I NWW 6/22

Sygn. akt I NWW 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie z odwołania T. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 grudnia 2022 r. wniosku odwołującego się o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w K. od orzekania w sprawie o sygn. IV U […] toczącej się przed Sądem Rejonowym w K., oddala wniosek. UZASADNIENIE Odwołujący się T. H. pismem z 31 sierpnia 2020 r. zażądał wyłączenia Sędziego referenta M. S. oraz Sędziów orzekających w IV Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego w K.: M. A., K. C., D. D., A. F., M. G., J. H., J. M., A. M., W. P., E. S., K. S. oraz M. S. od orzekania w sprawie o sygn. IV U […] toczącej się z odwołania T. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed Sądem Rejonowym w K.. W uzasadnieniu wniosku odwołano się do art. 49 § 1 k.p.c. W ocenie wnioskodawcy sędziowie wskazani w treści wniosku powinni zostać wyłączeni od rozpoznania sprawy IV U […] z uwagi na okoliczność, że Prezes Sądu Rejonowego w K. SSR B. M. podejmuje wiążące decyzje, co do rozstrzygnięcia sprawy na niekorzyść wnioskodawcy (odwołującego się) jako ich przełożony służbowy. Zdaniem T. H. emanacją takiego stanu rzeczy jest okoliczność, że 2 Prezes Sądu Rejonowego w K. nie przekazał sędziemu referentowi pisma z 18 lipca 2020 r. zawierającego zarzuty, co do prawidłowości postanowienia z 27 września 2019 r. wydanego w sprawie IV U […] , lecz samodzielnie odniósł się do ich treści pismem z 28 lipca 2020 r., Adm.N − […]. Prezes Sądu Rejonowego dw K. w przedmiotowym piśmie zajął stanowisko, że dopuszczalne jest występowanie w sprawie o zasiłek chorobowy Prokuratury Regionalnej w […] będącej pracodawcą odwołującego się. Wnioskodawca argumentował, że takie ukształtowanie podmiotowe stron procesu jest dla niego niekorzystne, gdyż wyrok rozstrzygający to postępowanie musiałby zawierać odrębne rozstrzygnięcia odnośnie każdego z pozwanych, a wyrażające się oddaleniem odwołania od decyzji zasiłkowej. Nadto, wnioskodawca wskazał, że „wysoce prawdopodobne” jest, że pominięcie dowodu z opinii biegłego psychiatry jest spowodowane brakiem obiektywizmu referenta wywołanego naciskami ze strony Prezesa Sądu w K.. Wnioskodawca zaznaczył, że nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy udziałem odwołującego się w konkursie na aplikację, a możliwością odzyskania zdolności do pracy do dnia 30 listopada 2018 r. w kontekście schorzeń stanowiących podstawę zwolnienia lekarskiego w sprawie wymagającej wiadomości specjalnych burzy społeczne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z 13 maja 2021 r., IV U […] przekazał wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu z uwagi na fakt, że T. H. zgłosił w nim argumenty, które nie mogą zostać uwzględnione w ramach instytucji wyłączenia sędziego uregulowanej w art. 49 k.p.c. Szczególny tryb rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziów został przewidziany w art. 26 § 2 i 3 u.SN. W uzasadnieniu postanowienia z 3 czerwca 2020 r., I NWW 28/20 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 26 § 2 u.SN reguluje właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego 3 do rozpoznawania: po pierwsze – wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego (co związane jest z uregulowaną w art. 49 k.p.c. instytucją wyłączenia sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony – iudex suspectus), a po drugie – wniosków o oznaczenie sądu (co związane jest z uregulowaną w art. 45 k.p.c. instytucją oznaczenia sądu). W art. 26 § 2 zdanie pierwsze in fine u.SN określono natomiast zarzuty, których wystąpienie we wniosku lub oświadczeniu skutkuje przyznaniem właściwości do ich rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. W doktrynie wskazuje się, że przymiot niezawisłości tradycyjnie dotyczy konkretnych osób piastujących władzę sądowniczą, natomiast pojęcie niezależności