I NSP 258/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-10-04
Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu z powodu braku obowiązkowego zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesioną osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym. Stwierdzono, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje obowiązkowe zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Brak profesjonalnego pełnomocnika w takiej sytuacji stanowi nieusuwalny brak formalny, skutkujący odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu, żądając stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia kwoty pieniężnej. Skarga została wniesiona osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się bezprzedmiotowe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 258/22 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Przesławski SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skargi D. O. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. I ACa 523/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 4 października 2022 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE D. O. pismem z 19 lipca 2022 r. wraz z pismem zawierającym treść skargi z 21 czerwca 2022 r. wniósł do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu, I ACa 523/21, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania, zasądzenia dla siebie kwoty 5000 zł oraz złożył wniosek o zwolnienie od kosztów wniesienia opłaty od skargi w trybie art. 102 ust. 1 u.k.s.c. i art. 623, 624 k.p.k. Postanowieniem z 4 lipca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w sprawie I Sk 4/22 odrzucił skargę datowaną na 21 czerwca 2022 r. na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu, I ACa 523/21. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.). Odnosi się to również do postępowania toczącego się na skutek skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. W ustawie o skardze na przewlekłość nie została odrębnie uregulowana kwestia zdolności postulacyjnej. W powyższym zakresie należy zatem odwołać się do przepisów regulujących postępowanie cywilne, gdyż to one znajdują zastosowanie w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Powyższe oznacza, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2006 r., III CZ 5/06; 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12; 18 października 2018 r., I NSP 75/18; 26 marca 2019 r., I NSP 3/19; 24 maja 2019 r., I NSP 27/19; 11 września 2019 r., I NSP 87/19). Damian Obremski złożył do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu (I ACa 523/21) osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, co ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, powodując konieczność jej odrzucenia bez wzywania do jego uzupełnienia.
3 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. i art. 3 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji. Z uwagi na odrzucenie skargi bezprzedmiotowe stało się rozpoznanie zgłoszonego w niej wniosku o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych (opłaty od skargi). Odnosząc się do postanowienia z 4 lipca 2022 r. Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, I Sk 4/22, Sąd Najwyższy wskazuje, że zostało one wydane z naruszeniem art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. Tym samym postanowienie Sądu Apelacyjnego nie wywołało dla skarżącego ujemnych skutków procesowych w zakresie wniesionej skargi. Nie znaczy to jednak, że skarga D. O. nie podlega odrzuceniu przez Sąd Najwyższy. Podstawy na jakich Sąd Apelacyjny odrzucił skargę są aktualne także w zakresie rozpoznania skargi D. O. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym o czym była mowa powyżej. [as]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 1/23 2023-02-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu z powodu braku zd…
- I NSP 318/22 2022-10-26Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku profesjonalnego p…
- I NSP 83/22 2022-04-12Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomoc…
- I NSP 159/23 2023-07-13Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku obowiązkowego zastępstwa procesowego przez a…
- I NSP 125/23 2023-06-15Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę p…
Powołane przepisy
art. 102 ust. 1art. 623art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 373 § 1art. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 3art. 4 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy