I NSP 520/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-12-16

Skład orzekający: Adam Redzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu toczącym się na skutek wystąpienia sądu właściwego do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy na podstawie art. 481 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w postępowaniu toczącym się na skutek wystąpienia sądu właściwego do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy na podstawie art. 481 k.p.c. Postępowanie to ma charakter wpadkowy (incydentalny) i nie dotyczy postępowania co do istoty sprawy, a katalog postępowań, w których skarga jest dopuszczalna, ma charakter zamknięty i nie obejmuje tego typu postępowań.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła pismo zatytułowane „zażalenie, skarga i wnioski”, domagając się stwierdzenia przewlekłości i bezczynności Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w postępowaniach o sygn. I ACo […] i I C […]. Postępowanie I C […] dotyczyło wniosku o wznowienie postępowania, a postępowanie I ACo […] toczyło się w konsekwencji postanowienia Sądu Okręgowego z 8 września 2025 r. wydanego na podstawie art. 481 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie przepisów ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 520/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie ze skargi M. T. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. I ACo […], na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 16 grudnia 2025 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE 8 października 2025 r. (data prezentaty Sądu Apelacyjnego w Szczecinie) M. T. (dalej: Skarżąca) wniosła pismo zatytułowane jako „zażalenie, skarga i wnioski” w którym domagała się stwierdzenia „rażącej” przewlekłości i bezczynności Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, przy czym w petitum skargi oznaczyła postępowania toczące się pod sygn. I ACo […] i I C […]. Z akt sprawy wynika, że postępowanie o sygn. I C […] toczyło się przed Sądem Okręgowym na wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania, które było prowadzone przez Sąd Okręgowy w Szczecinie pod sygn. I C […]. Postępowanie w sprawie o sygn. I ACo […] toczyło się natomiast w konsekwencji postanowienia Sadu Okręgowego w Szczecinie z 8 września 2025 r. wydanego na podstawie art. 481 k.p.c. I NSP 520/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Według przepisów powołanej ustawy skarga na przewlekłość nie przysługuje w każdym postępowaniu, ale - przeciwnie - dotyczy tylko postępowań wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog ten ma charakter zamknięty (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22; 11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r., I NSP 98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20). W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowań toczących się na skutek wystąpienia sądu właściwego do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy na podstawie art. 481 k.p.c. Postępowanie to ma bowiem charakter wpadkowy (incydentalny) - nie dotyczy ono postępowania co do istoty sprawy. Skarga nie przysługuje natomiast na przewlekłość postępowania incydentalnego, jest to bowiem postępowanie spoza głównego nurtu postępowania w przedmiocie odpowiadającym przytoczonemu pojęciu "sprawy" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2021 r., I NSP 130/21). Według art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. I NSP 520/25 3 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3 ust. 1 u.s.p.p. i art. 5 ust. 1 u.s.p.p. Adam Redzik sk [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 481 KPCart. 2 ust. 1art. 3art. 8 ust. 2art. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 373 § 1 KPCart. 3 ust. 1art. 5 ust. 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy