VI KZP 14/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski (współsprawozdawca).Sędziowie: K. Grzebuła, A. Kafarski, F. Karolus, I. Kazimierczak (sprawozdawca), Z. Neumann, R. Staszkiewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza L., co do kary zastępczej podlegającej wykonaniu za nie uiszczoną część grzywny, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Najwyższy w składzie zwykłym postanowieniem z dnia 12 kwietnia 1969 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy w wypadku gdy po częściowym uiszczeniu grzywny orzeczonej za przestępstwa skarbowe zachodzą przesłanki do orzeczenia zamiany części nie uiszczonej grzywny na karę zastępczą pozbawienia wolności (art. 13 § 1 u.k.s.) - przy czym ze względu na wysokość tej części grzywny kara zastępcza, przy uwzględnieniu przewidzianych w ustawie granic równoważnika grzywny (art. 13 § 2 u.k.s.), wyniosłaby więcej niż 3 lata - dopuszczalne jest zastosowanie art. 14 § 3 u.k.s., czy też również w takim wypadku należy stosować przepis art. 13 § 3 u.k.s.? W razie zaś dopuszczalności postąpienia w takim wypadku stosownie do art. 14 § 3 u.k.s. - w jaki sposób sąd ma dojść do ustalenia konkretnej kary zastępczej, aby uległa ona zarazem stosunkowemu zmniejszeniu?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54)uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 6 § 1 u.k.s. w razie jednoczesnego skazania na kary grzywny nie orzeka się łącznej kary grzywny co do występków skarbowych. Wynika z tego, że w wypadku jednoczesnego skazania za kilka występków skarbowych na kary grzywny wykonaniu podlega ich suma.Ta sama zasada ma zastosowanie przy wykonywaniu zastępczych kar pozbawienia wolności, na które zamieniono poszczególne grzywny, z tym zastrzeżeniem, że gdyby łączny czas trwania zastępczych kar przekroczył 3 lata, to wykonaniu podlega ta kara tylko w rozmiarze 3 lat (art. 13 § 3 u.k.s.).Przepis art. 14 § 3 u.k.s. zawiera nakaz stosunkowego zmniejszenia kary zastępczej w razie częściowego uiszczenia grzywny ("ulega stosunkowemu zmniejszeniu"), a ustawa nie przewiduje przy tym wypadków, w których wymieniony przepis nie miałby zastosowania. Sąd obowiązany jest zatem stosować ten przepis w każdym wypadku częściowego uiszczenia grzywny, a więc również wtedy, gdy to częściowe uiszczenie nastąpiło na poczet sumy grzywien.Jeżeli suma kar zastępczych przekracza 3 lata i wykonaniu podlega w takim wypadku ta kara tylko w rozmiarze 3 lat, to stosunkowemu zmniejszeniu podlega kara zastępcza w tym właśnie rozmiarze i tylko o taką część, jaką stanowi uiszczona kwota pieniężna w stosunku do sumy grzywien orzeczonych przez sąd.Zajęcie odmiennego stanowiska co do tego zagadnienia prowadziłoby do powstania sytuacji, w której sprawca przestępstw z ustawy karnej skarbowej byłby pozbawiony - wbrew ustawie - korzyści wypływających z art. 14 § 3 u.k.s., a tym samym nie miałby interesu w częściowym uiszczeniu grzywny.Stanowisko powyższe odnosi się odpowiednio również do podobnego zagadnienia na tle stosowania przepisów art. 43 § 4 i § 6 k.k.