I NSP 109/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-06-14

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Maria Szczepaniec, Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, wymaga zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
W postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym obowiązuje obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego, co odnosi się również do postępowania wszczętego skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Czynności podjęte osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem wyjątków, są bezskuteczne i skutkują odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez zwłoki, przyznania sumy pieniężnej i zasądzenia kosztów. Skarga została wniesiona osobiście przez stronę, bez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy odrzucił skargę z powodu braku zastępstwa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę i nakazał zwrócić stronie uiszczoną opłatę od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 109/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi M.M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. III AUa 738/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 czerwca 2023 r., 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na rzecz M.M. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi. UZASADNIENIE Pismem z 18 kwietnia 2023 r. M.M. (dalej: „skarżący”) wniósł osobiście do Sądu Najwyższego, za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed tym Sądem w sprawie o sygn. akt III AUa 738/22 domagając się na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 6, art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej I NSP 109/23 2 zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75 z późn. zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) stwierdzenia, że: 1. w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, III AUa 738/22 nastąpiło naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki; 2. Sąd Apelacyjny w Gdańsku Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpozna niniejszą sprawę w terminie 3 miesięcy od rozpoznania skargi; 3. Skarb Państwa – Sąd Apelacyjny w Gdańsku Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przyzna na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 10 000 złotych (dziesięć tysięcy złotych 00/100); 4. Skarb Państwa – Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądzi na rzecz skarżącego koszty postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania skarżący przedstawił argumenty uzasadniające podniesione przez niego twierdzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.). Odnosi się to również do postępowania toczącego się na skutek skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. W ustawie o skardze na przewlekłość postępowania nie została uregulowana kwestia zdolności postulacyjnej. W powyższym zakresie należy zatem odwołać się do przepisów regulujących postępowanie cywilne, gdyż to one znajdują zastosowanie w postępowaniu, którego skarga dotyczy. I NSP 109/23 3 Powyższe oznacza, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2006 r., III CZ 5/06; 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12; 18 października 2018 r., I NSP 75/18; 26 marca 2019 r., I NSP 3/19; 24 maja 2019 r., I NSP 27/19; 11 września 2019 r., I NSP 87/19). A. złożył do Sądu Najwyższego skargę osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, powodując konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. i art. 3 oraz art. 8 ust. 2 i art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3 pkt 6art. 4 ust. 3art. 5 ust. 2art. 12 ust. 4art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 373 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39821 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy