VI KZP 52/65
UchwałaIzba Karna1966-03-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba sprawująca z wyboru (niefunkcjonariusz) funkcję społeczną w związku zawodowym, w szczególności w radzie zakładowej bądź innej komisji, ponosi odpowiedzialność karną przewidzianą dla urzędników?Ratio decidendi
Osoba sprawująca z wyboru funkcję społeczną w związku zawodowym, która wykonuje zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego, ponosi odpowiedzialność karną przewidzianą dla urzędników, jeśli popełniony przez nią czyn pozostaje w związku z wykonywaniem tych czynności. Związki zawodowe, obok funkcji społecznych, pełnią także zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego, a ich funkcjonariusze lub osoby wybrane do pełnienia tych funkcji mogą być objęci odpowiedzialnością karną urzędników.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła Bolesława S., oskarżonego z artykułów dotyczących przestępstw przeciwko mieniu. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię prawną dotyczącą odpowiedzialności karnej osób pełniących funkcje społeczne z wyboru w związkach zawodowych. Chodziło o ustalenie, czy takie osoby, działając w radach zakładowych lub innych komisjach, mogą być traktowane jako urzędnicy w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione pytanie prawne, zgodnie z którym osoby sprawujące z wyboru funkcje społeczne w związkach zawodowych, wykonujące czynności zarządu państwowego, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski. Sędziowie: F. Karolus, M. Bogusławski, Z. Kubec (współsprawozdawca), A. Pyszkowski, R. Staszkiewicz, J. Dankowski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bolesława S., oskarżonego z art. 290 § 1, 286 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w dniu 4 marca 1966 r. przedstawionej przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 20 lipca 1965 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy osoba sprawująca z wyboru (niefunkcjonariusz) funkcję społeczną w związku zawodowym, w szczególności w radzie zakładowej bądź innej komisji, ponosi odpowiedzialność karną przewidzianą dla urzędników (rozdział XLI k.k.)?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. i art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższymuchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl ustalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego związki zawodowe są organizacją, która obok funkcji społecznych spełnia także zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego. Funkcje związane z wykonywaniem tych czynności mogą we wspomnianych organizacjach spełniać ich funkcjonariusze bądź też w niektórych wypadkach osoby pochodzące z wyboru i działające na zasadach pracy społecznej, jeżeli ustawa lub przepisy wydane na jej podstawie wybór taki przewidują. Członkowie rady zakładowej powoływani są właściwie w drodze wyborów (art. 8 pkt 1 dekretu z 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych - Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późn. zm.), a rada zakładowa może z kolei wyłonić ze swego grona sekcje dla załatwiania poszczególnych kategorii spraw (§ 3 rozp. Min. Pracy i Opieki Społecznej z dnia 7 maja 1945 r. o wzorowym regulaminie funkcjonowania rady zakładowej, Dz. U. Nr 18, poz. 106).Jeżeli zatem sprawcą była indywidualnie określona osoba, której w sposób prawem przepisany zlecono pełnienie czynności zarządu państwowego w zakresie przeniesionym na związki zawodowe, to zgodnie z art. 292 k.k. ponosi ona odpowiedzialność karną przewidzianą dla urzędników, gdy popełniony przez nią czyn pozostaje w związku z wykonywaniem tych czynności. Podobne stanowisko zajął już Sąd Najwyższy m.in. w sprawach IV K 102/57 (wyrok z dnia 18 października 1957 r., OSN z. 3 z 1958 r., poz. 29) oraz I K 726/60 (wyrok z dnia 7 listopada 1960 r., OSN z. 4 z 1961 r., poz. 58).
Powiązane orzeczenia
- III K 922/61 1964-03-13Czy funkcjonariusz organizacji, której powierzono wykonywanie czynności z zakresu zarządu państwowego, może być uznany za urzędnika w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego, a jego czyny kwalifikowane jako przestępstwa urz…
- IV K 102/57 1957-10-18Czy osoba pełniąca funkcję społeczną w ramach organizacji związkowej, która uzależnia załatwienie przydziału mieszkaniowego od otrzymania korzyści majątkowej, może być uznana za podmiot przestępstwa urzędniczego z art. 2…
- II KR 76/68 1968-10-28Czy funkcjonariusze kółek rolniczych, którym powierzono czynności z zakresu zarządu państwowego, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników?
- II K 21/63 1963-03-04Czy funkcjonariusze kółek rolniczych, którzy nie wykonują czynności zleconych w zakresie zarządu państwowego, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników za przekroczenie władzy lub niedopełnienie obo…
- VI KO 108/59 1960-01-28Czy członkowie zarządu poszczególnych szczebli organizacyjnych "Ligi Kobiet" podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników?
Powołane przepisy
art. 290 § 1art. 390 KPKart. 30art. 8 pkt 1art. 292 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.