I NSW 3365/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-30
Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie czynnego prawa wyborczego obywatela, polegające na niedoręczeniu zaświadczenia o prawie do głosowania, może być zasadne, ale jednocześnie nie mieć wpływu na wynik wyborów prezydenckich?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu wyborczego dotyczący niedoręczenia zaświadczenia o prawie do głosowania jest zasadny, ponieważ narusza konstytucyjnie i ustawowo zagwarantowane czynne prawo wyborcze obywatela. Jednakże, jeśli nie wykazano, że to naruszenie miało wpływ na ostateczny wynik wyborów, zwłaszcza przy dużej różnicy głosów między kandydatami, protest pozostaje bez wpływu na wynik wyborów.Stan faktyczny
A. D. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie prawa wyborczego polegające na niedoręczeniu mu zaświadczenia o prawie do głosowania, co pozbawiło go czynnego prawa wyborczego. Sąd Najwyższy ustalił, że skarżący uprawdopodobnił wystąpienie o skreślenie z listy wyborców za granicą i dopisanie do listy w Polsce, a następnie, mimo przywrócenia do spisu i wydania zaświadczenia, nie doszło ono na czas. Analiza wykazała naruszenie czynnego prawa wyborczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu jest zasadny, ale pozostaje bez wpływu na wynik wyborów.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 3365/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie z protestu A. D. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r., wyraża opinię, że zarzut protestu jest zasadny, ale pozostaje bez wpływu na wynik wyborów. UZASADNIENIE W dniu 16 lipca 2020 r. A. D. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko wyborowi A.S.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący podniósł naruszenie przepisów Konstytucji RP i prawa wyborczego polegającego na niedoręczeniu mu zaświadczenia o prawie do głosowania, co skutkowało pozbawieniem wnoszącego protest czynnego prawa wyborczego. Prokurator Generalny w swoim stanowisku z dnia 28 lipca 2020 r. wyraził pogląd, iż protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu, albowiem zarzuty podniesione przez skarżącego nie mieszczą się w zakresie i granicach
2 protestu wyborczego, dlatego protest nie spełnia warunków do jego merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Prawo obywatela do wniesienia protestu wyborczego wywodzi się z przepisów konstytucyjnych. Jak stanowi art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowani korespondencyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 979, dalej: u.wyb.2020). W zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020). Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że skarżący uprawdopodobnił dołączonymi wydrukami z wiadomości e-mail, że wystąpiła po pierwsze o skreślenie z listy wyborców w obwodzie za granicą (M., W. B.), a następnie o dopisanie do listy wyborców w Polsce, po drugie uprawdopodobnił, że pomimo wykreślenia go z obwodu za granicą nie dopisano go do spisu wyborców w Polsce, po trzecie, że na skutek interwencji i pomocy Konsula przywrócono go do spisu wyborców wystawiając jednocześnie zaświadczenie o prawie do głosowania. Zaświadczenie wydano bez zbędnej zwłoki i nadano (8 lipca 2020 r.) pocztą, co może uczynić konsul w szczególnie uzasadnionych okolicznościach zgodnie z § 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie spisu wyborców przebywających za granicą (Dz.U. z 2017 r., poz. 1130 ze zm.), jednak nie doszło ono na czas tak, aby skarżący mógł skorzystać z czynnego prawa wyborczego. Czyni to analizowany protest zasadnym, albowiem w sprawie naruszono konstytucyjnie i ustawowo zagwarantowane czynne prawo wyborcze obywatela (art. 10 § 1 k.wyb.).
3 Należy jednak uznać, że nie wykazano, że ten przypadek naruszenia prawa wyborczego miał wpływ na ostateczny wynik wyborów, w sytuacji gdy różnica głosów pomiędzy kandydatami wyniosła 422.385. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 323 § 1 i 2 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 372/20 2020-07-23Czy naruszenie czynnego prawa wyborczego obywatela poprzez niedoręczenie zaświadczenia o prawie do głosowania, nawet jeśli zarzut protestu jest zasadny, może wpłynąć na ważność wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskie…
- I NSW 2974/20 2020-07-23Czy naruszenie czynnego prawa wyborczego obywatela poprzez niedoręczenie zaświadczenia o prawie do głosowania, nawet jeśli zarzut protestu jest zasadny, może mieć wpływ na ważność wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Pols…
- I NSW 4753/20 2020-07-29Czy naruszenie czynnego prawa wyborczego obywatela, polegające na niedoręczeniu zaświadczenia o prawie do głosowania, może być zasadne, ale jednocześnie nie mieć wpływu na ważność wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Pols…
- I NSW 2144/20 2020-07-23Czy naruszenie prawa wyborczego polegające na niedoręczeniu zaświadczenia o prawie do głosowania przed terminem wyborów, skutkujące pozbawieniem czynnego prawa wyborczego, ma wpływ na ważność wyborów, jeśli różnica głosó…
- I NSW 84/25 2025-06-23Czy naruszenie prawa wyborczego poprzez uniemożliwienie wyborcy oddania głosu korespondencyjnie, mimo spełnienia wymogów formalnych, może stanowić podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego, nawet jeśli nie miało wpły…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 1 ust. 2art. 10 § 1art. 323 § 1§ 11 ust. 6§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy