I NSP 187/26
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-05-14
Skład orzekający: Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, obejmującej postępowanie przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ponieważ skarga obejmowała postępowanie przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym. Właściwy do jej rozpoznania jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie.Stan faktyczny
Rozpoznano skargę P. D. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie (sygn. I C 608/20) i Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie (sygn. I ACa 1336/24). Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia odszkodowania. Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 187/26 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa P. D. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendzie Powiatowej Policji w S., o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 maja 2026 r., w przedmiocie skargi P. D. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie w sprawie o sygn. I C 608/20 i Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie o sygn. I ACa 1336/24, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie. UZASADNIENIE Skargą z 18 listopada 2025 r. (data prezentaty) skarżący P. D. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie o sygn. I ACa 1336/24. Skarżący imieniem własnym wniósł o: stwierdzenie, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania, która narusza jego prawa (1); zasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa jako zadośćuczynienie za straty moralne w kwocie 20 000 zł (2).
I NSP 187/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy, ponieważ właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Rzeszowie. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania skargi dotyczącej postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, to zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość „właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 12 listopada 2024 r., I NSP 256/23; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 14 stycznia 2025 r., I NSP 426/24; z 16 stycznia 2025 r., I NSP 442/24; z 11 marca 2025 r., I NSP 293/25; z 15 kwietnia 2025 r., I NSP 6/25; z 21 maja 2025 r., I NSP 144/25; z 11 czerwca 2025 r., I NSP 173/25, z 18 września 2025 r., I NSP 289/25; z 26 listopada 2025 r., I NSP 349/25, z 26 listopada 2025 r., I NSP 366/25, z 26 listopada 2025 r., I NSP 396/25; z 11 grudnia 2025 r., I NSP 18/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 497/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 576/25; z 29 stycznia 2026 r., I NSP 6/26; z 3 lutego 2026 r., I NSP 510/25; z 16 kwietnia 2026 r., I NSP 134/25). Po przeprowadzeniu analizy treści skargi oraz akt sprawy, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że skarga obejmuje postępowanie przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie w sprawie o sygn. I C 608/20 i Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie
I NSP 187/26 3 o sygn. I ACa 1336/24. Samo oświadczenie wnioskodawcy w tym przedmiocie nie jest tu rozstrzygające (falsa demonstratio non nocet). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., który stosuje się do niniejszego postępowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [kf] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 290/26 2026-07-02Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga dotyczy postępowań przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 76/21 2021-07-28Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed sądem okręgowym?
- I NSP 308/22 2023-01-04Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy zarzucana przewlekłość dotyczy postępowania przed sądem okręgowym?
- I NSP 442/24 2025-01-16Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 216/21 2022-02-08Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy postępowanie toczy się przed sądem okręgowym?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 30.07.2026. · PDF źródłowy