VI KZP 4/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie:. H. Kempisty (współsprawozdawca), L. Jax, W. Komorniczak, Z. Kwiecień, S. Pawela, J. Polony (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława O., skazanego z art. 201 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Najwyższy w składzie zwykłym na podstawie art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1972 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54 z późn. zm.) - postanowieniem z dnia 29 stycznia 1979 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy pierwsza ze wskazanych w art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. podstaw prawnych wznowienia postępowania, a mianowicie że "sprawca jest niewinny", może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy nowe fakty lub dowody, nie znane przedtem sądowi, powołane we wniosku o wznowienie postępowania wskazują na wyraźne prawdopodobieństwo wyeliminowania z przypisanego sprawcy przestępstwa ciągłego jednego lub kilku czynów, składających się na owo przestępstwo ciągłe i mających np. istotne znaczenie dla wartości zagarniętego mienia społecznego?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego przestępstwo ciągłe stanowi jedno przestępstwo wieloczynowe (por. uchwałę połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1966 r. - VI Ko 42/62, OSNKW 1966, z. 7, poz. 69, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1972 r. - VI 44/72, OSNKW 1973, z. 2-3, poz. 20; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1975 r. - III KR 394/74, OSNKW 1975, z. 12, poz. 159 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 1977 r. - VII KZP 50/77, OSNKW 1978, z. 1, poz. 3).Konsekwencją tej konstrukcji przestępstwa ciągłego jest jego niepodzielność (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1970 r. - VI KZP 30/70, OSNKW 1971, z. 1, poz. 1; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1976 r. - VI KZP 35/75, OSNKW 1976, z. 3, poz. 39 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1976 r. - III KR 162/76, OSNKW 1977, z. 3, poz.19), w związku z czym niedopuszczalne jest np. skazanie sprawcy za fragment takiego przestępstwa, obejmujący kilka czynów, i jednoczesne uniewinnienie w części obejmującej pozostałe czyny (lub czyn), wchodzące w skład zarzucanego przestępstwa ciągłego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1971 r. - IV KR 279/71, OSNGP 1972, z. 4, poz. 79).Z tego samego powodu więc nie można wznowić postępowania - w razie ujawnienia nowych faktów lub dowodów - tylko co do części przestępstwa ciągłego na tej podstawie, że "skazany jest niewinny", w zakresie jednego lub kilku spośród czynów składających się na przypisane mu prawomocnym wyrokiem przestępstwo ciągłe.Wznowienie postępowania w takim wypadku może nastąpić ewentualnie na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a zdanie drugie k.p.k., jeżeli wyeliminowanie jednego lub kilku czynów z przestępstwa ciągłego doprowadziłoby do zastosowania przepisu przewidującego zagrożenie karą łagodniejszą.W przeciwnym razie - gdy takie wyeliminowanie fragmentu przestępstwa ciągłego miałoby istotny wpływ na stopień społecznego niebezpieczeństwa, a w konsekwencji uzasadniało ocenę, że orzeczona kara jest rażąco niewspółmierna w stosunku do stopnia tego niebezpieczeństwa - skorygowanie prawomocnego wyroku może nastąpić w drodze rewizji nadzwyczajnej.