VI KZP 2/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty. Sędziowie: L. Jax, A. Pyszkowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława M., oskarżonego z art. 182 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Koszalinie postanowieniem z dnia 10 grudnia 1971 r. na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy odbyta w ramach kary łącznej kara 6 miesięcy aresztu, ulegająca zamianie z mocy art. 31 § 3 d.k.k. na karę więzienia, daje podstawę do stosowania art. 60 § 1 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZa podstawę skazania oskarżonego w sprawie niniejszej na podstawie art. 182 § 1 w związku z art. 59 § 1 i art. 60 § 1 k.k. przyjął Sąd Powiatowy odbycie przez oskarżonego kary 1 roku i 2 miesięcy więzienia z wyroku łącznego z dnia 23 sierpnia 1967 r., obejmującego karę 6 miesięcy aresztu za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. z 1932 r. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. i karę 1 roku więzienia za przestępstwo z art. 257 § 1 k.k. z 1932 r.Sąd Najwyższy wyjaśnił w uchwale z dnia 21 lipca 1971 r. VI KZP 20/71 (OSNKW z 1971 r. nr 10, poz. 146), iż określony w art. 60 § 1 k.k. warunek odbycia co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności w wypadku kary łącznej oznacza, że przynajmniej za jedno z popełnionych przestępstw orzeczona została kara pozbawienia wolności w rozmiarze nie mniejszym od 6 miesięcy. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że kodeks karny wprowadził obligatoryjne obostrzenie kary jedynie w stosunku do recydywistów specjalnych (powracających do umyślnych przestępstw podobnych), i to tylko takich, którzy uprzednio dopuścili się przestępstwa poważniejszego, czego wykładnikiem było wymierzenie co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności i następnie odbycie tej kary.W kwestii odbycia kary w wypadku kary łącznej Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów wyjaśnił, że sprawca odbywa kary za poszczególne przestępstwa w ramach kary łącznej, bez ustalenia kolejności wykonywania kar jednostkowych, które zostały połączone. W wyniku orzeczenia kary łącznej nie wykonuje się z osobna każdej z kar wymierzonych, co nie przekreśla faktu, że w ramach kary łącznej skazany odbywa karę za każde z przypisanych mu przestępstw (OSNKW z 1971 r., nr 6, poz. 79).Skoro oskarżony był uprzednio skazany za umyślne przestępstwo podobne na 6 miesięcy aresztu, a więc na 6 miesięcy pozbawienia wolności, i odbył karę łączną 1 roku i 2 miesięcy więzienia, obejmującą karę 6 miesięcy aresztu, to przy zachowaniu pozostałych warunków art. 60 § 1 k.k. jest on przestępcą powrotnym w rozumieniu tego przepisu. Okoliczność, że dla orzeczenia kary łącznej kara 6 miesięcy aresztu przeliczona została w myśl art. 31 § 3 d.k.k. na karę więzienia, nie ma znaczenia w kwestii ustalenia powrotu do przestępstwa.Za słusznością takiego stanowiska przemawia rozważenie sytuacji w wypadku, gdyby oskarżony był poprzednio skazany tylko za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. z 1932 r. na karę 6 miesięcy aresztu i karę tę odbył. Nie ulega wątpliwości, że w takim wypadku byłby on przestępcą powrotnym (art. 60 § 1 k.k.). Nie sposób zaś przyjąć, żeby fakt, iż oskarżony był ponadto skazany na karę więzienia za inne jeszcze przestępstwo, popełnione w warunkach uzasadniających wydanie wyroku łącznego i orzeczenia kary łącznej, miał prowadzić do odmiennej oceny w tym względzie.