I NSP 85/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-04-13

Skład orzekający: Aleksander Stępkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu braku obligatoryjnego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w składzie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesioną osobiście przez stronę. Stwierdzono, że w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym obowiązuje obligatoryjne zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Czynności procesowe podjęte osobiście przez stronę w takim postępowaniu są bezskuteczne, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 871 § 2 k.p.c., które w niniejszej sprawie nie miały zastosowania. Brak profesjonalnego pełnomocnika stanowi brak nieusuwalny, skutkujący koniecznością odrzucenia skargi.
Stan faktyczny
Z. G. wniósł do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku. Skargę wniósł osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 85/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skargi Z. G. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. III AUa 1503/20, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 kwietnia 2023 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Z. G. (dalej: „skarżący”), pismem z 6 marca 2023 r. (data prezentaty Sadu Apelacyjnego w Gdańsku), wniósł osobiście, za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, do Sądu Najwyższego, skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, III AUa 1503/20. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75 ze zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) – strona może wnieść w toku postępowania skargę o stwierdzenie, że naruszono w nim jej prawo I NSP 85/23 2 do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: „skarga” lub „skarga na przewlekłość”). Do naruszenia takiego dochodzi wówczas, gdy postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.). W obecnym stanie prawnym odnosi się to również do postępowania toczącego się na skutek skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, bowiem zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, do postępowania toczącego się na skutek takiej skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego ona dotyczy. Ponieważ obecnie ustawa ta nie reguluje w sposób szczególny kwestii zdolności postulacyjnej, w zakresie tym wciąż należy stosować przepisy k.p.c., gdyż to one znajdują zastosowanie w niniejszym postępowaniu wyłączając w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c. W konsekwencji, czynności osobiście podejmowane przez stronę w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym są bezskuteczne (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2006 r., III CZ 5/06; 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12; 18 października 2018 r., I NSP 75/18; 26 marca 2019 r., I NSP 3/19; 24 maja 2019 r., I NSP 27/19; 11 września 2019 r., I NSP 87/19). Skarżący złożył do Sądu Najwyższego skargę osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, powodując konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. i art. 3 oraz art. 8 ust. 2 I NSP 85/23 3 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 373 § 1art. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 3art. 8 ust. 2§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy