VI KZP 4/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Bodecki. Sędziowie: J. Bratoszewski, J. Ostaś (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława P., oskarżonego z art. 4 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (jedn. tekst: Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243; zm.: Dz. U. z 1985 r. Nr 23, poz. 100), po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Siedlcach - postanowieniem z dnia 23 stycznia 1986 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Jakie kryteria faktyczne uzasadniają uznanie w świetle art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (jedn. tekst: Dz. U. z 1982 r. Nr 36, poz. 243; zm.: Dz. U. z 1985 r. Nr 23, poz. 100) liczby kart zaopatrzenia za znaczną, skoro wyłącznie mechaniczne określenie znacznej liczby utrudnia prawidłową ocenę szkody wyrządzonej przestępstwem, o którym mowa w cytowanym przepisie?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktycznePrzestępstwa określone w ust. 2 i 4 art. 4 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji stanowią postać kwalifikowaną przestępstw przewidzianych w ust. 1 i 3 art. 4 tej ustawy. Okolicznością kwalifikującą te przestępstwa jest bliżej nie sprecyzowane przez ustawę pojęcie "znacznej ilości kart zaopatrzenia lub innych dokumentów uprawniających do nabycia towarów".Rozważając przedstawione pytanie, należy dojść do wniosku, że rozstrzygnięcie zawartej w nim kwestii powinno wynikać z analizy przepisów cytowanej ustawy. Ustawa ta została uchwalona m.in. w celu wzmożenia ochrony interesów konsumentów w obrocie artykułami powszechnego użytku, a zatem ma ona przede wszystkim chronić rynek przed jego dezorganizacją oraz konsumentów przed sprawcami, którzy, naruszając zasady sprzedaży, utrudniają im zaopatrzenie się w podstawowe towary. Jeżeli więc ustawa w ust. 5 art. 1 i ust. 2 art. 2 uzależnia typ kwalifikowany przestępstw przewidzianych w art. 1 i 2 od wartości towarów przekraczającej 200.000 zł, to wynika z tego, że o wadze tych przestępstw decyduje wartość towarów będących przedmiotem spekulacji, a także można z tego wyprowadzić wniosek, że przestępstwo określone w art. 4 staje się również typem kwalifikowanym określonym w ust. 2 i 4 tego przepisu wtedy, gdy liczba wyłudzonych lub uzyskanych za pomocą innego czynu zabronionego kart zaopatrzenia jest taka, że w sumie uprawnia do nabycia towarów o wartości przekraczającej 200.000 zł.Za przyjęciem kryterium wartości przemawia także art. 3 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101), który za popełnienie przestępstwa określonego w art. 4 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji, a więc przestępstwa, o którym mowa w niniejszym pytaniu prawnym, nakazuje obligatoryjne wymierzanie grzywny nie niższej od dwukrotnej wartości towaru będącego przedmiotem spekulacji.