VII KZP 16/78

UchwałaIzba Karna1978-06-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn funkcjonariusza MO zakwalifikowany z art. 156 § 2 k.k. lub z art. 181 § 1 k.k. może być kwalifikowany w zbiegu z art. 246 § 1 k.k., albo tylko z tego ostatniego przepisu, jeżeli istotne elementy czynu, takie jak przekroczenie uprawnień i działanie na szkodę dobra społecznego, pozostają poza zakresem kwalifikacji z art. 156 § 2 k.k. lub art. 181 § 1 k.k.?
Ratio decidendi
Czyn funkcjonariusza MO, który wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 156 § 2 k.k. lub w art. 181 § 1 k.k., nie może być jednocześnie kwalifikowany z art. 246 § 1 k.k. Zakaz ten wynika z bezwzględnie obowiązującej zasady wyrażonej w art. 246 § 4 k.k., który wyłącza stosowanie przepisów § 1-3 tego artykułu, gdy czyn sprawcy wyczerpuje znamiona innego przestępstwa lub gdy przekroczenie uprawnień jest jego znamieniem.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji czynu funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej. Oskarżony był o przestępstwa z art. 156 § 2 k.k. i art. 181 § 1 k.k. Powstała wątpliwość, czy czyn ten można kwalifikować w zbiegu z art. 246 § 1 k.k. lub tylko z tego ostatniego przepisu, jeśli istotne elementy czynu, jak przekroczenie uprawnień, nie są objęte kwalifikacją z art. 156 § 2 k.k. lub art. 181 § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione zagadnienie prawne, zgodnie z którą czyn funkcjonariusza MO kwalifikowany z art. 156 § 2 k.k. lub art. 181 § 1 k.k. nie może być kwalifikowany w zbiegu z art. 246 § 1 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Sutkowski (sprawozdawca). Sędziowie: M. Paluch, W. Żebrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa K., oskarżonego z art. 156 § 2 i art. 181 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z dnia 30 marca 1978 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy czyn przestępny funkcjonariusza MO zakwalifikowany z art. 156 § 2 k.k. lub z art. 181 § 1 k.k. może być kwalifikowany w zbiegu z art. 246 § 1 k.k., albo też tylko z tego przepisu, jeżeli poza zakresem kwalifikacji z art. 156 § 2 k.k. lub z art. 181 § 1 k.k. pozostają takie istotne elementy wymienionego czynu, jak przekroczenie uprawnień i działanie na szkodę dobra społecznego?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZgodnie z unormowaniem zawartym w art. 246 § 4 k.k. nie stosuje się przepisów § 1-3 tegoż artykułu wówczas, gdy czyn sprawcy wyczerpuje znamiona innego przestępstwa albo gdy przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków należy do jego znamion. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się już pogląd, że zakaz wyrażony w art. 246 § 4 k.k. ma charalter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszcza wyjątków (por. np. wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawach o przestępstwa niegospodarności, marnotrawstwa oraz spowodowania niedoboru w mieniu społecznym - OSNKW 1976, z. 4-5, poz. 52).Uwzględniając powyższe stanowisko, należy przyjąć, że czyn funkcjonariusza MO, wypełniający znamiona określone w art. 156 § 2 k.k. lub w art. 181 § 1 k.k. oraz w art. 246 § 1 k.k., nie może być zakwalifikowany z tego ostatniego przepisu.Wprawdzie pominięcie w kwalifikacji prawnej art. 246 § 1 k.k. i przyjęcie za podstawę skazania jedynie art. 156 § 2 k.k. lub art. 181 § 1 k.k. może niekiedy spowodować, że zastosowany przepis nie obejmuje całości działania sprawcy, jednakże fakt ten nie może uzasadniać odstępstwa od zasady wyrażonej w art. 246 § 4 k.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 156 § 2art. 181 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 156 § 2 KKart. 246 § 1 KKart. 246 § 4 KK§ 2§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.