie ciąży. Dotyczyło to sytuacji, gdy lekarz nie spełniał wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, mimo obiektywnego istnienia trudnych warunków życiowych u kobiety ciężarnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki zagadnienia prawnego:"1. Czy podlega ukaraniu z art. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. (Dz. U. Nr 12, poz. 61) osoba dokonująca zabiegu przerwania ciąży, która jest wprawdzie lekarzem, jednakże nie odpowiada wymogom, o których mowa w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 1956 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 68), wydanym na podstawie art. 2 ustęp 2 wyżej cytowanej ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r.:2. Czy podlega ukaraniu lekarz dokonujący zabiegu przerwania ciąży kobiecie, nie posiadającej orzeczenia innego lekarza o dopuszczalności takiego zabiegu, przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 1956 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 68), choć obiektywnie trudne warunki życiowe u kobiety ciężarnej zachodzą" -uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawa z 27 kwietnia 1956 r. o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. Nr 12, poz. 61) jest ustawą kompleksową, zawierającą dyspozycje natury administracyjnej i karnej. Art. 1 i 2 tejże ustawy zawierają dyspozycje administracyjne o charakterze merytorycznym (art. 1) i porządkowym (art. 2). Wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 4 ustawy z 27 kwietnia 1956 r., było zawarowanie sankcją karną dyspozycji merytoryczno-administracyjnych, wyrażonych w art. 1, nie zaś dyspozycji porządkowo-administracyjnych, wyrażonych w art. 2. Naruszenie tych ostatnich może powodować różne skutki natury prawnej lub dyscyplinarnej, lecz nie ma wpływu na byt przestępstwa z art. 4 ustawy o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. W świetle tego przepisu zabieg przerwania ciąży, dokonany przez lekarza za zgodą kobiety ciężarnej, z zachowaniem warunków wyrażonych w art. 1, nie stanowi przestępstwa z art. 4 ustawy z 27 kwietnia 1956 r.
Powiązane orzeczenia
- I CR 129/78 1978-05-16Czy przerwanie ciąży dokonane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży uzasadnia odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c. za ujemne następs…
- IV K 794/61 1964-04-08Czy lekarz ordynujący prywatne zabiegi przerywania ciąży na terenie szpitala, przy użyciu sprzętu szpitalnego i personelu, popełnia przestępstwo przekroczenia uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej?
- V CK 16/03 2003-11-21Czy bezprawne uniemożliwienie wykonania zabiegu przerwania ciąży, w sytuacji określonej w art. 4a ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu rodziny, uprawnia kobietę do dochodzenia wyrównania szkody wynikłej z tego zdarzenia?
- SNO 66/14 2015-03-11Czy długotrwałe zwolnienie lekarskie z powodu ciąży obwinionego sędziego stanowi przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania dyscyplinarnego i uzasadnia jego zawieszenie?
- V KK 34/10 2010-09-27Czy lekarz, który zaniechał hospitalizacji ciężarnej z objawami zagrożenia płodu, może ponosić odpowiedzialność karną za nieumyślne spowodowanie śmierci dziecka, jeśli nie zaistniały jeszcze medyczne wskazania do natychm…
Powołane przepisy
art. 4art. 2Art. 1§ 9 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.