VI KZP 42/87
PostanowienieIzba Karna1987-12-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien udzielić odpowiedzi na pytanie prawne dotyczące sytuacji procesowej w sprawie karnej skarbowej, gdy wszczęcie postępowania sądowego nastąpiło na skutek żądania oskarżonego, a prokurator nie sporządził ani nie zaakceptował aktu oskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne, uznając, że nie ma ono charakteru zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy. Odpowiedź na nie jest zawarta w przepisach ustawy karnej skarbowej, w szczególności w art. 257, który nakłada na sąd obowiązek uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia finansowego organu orzekającego i przekazania sprawy prokuratorowi do postępowania przygotowawczego.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Płocku przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne dotyczące sytuacji procesowej w sprawie karnej skarbowej. Wszczęcie postępowania sądowego nastąpiło na skutek żądania oskarżonego, a prokurator nie sporządził ani nie zaakceptował aktu oskarżenia. Sąd Wojewódzki miał wątpliwości co do właściwego aspektu procesowego (art. 388 k.p.k. pkt 4 w zw. z art. 11 pkt 4 k.p.k. czy art. 389 pkt 2 k.p.k.).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman (sprawozdawca). Sędziowie: R. Bodecki, C. Kraska.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana K., oskarżonego o czyn określony w art. 94 § 1 u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Płocku na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. - postanowieniem z dnia 15 września 1987 r. - pytania prawnego:"Jak traktować sytuację procesową (w aspekcie art. 388 k.p.k. pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 11 pkt 4 k.p.k. czy też w aspekcie art. 389 pkt 2 k.p.k.), gdy wszczęcie postępowania sądowego w sprawie karnej skarbowej nastąpiło na skutek żądania oskarżonego skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, złożonego od orzeczenia urzędu skarbowego, które w sprawie potraktowano jako zastępujące akt oskarżenia, jeżeli w części postępowania sądowego wziął udział prokurator, przy czym prokurator nie sporządził, ani nie akcpetował aktu oskarżenia po przeprowadzeniu postępowania skarbowego - art. 187 § 1 u.k.s.?"postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione wyżej pytanie nie ma charakteru zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy. Odpowiedź na nie zawarta jest w przepisach ustawy karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 1984 r. Nr 22, poz. 103§. Artykuł 257 u.k.s. bowiem stanowi, że "jeżeli w sprawie należącej do właściwości sądu rozstrzygnięcie wydał finansowy organ orzekający, sąd może uchylić to rozstrzygnięcie postanowieniem", przy czym sformułowanie to rozumieć należy jako obowiązek sądu, a fakultatywność dotyczy wyłącznie formy orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1983 r. - V KRN 14/83, OSNKW 1983, z. 10-11, poz. 93).Sprawa będąca przedmiotem pytania prawnego - w myśl art. 255 § 1 pkt 3 u.k.s., określającego właściwość sądów w sprawach objętych przepisami ustawy karnej skarbowej - zawisła w sądzie, a ustalone przez sąd okoliczności odpowiadają sytuacji objętej art. 257 tej ustawy. W sytuacji określonej w wymienionym przepisie sąd obowiązany jest do uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia finansowego organu orzekającego (postanowieniem lub wyrokiem) i przekazania sprawy prokuratorowi do postępowania przygotowawczego. Zgodnie bowiem z treścią art. 176 § 1 u.k.s. - prokurator sprawuje nadzór nad dochodzeniem w sprawach należących do właściwości sądów i do niego należy zatwierdzenie i wnoszenie aktów oskarżenia (art. 187 § 1 u.k.s.), jak też zatwierdzenie innych decyzji merytorycznych kończących postępowanie przygotowawcze.Należy dodać, że ustawa karna skarbowa w części II zawiera własne przepisy procesowe mające charakter lex specialis w stosunku do przepisów zawartych w kodeksie postępowania karnego, co znaczy, że przepisy kodeksu postępowania karnego o tyle mają zastosowanie do postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe, o ile odpowiednie przepisy ustawy karnej skarbowej wyraźnie tak stanowią. W odniesieniu do postępowania przed sądem określa tę zasadę art. 254 u.k.s.Ze względu na to, że konkretna sytuacja objęta pytaniem prawnym uregulowana została w sposób wyraźny właściwym przepisem ustawy karnej skarbowej, nie zachodzi sytuacja określona w art. 390 § 1 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- II KK 96/22 2022-03-31Czy wyrok nakazowy w sprawie o przestępstwo skarbowe może zostać wydany, gdy akt oskarżenia został wniesiony przez organ postępowania przygotowawczego, który nie był do tego uprawniony z uwagi na nadzór prokuratora nad d…
- I KK 264/25 2026-01-15Czy w przypadku oskarżenia o przestępstwo skarbowe, gdy sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, a następnie Sąd Najwyższy uchylił oba orzeczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, należy…
- III K 179/61 1964-04-30Czy orzeczenie sądu wydane w sprawie o występek skarbowy, który w chwili wyrokowania należał do właściwości organów finansowych, jest nieważne z mocy prawa?
- IV KR 107/81 1981-12-06Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok uniewinniający oskarżoną od zarzutów popełnienia przestępstw gospodarczych i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego?
- II KK 297/17 2018-01-18Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i umarzając postępowanie z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, prawidłowo ocenił, że nie doszło do konwalidacji tej wady procesowej przez udział pro…
Powołane przepisy
art. 94 § 1art. 390 § 1 KPKart. 388 KPKart. 11 pkt 4 KPKart. 389 pkt 2 KPKart. 187 § 1art. 255 § 1 pkt 3art. 257art. 176 § 1art. 254§ 1§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.