I NSWR 2278/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-16

Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Paweł Czubik, Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony przez osobę przebywającą za granicą za pośrednictwem zagranicznego operatora pocztowego, który wpłynął do Sądu Najwyższego po upływie ustawowego terminu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu, jeżeli został on wniesiony z naruszeniem terminu określonego w przepisach Kodeksu wyborczego, a także gdy nie dołączono do niego zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju. W przypadku wyborcy przebywającego za granicą, wymogi formalne protestu uważa się za spełnione, gdy został on złożony właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku, a nie bezpośrednio do Sądu Najwyższego za pośrednictwem zagranicznego operatora pocztowego, jeśli wpłynął po terminie.
Stan faktyczny
M. P. wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r. Protest został nadany za pośrednictwem zagranicznego operatora pocztowego w dniu 25 października 2023 r., a wpłynął do Sądu Najwyższego 8 listopada 2023 r. Wynik referendum został ogłoszony w Dzienniku Ustaw 18 października 2023 r., co oznacza, że termin na wniesienie protestu upłynął 25 października 2023 r. M. P. przebywa poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie skorzystała z możliwości złożenia protestu za pośrednictwem konsula.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z powodu naruszenia terminu i niespełnienia wymogów formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

I NSWR 2278/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu M. P. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 8 listopada 2023 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) M. P. wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. Protest został nadany za pośrednictwem zagranicznego operatora pocztowego w dniu 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NSWR 2278/23 2 Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”), protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 241 § 1 k.wyb. protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Stosowanie do art. 241 § 2 k.wyb. w odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w art. 241 § 1 k.wyb. uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że M. P. przebywa poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś jej protest przeciwko ważności referendum został nadany do Sądu Najwyższego, z pominięciem odpowiednio właściwego terytorialnie konsula, za pośrednictwem zagranicznego operatora pocztowego w dniu 25 października 2023 r., natomiast w Sądzie Najwyższym złożony został w dniu 8 listopada 2023 r. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania i wyniku referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. zostało wydane w dniu 17 października 2023 r. i opublikowane w Dzienniku Ustaw w dniu 18 października 2023 r. pod pozycją 2236. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum rozpoczął bieg w dniu 19 października 2023 r. i upłynął z dniem 25 października 2023 r. I NSWR 2278/23 3 W świetle art. 241 § 1 i 2 k.wyb. M. P. wymóg wniesienia protestu w terminie 7 dni zachowałaby, jeżeli jej protest zostałby złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub też - wysłany za pośrednictwem zagranicznego operatora pocztowego - dotarł do Sądu Najwyższego do 25 października 2023 r. Protest M. P. złożony został do Sądu Najwyższego w dniu 8 listopada 2023 r., a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 241 k.wyb. Nadto skarżąca nie dołączyła do protestu zawiadomienia o ustanowieniu swojego pełnomocnika lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałych w kraju. Stosownie do art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz rozważania Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, iż protest przeciwko ważności referendum M.P. wniesiony został z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 241 § 1 k.wyb., jak również nie dołączono do niego zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, dlatego też należy uznać, że nie spełnia on warunków określonych w art. 241 k.wyb., wobec czego należało pozostawić go bez dalszego biegu. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. orzekł jak w sentencji. [SOP] [ał] I NSWR 2278/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241 § 1art. 241 § 2art. 241art. 243 § 1art. 34 ust. 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy