VI KZP 86/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski (sprawozdawca). Sędziowie: H. Kempisty, T. Krokosz. Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława M., oskarżonego z art. 246 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 6 listopada 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy spowodowanie przez funkcjonariusza publicznego, zatrudnionego w charakterze magazyniera w spółdzielni, możliwości powstania istotnego niedoboru w mieniu społecznym wskutek niedopełnienia obowiązku w zakresie nadzoru nad tym mieniem daje podstawę do skazania sprawcy za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych i społecznych (art. 246 § 1 k.k.)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW kwestii stosowania przepisów art. 246 § 1-3 k.k. do czynów funkcjonariuszy publicznych, polegających na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków określonych w innych przepisach stanowiących o typie przestępstwa, wypowiedział się już Sąd Najwyższy w podjętej w składzie siedmiu sędziów uchwale z dnia 2 marca 1972 r. VI KZP 5/71 (OSNKW z 1972 r. nr 4, poz. 58).Wskazując na wynikający z § 4 art. 246 k.k. charakter subsydiarny przepisów paragrafów 1-3 tegoż artykułu, wymieniona wyżej uchwała dokonała wykładni obu członów przepisów § 4 art. 246 k.k. i wyjaśniła między innymi, że "druga część art. 246 § 4 k.k. wyłącza stosowanie norm art. 246 § 1-3 do czynów zabronionych, których znamieniem jest »przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków«. Takimi czynami są w kodeksie karnym z 1969 r. czyny określone w art. 217 i 218. Te bowiem normy kodeksowe (oprócz art. 246 k.k.) zawierają wymienione w art. 246 § 4 (zdanie drugie) znamię "przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków". Ratio leigs omawianej normy sprowadza się do tego, że ustawa chce zapobiec ściganiu karnemu aktów niegospodarności - w braku wymaganej przepisem art. 217 k.k. poważnej szkody - na podstawie art. 246 k.k.; mogłoby to prowadzić do przekreślenia zamierzeń kodeksu przejawiających się w wymaganiu poważnej szkody jako znamienia przestępnej niegospodarności. Analogicznie na tle dyspozycji art. 218 k.k. część druga art. 246 § 4 k.k. zapobiega ściganiu sprawcy z art. 246 k.k., jeżeli z jego działania (zaniechania) wynikła jedynie możliwość niedoboru albo jeżeli niedobór wprawdzie nastąpił, ale nie mógłby być ze względu na swe rozmiary uznany za "istotny".W świetle powyższych wywodów należy przyjąć, że do czynu funkcjonariusza publicznego polegającego na niedopełnieniu obowiązków lub przekroczeniu uprawnień w zakresie nadzoru nad mieniem społecznym, jego ochrony lub gospodarowania nim i na stworzeniu przez to możliwości powstania niedoboru, jeżeli istotny niedobór uzasadniający odpowiedzialność karną z art. 218 k.k. nie nastąpił, przepis art. 246 § 1 k.k. nie będzie miał zastosowania.