VI KZP 35/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Ochman, S. Pawelec.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Sylwii S., oskarżonej z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (jednolity tekst: Dz. U. 1982 r. Nr 36, poz. 243), po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 listopada 1984 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy pobranie przez posiadacza samochodu z silnikiem wysokoprężnym karty benzynowej wydanej mu przez organ do tego uprawniony z zachowaniem wymagań, o których mowa w § 3 ust. 1, 2 i 3 uchwały nr 27 Rady Ministrów (Mon. Pol. z 1984 r. Nr 5, poz. 42), wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 4 ust. 1 ustawy z 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (tekst jednolity: Dz. U. Nr 36 z 1982 r. poz. 234)?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści przytoczonego pytania mogłoby wynikać, że Sądowi Wojewódzkiemu chodzi nie tyle o wyjaśnienie zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy (art. 390 § 1 k.p.k.), ile o rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy tego, czy opisane zachowanie oskarżonej wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (jednolity tekst: Dz. U. 1982 r., Nr 36, poz. 243). Wobec tego, że ocena prawna konkretnego czynu należy do sądu orzekającego w danej sprawie, na tak sformułowane pytanie należałoby odmówić odpowiedzi. Jednakże treść uzasadnienia do pytania oraz okoliczności sprawy, w której wyłoniła się kwestia przekazana Sądowi Najwyższemu, pozwalają przyjąć, że Sądowi Wojewódzkiemu chodzi w istocie o to, czy "karta benzynowa" uprawniająca do nabywania reglamentowej benzyny, pobrana jednak na samochód z silnikiem napędzanym olejem - jest "nienależną kartą zaopatrzenia" lub "nienależnym innym dokumentem uprawniającym do nabycia towaru", o którym stanowi art. 4 ust. 1 powołanej ustawy o zwalczaniu spekulacji. Wątpliwości Sądu Wojewódzkiego co do tej kwestii wyłoniły się głównie na tle treści uchwały nr 27 Rady Ministrów z dnia 20 lutego 1984 r. w sprawie sprzedaży benzyn silnikowych odbiorcom prywatnym oraz jednostkom gospodarki nie uspołecznionej (Mon. Pol. nr 5, poz. 42).Powołana uchwała nr 27 Rady Ministrów nie zawiera istotnie unormowania, z którego by wynikało wprost, że "kart benzynowych" nie wydaje się na pojazdy z silnikami napędzanymi paliwem innym niż benzyna. Z przepisu § 1 ust. 2 powołanej uchwały natomiast wynika dostatecznie jasno, że typy "kart benzynowych" ustala się w zależności m.in. od pojemności skokowej silnika benzynowego. Ponadto jest przecież oczywiste, bo wynika z samej logiki rzeczy, że reglamentowana benzyna nie przysługuje na pojazd, którego silnik jest napędzany innym niż benzyna źródłem energii.Co do innej podniesionej w uzasadnieniu do pytania prawnego kwestii, a mianowicie że niekiedy benzyna może być przydatna również dla pojazdów napędzanych nie tym paliwem, należy jedynie wskazać, że z materiałów tej sprawy wynika, iż oskarżona przeznaczyła nabywaną benzynę dla celów nie mających żadnego związku z pojazdem, na który pobrała "kartę benzynową".To, co powiedziano w kwestii "karty benzynowej" jako "nienależnej karty zaopatrzenia", nie przesądza odpowiedzialności na podstawie art. 4 ust. 1 powołanej ustawy o zwalczaniu spekulacji, gdyż jest oczywiste, że konieczne jest jeszcze ustalenie, iż sprawca kartę tę wyłudził lub wszedł w jej posiadanie za pomocą innego czynu zabronionego.