VI KZP 11/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Chełmicki, K. Grzebuła.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesławy G. i innych, oskarżonych z art. 239 § 1 k.k. i z art. 236 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanej przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 26 lutego 1966 r. w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy wyrok zapadły w sprawie prywatnoskargowej, którą sąd I instancji, wbrew nakazowi zawartemu w art. 1 § 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. Nr 54, poz. 308) rozpoznał merytorycznie bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania pojednawczego, podlega uchyleniu przez sąd rewizyjny w trybie art. 383 pkt 3 k.p.k."?po wysłuchaniu wniosku prokuratora Generalnej Prokuratury, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWprowadzone przez ustawę z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego obligatoryjne postępowanie pojednawcze, które poprzedza rozprawę główną, ma spełnić w szczególności dwa zadania: doprowadzić do pojednania się stron, a gdyby to nie doszło do skutku - zorientować sąd o charakterze i rozmiarach sporu.Nie ulega wątpliwości, że atmosfera niejawnego posiedzenia, na którym odbywa się postępowanie pojednawcze, stwarza korzystniejsze warunki do pojednania niż rozprawa w sądzie I instancji czy też w sądzie rewizyjnym. Nie można wyłączyć, że oskarżony, nie krępowany obecnością świadków lub innych osób obecnych na sali, przed którymi nie zechciałby może ze względów ambicjonalnych zająć krytycznej postawy wobec własnego czynu, na posiedzeniu niejawnym byłby skłonny do tego i w związku z tym nawet do przeproszenia oskarżyciela prywatnego czy też dania mu innej satysfakcji. Gdyby pomimo takiej postawy oskarżonego nie doszło do pojednania ze względu na opór oskarżyciela prywatnego, wspomniane zachowanie się oskarżonego w postępowaniu pojednawczym mogłoby mieć znaczenie w sferze wymiaru kary.W świetle tych uwag okoliczność, że strony nie pojednały się przed sądami obydwu instancji (które zresztą w niniejszej sprawie nie zwracały się do stron z taką propozycją), nie może oznaczać, że uchybienie art. 1 § 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. nie mogło mieć wpływu na treść wyroku, skoro nie wiadomo, jak strony, a w szczególności oskarżony, zachowałby się na posiedzeniu niejawnym.W myśl art. 383 pkt 3 k.p.k. wspomniane uchybienie może spowodować uchylenie wyroku tylko wtedy, gdyby w związku z nim odpowiedni zarzut zawierała rewizja. Przepis art. 385 k.p.k. nie miałby w tej sytuacji zastosowania, albowiem "oczywista niesprawiedliwość" utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku, o której mowa w powołanym przepisie, wiąże się z merytoryczną stroną wyroku, na co wskazuje użycie słowa "niesprawiedliwe".