VI KZP 2/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty. Sędziowie: A. Kafarski (sprawozdawca), T. Rek.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa P., oskarżonego z art. 237 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy złożenie przez oskarżyciela prywatnego - po umorzeniu przez prokuratora postępowania toczącego się dotychczas z urzędu - zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania konwaliduje brak formalnie wniesionej skargi, jeżeli zawiadomienie Milicji Obywatelskiej o popełnieniu przestępstwa dokonane zostało przez inną osobę, a nie przez pokrzywdzonego?jeżeli w aktach sprawy brak jest wzmianki, kto złożył zawiadomienie o przestępstwie, to czy sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia, że ustne zawiadomienie złożył pokrzywdzony lub osoba przez niego upoważniona?jeżeli w wypadku postępowania określonego w zdaniu drugim zostanie ustalone, że zawiadomienie o przestępstwie złożył pokrzywdzony lub osoba przez niego upoważniona, to czy konieczne jest do podjęcia postępowania sądowego wyraźne żądanie pokrzywdzonego ukarania sprawcy czynu przestępnego, wyrażone jeszcze przed przekazaniem akt sprawy przez prokuratora sądowi?"po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. W uchwale z dnia 25 stycznia 1962 r. VI KO 60/61 (OSN 1962, zesz. 4, poz. 63) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w wypadku gdy o dany czyn postępowanie karne toczy się początkowo w trybie publicznoskargowym, termin określony w art. 13 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. Nr 54, poz. 308) biegnie dla pokrzywdzonego od chwili otrzymania przez niego wiadomości, że w świetle przeprowadzonego postępowania czyn stanowi przestępstwo prywatnoskargowe. Zasadę tę należy odnieść do wszelkiego rodzaju skutków prawnych mogących wynikać dla pokrzywdzonego z faktu, że niezależnie od jego woli postępowaniu nadano początkowo kierunek oskarżenia z urzędu.2. W sprawie niniejszej prokurator zawiadomił pokrzywdzonego o umorzeniu postępowania publiczno-skargowego w dniu 15 czerwca 1965 r. Już w trzy dni później prokurator przesłał akta sprawy Sądowi Powiatowemu według właściwości i tego samego dnia uiszczono zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania. Dodać trzeba, że w aktach znajduje się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, protokół zaznajomienia podejrzanego z materiałem dochodzenia i akt oskarżenia sporządzony przez Milicję Obywatelską, lecz przez prokuratora nie zatwierdzony; akt ten wymienia osobę oskarżonego i określa rodzaj, czas i miejsce zarzuconego mu czynu. Na rozprawie głównej, którą Sąd wyznaczył w terminie przed upływem 3 miesięcy, o czym stanowi art. 13 cytowanej ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., pokrzywdzony był obecny i domagał się ukarania oskarżonego, następnie zaś - po wyroku skazującym - złożył pisemny wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.W tych warunkach nie można mieć wątpliwości, że oskarżyciel prywatny - mimo niezłożenia formalnego pisemnego aktu oskarżenia - wyraził wobec Sądu swoją wolę ukarania oskarżonego o konkretny czyn, a oskarżony miał świadomość, co mu się przed sądem zarzuca.Omawiana sytuacja jest analogiczna do tej, której dotyczy uchwała Sądu Najwyższego (skład 7 sędziów) z dnia 12 maja 1960 r., VI KO 122/59, wypowiadająca się przeciwko formalizowaniu wymagań w zakresie aktu oskarżenia jako aktu pisemnego (uchwała ta została opublikowana w "Państwie i Prawie" z 1961 r., nr 4-5, s. 833).