odnoszone jest do sądów jako organów władzy publicznej. Pierwsza grupa zarzutów zgłoszona przez wnioskodawcę, a dotycząca zakresu postępowania dowodowego w sprawie IV U […] stanowi w istocie rzeczy zarzuty właściwe środkom odwoławczym od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie. Wnioskodawca wywodził, że najprawdopodobniej niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry jest konsekwencją nacisków ze strony Prezesa Sądu, przy czym nie przedstawił żadnej okoliczności, która miałaby tę tezę uprawdopodobnić. Podejmowane decyzje procesowe nie mogą być przedmiotem oceny w ramach wniosku o wyłączenie sędziego i nie uzasadnia wyłączenia sędziego samo przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, sprzecznie z regułami procedury cywilnej. Podstawą wyłączenia sędziego nie może być powołana przez stronę wadliwość oceny prawnej sprawy, kwestia ta może być bowiem badana jedynie w drodze zaskarżenia ewentualnego niekorzystnego rozstrzygnięcia do sądu drugiej instancji (tak też: postanowienie Sądu Najwyższego z 8 marca 1972 r., I PZ 9/72). Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, nie stanowi podstawy wyłączenia go w świetle art. 49 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lutego1976 r., II CZ 8/76). Druga grupa zarzutów dotyczyła układu podmiotowego postępowania IV U […], przy czym ich redakcja w istocie rzeczy świadczy o braku wiedzy wnioskodawcy na temat instytucji cywilnego prawa procesowego. Wnioskodawca upatruje braku niezależności tak samego Sędziego referenta, jak i pozostałych 4 Sędziów orzekających w IV Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Rejonowego w K. w tym, że Prezes tegoż Sądu osobiście wypowiedział się na temat zarzutów dotyczących postanowienia z 27 września 2019 r. Po pierwsze, nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że sam wnioskodawca adresatem tego pisma uczynił Prezesa Sądu Rejonowego w K., dlatego za zgodne z regułami logicznego rozumowania należy uznać postępowanie Prezesa, który udzielił autorowi pisma na nie odpowiedzi. Co więcej, także lektura spornego pisma prowadzi do wniosku, że jego autor w istocie rzeczy koncentruje się na roszczeniu o zapłatę kierowanym wobec Prezesa Sądu Rejonowego w K. jako administratorowi danych osobowych wnioskodawcy. Należy mieć na względzie kluczową okoliczność, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 27 września 2019 r. wydane w trybie art. 47711 § 2 k.p.c. nie podlega zaskarżeniu. W konsekwencji zatem Sędzia referent samodzielnie nie byłby władny nadać mu żadnego dalszego biegu, jak tylko pozostawić w aktach z adnotacją ad acta. Nie można czynić Prezesowi zarzutu, że udzielił osobiście odpowiedzi na pismo, którego referent – wbrew zapatrywaniu wnioskodawcy – nie mógłby procedować jako środka zaskarżenia na postanowienie z dnia 27 września 2019 r. IV U […], skoro obowiązujące przepisy proceduralne nie przewidują takiej możliwości. Warto wspomnieć, że Sąd Najwyższy już w uzasadnieniu postanowienia z 2 maja 1974 r., I CZ 48/74 zajął stanowisko, że zarzut strony, jakoby sędzia prowadził postępowanie z naruszeniem przepisów procesowych, nie może być skuteczną podstawą wniosku o wyłączenie sędziego. O możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy decyduje nie samo subiektywne przekonanie strony o braku jego bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie. Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek nie jest bowiem związana z wystąpieniem jakiejkolwiek wątpliwości, co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przy tym ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia takich okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o wyłączenie sędziego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2018 r., V CSK 256/17). Z uwagi na wskazane okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [as] 5 l.n