I NSP 208/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-05-28

Skład orzekający: Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na postanowienie referendarza sądowego, które zostało błędnie zakwalifikowane jako skarga na przewlekłość postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na postanowienie referendarza sądowego, nawet jeśli pismo procesowe zostało błędnie oznaczone lub zakwalifikowane jako skarga na przewlekłość postępowania. Zgodnie z art. 39822 § 2 k.p.c., właściwym do rozpoznania takiej skargi jest sąd drugiej instancji, czyli w tym przypadku Sąd Apelacyjny. Mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym, a przewodniczący powinien zbadać, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana.
Stan faktyczny
M.B. złożył pismo zatytułowane „skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania skargi przez Sąd w procedurze postępowań przygotowawczych toczących się w trybie postępowania cywilnego”, które następnie zostało potraktowane jako skarga na przewlekłość postępowania i przekazane Sądowi Najwyższemu. W piśmie tym skarżący wskazał, że składa skargę na postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2025 r. w sprawie III AUz 204/24 o oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 208/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot w sprawie z odwołania M.B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o warunki umorzenia należności z tytułu składek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 maja 2025 r., w przedmiocie skargi M.B. na postanowienie referendarza sądowego w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie z 1 kwietnia 2025 r., stwierdza swoją niewłaściwość i skargę zgodnie z właściwością przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. [P.Sz.] UZASADNIENIE W piśmie z 28 kwietnia 2025 r., skierowanym do Sądu Apelacyjnego w Krakowie, zatytułowanym „skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania skargi przez Sąd w procedurze postępowań przygotowawczych toczących się w trybie postępowania cywilnego zgodnie z ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. (Dz.U. 2004. Nr 179 poz. 1843)” M.B. wskazał, że składa „o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym bez nieuzasadnionej zwłoki” (k. 3). Następnie skarżący wskazał, że składa skargę na postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2025 r. I NSP 208/25 2 w sprawie III AUz 204/24 o oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący wniósł o zmianę przedmiotowego orzeczenia i pozytywne rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wyżej opisanemu pismu, bez żadnych zarządzeń (brak ich w aktach sprawy III AUa 346/20 (III AUz 204/24, III AUz 223/24) oraz III Sk 9/25) nadano bieg i potraktowano jako skargę na przewlekłość postępowania, następnie przedstawiając Sądowi Najwyższemu. Zauważyć ponadto należy, iż ww. pismo potraktowano również jako skargę na orzeczenie referendarza sądowego. Postanowieniem z 13 kwietnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 1 kwietnia 2025 r. Co więcej, Prezes Sądu Apelacyjnego w odpowiedzi na skargę, nie zgłaszając udziału w sprawie, wniósł o jej odrzucenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. Stosownie do art. 201 § 1 zd. 1 k.p.c. przewodniczący bada, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana oraz czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odrębnym, i wydaje odpowiednie zarządzenia. Treść pisma z 28 kwietnia 2025 r., pomimo lapsusów mogących łączyć je ze skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jednoznacznie wskazuje, iż jest to w istocie skarga na orzeczenie referendarza sądowego, o której mowa w art. 39822 i nast. k.p.c. Skarżący jasno sprecyzował zaskarżone orzeczenie, podniósł względem niego zarzuty, jak również domagał się zmiany wydanego postanowienia. W braku jakichkolwiek zarządzeń, nie sposób jest odtworzyć tok rozumowania osób kwalifikujących pismo z 28 kwietnia 2025 r. jako skargę na przewlekłość postępowania. Działanie takie uznać należy za błędne, skoro pismo nie zawiera koniecznych elementów skargi na I NSP 208/25 3 naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ostatecznie pozbawione podstaw było również przekazanie pisma Sądowi Najwyższemu. Skoro pismo jest skargą na orzeczenie referendarza sądowego, to właściwym do jej rozpoznania, stosownie do art. 39822 § 2 k.p.c., pozostaje Sąd Apelacyjny w Krakowie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 200 § 14 k.p.c., zgodnie z którym Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. [P.Sz.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 130 § 1art. 201 § 1art. 39822art. 39822 § 2 KPCart. 200 § 14 KPC§ 1§ 2§ 14

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy