I NSP 307/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-01-22
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, gdy dotyczy ona zarówno sądu pierwszej instancji, jak i sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy jest właściwy jedynie do rozpoznania skarg na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Przepisy te, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę na przewlekłość postępowania, kwestionując sprawność procedowania zarówno przed Sądem Okręgowym w Warszawie (sygn. akt III C 1270/17), jak i przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt I ACa 259/22). Skarga dotyczyła postępowania trwającego łącznie prawie 8 lat, z czego ponad 3 lata i 4 miesiące w drugiej instancji. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię swojej właściwości do rozpoznania tej skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, uznając go za właściwy do rozpatrzenia skargi na przewlekłość postępowania obejmującej sądy obu instancji.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 307/25 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa M. C. przeciwko B. S. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 stycznia 2026 r., na skutek skargi powoda na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. III C 1270/17 i Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. I ACa 259/22 z udziałem Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie, przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 2 lipca 2025 r. M. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Sądu Apelacyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania w sprawie I ACa 259/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu
I NSP 307/25 2 w Warszawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. Natomiast Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24). Analiza uzasadnienia skargi wskazuje, że skarżący kwestionuje sprawność postępowania zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji. Skarżący wskazał, że postępowanie przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie III C 1270/17 toczyło się „przez okres ponad czterech lat, co samo w sobie budziło zastrzeżenia co do tempa procedowania”. Dalej skarżący przedstawił okoliczności dotyczące postępowania apelacyjnego. Skarżący zaznaczył, że postępowanie w sprawie „trwa już prawie 8 lat, z czego ponad 3 lata i 4 miesiące w II instancji”. Z uwagi na fakt, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Warszawie o sygn. akt III C 1270/17, jak i przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. I ACa 259/22, właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji.
I NSP 307/25 3 [kf] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 404/24 2025-02-12Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, które toczyło się przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 537/25 2025-12-16Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, które toczyło się zarówno przed sądem pierwszej instancji, jak i przed sądem drugiej instancji?
- I NSP 72/24 2024-03-27Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy zarzucana przewlekłość dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
- I NSP 380/25 2025-11-04Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, w którym przedmiotem oceny jest przewlekłość postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym?
- I NSP 535/25 2026-02-11Czy w przypadku skargi na przewlekłość postępowania obejmującego zarówno sąd okręgowy, jak i sąd apelacyjny, właściwym do rozpoznania tej skargi jest sąd apelacyjny?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 1art. 4 ust. 2art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy