I NSP 85/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-04-13
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu braku obligatoryjnego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w składzie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesioną osobiście przez stronę. Stwierdzono, że w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym obowiązuje obligatoryjne zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Czynności procesowe podjęte osobiście przez stronę w takim postępowaniu są bezskuteczne, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 871 § 2 k.p.c., które w niniejszej sprawie nie miały zastosowania. Brak profesjonalnego pełnomocnika stanowi brak nieusuwalny, skutkujący koniecznością odrzucenia skargi.Stan faktyczny
Z. G. wniósł do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku. Skargę wniósł osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 85/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skargi Z. G. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. III AUa 1503/20, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 kwietnia 2023 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Z. G. (dalej: „skarżący”), pismem z 6 marca 2023 r. (data prezentaty Sadu Apelacyjnego w Gdańsku), wniósł osobiście, za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, do Sądu Najwyższego, skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, III AUa 1503/20. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75 ze zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) – strona może wnieść w toku postępowania skargę o stwierdzenie, że naruszono w nim jej prawo
I NSP 85/23 2 do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: „skarga” lub „skarga na przewlekłość”). Do naruszenia takiego dochodzi wówczas, gdy postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.). W obecnym stanie prawnym odnosi się to również do postępowania toczącego się na skutek skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, bowiem zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, do postępowania toczącego się na skutek takiej skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego ona dotyczy. Ponieważ obecnie ustawa ta nie reguluje w sposób szczególny kwestii zdolności postulacyjnej, w zakresie tym wciąż należy stosować przepisy k.p.c., gdyż to one znajdują zastosowanie w niniejszym postępowaniu wyłączając w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c. W konsekwencji, czynności osobiście podejmowane przez stronę w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym są bezskuteczne (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2006 r., III CZ 5/06; 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12; 18 października 2018 r., I NSP 75/18; 26 marca 2019 r., I NSP 3/19; 24 maja 2019 r., I NSP 27/19; 11 września 2019 r., I NSP 87/19). Skarżący złożył do Sądu Najwyższego skargę osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, powodując konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. i art. 3 oraz art. 8 ust. 2
I NSP 85/23 3 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 109/23 2023-06-14Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, wymaga zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
- I NSP 13/23 2023-03-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, jeśli ska…
- I NSP 1/23 2023-02-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu z powodu braku zd…
- I NSP 258/22 2022-10-04Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu z powodu braku…
- I NSP 50/23 2023-07-26Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku obowiązkowego zastęps…
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 373 § 1art. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 3art. 8 ust. 2§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy