I NSP 313/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-01-08
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym odrzuceniu przez sąd wyższej instancji skargi na przewlekłość postępowania przed sądem niższej instancji, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym odrzuceniu przez sąd wyższej instancji skargi na przewlekłość postępowania przed sądem niższej instancji. "Tok postępowania w sprawie" w rozumieniu ustawy o skardze na przewlekłość obejmuje postępowanie co do istoty sprawy, którego bieg nie powoduje przejścia rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Skarżący domagał się zasądzenia odszkodowania. Sąd Apelacyjny wcześniej odrzucił skargę skarżącego na przewlekłość postępowania przed sądem niższej instancji. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 313/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk w sprawie ze skargi T. L. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI S 251/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 stycznia 2025 r., 1. odrzuca skargę; 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. ł.n UZASADNIENIE Skargą z 20 sierpnia 2024 r. T. L. (dalej: „skarżący”) wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI S 251/23. W ocenie skarżącego rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania trwało ponad dwanaście miesięcy, w konsekwencji czego domagał on się zasądzenia na jego rzecz 10 000 (słownie: dziesięć tysięcy) złotych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSP 313/24 2 Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 z późn. zm.: dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna formułuje się pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy”, którego bieg nie powoduje „przejścia” rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 listopada 2012 r., KSP 15/12; 24 września 2014 r., III SPP 206/14; 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; 6 września 2023 r., I NSP 10/23). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że skoro postanowieniem z 29 maja 2024 r. w sprawie VI S 251/23 Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny odrzucił skargę wniesioną przez skarżącego na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt IV C 1391/22 oraz przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie pod sygn. akt II C 813/17, to w takim stanie rzeczy przedmiotową skargę należy uznać za niedopuszczalną jako wniesioną poza tokiem postępowania (art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość).
I NSP 313/24 3 Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z 3941 § 3 k.p.c. w zw. Z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia. Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania, wobec jej niedopuszczalności jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi. Postępowanie w tym zakresie należało więc umorzyć na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 355 k.p.c. ł.n r.g.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 365/25 2025-10-15Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki złożona po zakończeniu postępowania jest dopuszczalna?
- I NSP 104/22 2022-04-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 111/21 2021-07-21Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w postępowaniu dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania?
- I NSP 299/24 2024-09-23Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania?
- I NSP 209/21 2022-01-12Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 395 § 1art. 397 § 11art. 8 ust. 2art. 3941 § 3art. 39821art. 391 § 1art. 355 KPC§ 1§ 11§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy