VI KZP 44/68

UchwałaIzba Karna1969-08-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik Zjednoczenia Zespołów Gospodarczych "Inco" jest urzędnikiem w rozumieniu art. 292 k.k. i art. 46 m.k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że pracownik Zjednoczenia Zespołów Gospodarczych "Inco" nie jest urzędnikiem w rozumieniu art. 292 k.k. i art. 46 m.k.k. Uzasadniono to tym, że Zjednoczone Zespoły Gospodarcze nie działają z udziałem finansowym Państwa ani nie znajdują się pod zarządem państwowym, a ich działalność służy realizacji celów Stowarzyszenia "Pax", które nie jest organizacją mającą zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą statusu pracownika Zjednoczenia Zespołów Gospodarczych "Inco" jako urzędnika w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego. Zjednoczenie Zespołów Gospodarczych "Inco" jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, przez którą działalność gospodarczą prowadzi Stowarzyszenie "Pax". Stowarzyszenie to czerpie środki finansowe ze składek członkowskich i dochodów z majątku, a jego cele statutowe nie wskazują na zlecenie mu czynności w zakresie zarządu państwowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi, że pracownik Zjednoczenia Zespołów Gospodarczych "Inco" nie jest urzędnikiem w rozumieniu art. 292 k.k. i art. 46 m.k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: M. Budzianowski, H. Kempisty (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego C., oskarżonego z art. 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy postanowieniem z dnia 30 kwietnia 1968 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy pracownik Zjednoczenia Zespołów Gospodarczych "Inco" jest urzędnikiem w rozumieniu art. 292 k.k. i art. 46 m.k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl § 1 pkt 1 uchwały nr 446/58 Rady Ministrów z dnia 17 listopada 1958 r. organizacjom społecznym posiadającym osobowość prawną może być udzielone zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w dziedzinie usług, produkcji i obrotu towarowego, stosownie zaś do § 3 tej uchwały działalność ta powinna być prowadzona przez wyodrębnioną w tym celu komórkę organizacyjną.Zjednoczone Zespoły Gospodarcze - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością są przedsiębiorstwem stanowiącym taką właśnie wyodrębnioną komórkę organizacyjną, przez którą działalność gospodarczą prowadzi Stowarzyszenie "Pax", będące jednocześnie właścicielem wszystkich udziałów spółki. Według struktury organizacyjnej wymienionego przedsiębiorstwa dzieli się ono m.in. na zespoły branżowe: Zespół "Inco" Chemii Budowlanej i Tworzyw Sztucznych, Zespół "Inco" Chemii Gospodarczej, Zespół "Inco" Mechaniki i Elektrotechniki oraz Zespół "Veritas" Przemysłowo-Handlowy, którym z kolei podlegają odpowiednie poszczególne zakłady produkcyjne.Środki finansowe na realizację swych celów i zadań Stowarzyszenie czerpie ze składek członkowskich i dochodów z majątku ruchomego i nieruchomego.Zarówno powyższe okoliczności, jak i określone w statucie cele Stowarzyszenia "Pax" wskazują na to, że nie może ono być uważane za organizację mającą zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego. Przesądza to zarazem o tym, że również działalność Zespołów, polegająca na kierowaniu poszczególnymi zakładami a służąca realizacji celów "Paxu", nie stanowi wykonywania takich czynności.Skoro przy tym przedsiębiorstwo Zjednoczone Zespoły Gospodarcze nie działa z udziałem finansowym Państwa ani nie znajduje się pod zarządem państwowym, to brak podstaw do uznania pracowników (funkcjonariuszy) Zjednoczonych Zespołów Gospodarczych za osoby ulegające odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników w przepisach art. 292 k.k. lub art. 46 m.k.k.Nadmienić należy, że pogląd podobny wypowiedział już Sąd Najwyższy w stosunku do pracownika "Veritas" (wyrok SN z dnia 9 marca 1963 r. V K 86/63, opublikowany w OSN wydanie Prok. Gen. 1963 r. z. 5, poz. 72).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 290 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 292 KKart. 46§ 1§ 1 pkt 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.