I NSP 55/18
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2018-09-20
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest skuteczna, jeśli strona nie jest objęta jednym z wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona do Sądu Najwyższego przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu jako bezskuteczna, jeśli strona nie jest objęta jednym z wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego. Obowiązek ten ma charakter bezwzględny, a czynności podjęte osobiście przez stronę są nieskuteczne.Stan faktyczny
J.F. wniósł osobiście skargę na przewlekłość postępowania Sądu Najwyższego w sprawie IV CSK 125/18, domagając się stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia kwoty 20.000 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym. Skarga została wniesiona osobiście przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę J.F. na przewlekłość postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 55/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie ze skargi J.F. na przewlekłość postępowania Sadu Najwyższego w sprawie IV CSK 125/18, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 września 2018 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE J.F. wniósł osobiście o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie Sądu Najwyższego IV CSK 125/18 spowodowanej nierozpoznaniem skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w sprawie V ACa (…) i zasądzenie na jego rzecz z tego tytułu kwoty 20.000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.), co dotyczy też postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania sądowego (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 75; dalej jako „ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.”). Zasada ta, zgodnie z art. 871 § 2 k.p.c., nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor
2 habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, LEX nr 584755 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12, LEX nr 1294195 oraz powołane tam orzeczenia). Uwzględniając powyższe regulacje, skarga wniesiona przez J.F. osobiście, ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 871 § 2 k.p.c., dotknięta jest brakiem nieusuwalnym, co powodowało konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów o postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym (art. 370 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.). Środki odwoławcze (zażalenie) podlegają bowiem wstępnej kontroli, mającej na celu powstrzymanie dalszego toku postępowania, gdy środek ten jest niedopuszczalny, ponieważ nadawanie biegu takiemu nieskutecznemu środkowi odwoławczemu jest niecelowe i pozbawione racjonalności, skoro i tak nie zostanie merytorycznie rozpoznany. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 27/19 2019-05-24Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest skuteczna, jeśli strona nie jest objęta jednym z wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego?
- I NSP 96/18 2019-03-21Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, jest skuteczna?
- I NSP 36/19 2019-04-26Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, podlega odrzuceniu?
- III SPP 27/17 2017-05-25Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalna, jeśli strona nie korzysta z pomocy adwokata lub radcy prawnego?
- I NSP 167/20 2021-02-02Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest skuteczna w postępowaniu przed Sądem Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 370art. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy