II URN 29/87
WyrokSąd Najwyższy1987-03-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie z dodatkowego zatrudnienia na pół etatu może być wliczone do podstawy wymiaru emerytury, jeśli praca ta nie była nieprzerwana przez 5 lat w ciągu ostatnich 12 lat zatrudnienia lub jeśli była wykonywana w okresie pobierania emerytury lub na podstawie umowy zlecenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wynagrodzenie z dodatkowego zatrudnienia na pół etatu nie może być wliczone do podstawy wymiaru emerytury, jeśli nie spełniono warunku nieprzerwanego 5-letniego zatrudnienia w ciągu ostatnich 12 lat. Ponadto, wliczenie jest wykluczone, gdy dodatkowe zatrudnienie było wykonywane w okresie pobierania emerytury lub gdy wynikało z umowy zlecenia, a nie ze stosunku pracy.Stan faktyczny
Organ rentowy nie uwzględnił dodatkowych zarobków wnioskodawczyni z pracy na pół etatu przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury, powołując się na brak wymaganego 5-letniego nieprzerwanego okresu zatrudnienia. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję, wliczając te zarobki. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie Barbary S. od decyzji organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj. Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca), SW J. Bała.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Barbary S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o podstawę wymiaru emerytury na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 14 maja 1986 r.,uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie Barbary S. od decyzji I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 22 lutego 1986 r.Uzasadnienie faktyczneOrgan rentowy dokonując ponownego ustalenia wysokości emerytury wnioskodawczyni nie uwzględnił dodatkowych zarobków osiąganych przez wnioskodawczynię na pół etatu, ponieważ zatrudnienie to wynosiło 1 rok 2 miesiące i 16 dni, zamiast wymaganego w art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) 5-letniego nieprzerwanego okresu zatrudnienia w ciągu ostatnich 12 lat zatrudnienia.W związku z odwołaniem wnioskodawczyni Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję organu rentowego i wliczył wnioskodawczyni do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenie otrzymywane przez wnioskodawczynię z tytułu dodatkowego zatrudnienia na pół etatu. W szczególności Sąd wliczył do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenie z tytułu pracy na pół etatu w Przedsiębiorstwie (...) w okresie od dnia 3 maja 1980 r. do dnia 31 maja 1981 r. oraz w okresie od dnia 1 czerwca 1981 r. do dnia 29 grudnia 1983 r. Sąd podniósł, że wnioskodawczyni w okresie ostatnich 20 lat była dodatkowo zatrudniona na pół etatu, co - zdaniem Sądu - przemawia za wliczeniem do podstawy wymiaru emerytury również wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu dodatkowego zatrudnienia na pół etatu.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zarzucając rażące naruszenie art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Skarżący wnosił o uchylenie wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawczyni.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Przede wszystkim za błędny uznać należy pogląd Sądu, że dodatkowe zatrudnienie wnioskodawczyni na przestrzeni ostatnich 20 lat uzasadnia samo przez się wliczenie do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia otrzymywanego z tego dodatkowego zatrudnienia. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej z 1982 r. zaliczalność wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika z tytułu dodatkowego zatrudnienia do podstawy wymiaru emerytury została uzależniona od dopełnienia warunków przewidzianych w powołanym art. 17 ust. 2 pkt 2. Jednym z tych warunków jest ustalenie że praca dodatkowa na pół etatu była "nieprzerwana" w okresie 5 lat zatrudnienia w ciągu ostatnich 12 lat zatrudnienia. Istotnie należy przyznać rację Sądowi, że wnioskodawczyni w ostatnich 20 latach zatrudnienia wykonywała dodatkowe pranie na 1/2 etatu, ale - jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych - ta dodatkowa praca nie miała charakteru "nieprzerwanego" i z tego względu wynagrodzenie otrzymywane z tej pracy nie mogło być wliczone do podstawy wymiaru emerytury.II. Sąd wliczył do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenie z tytułu dodatkowego zatrudnienia wnioskodawczyni na 1/2 etatu w Przedsiębiorstwie (...) w okresie od dnia 3 maja 1980 r. do dnia 29 grudnia 1983 r. Z akt rentowych wynika, że wnioskodawczyni przez przeważający okres tego czasu otrzymywała emeryturę, która została jej zawieszona dopiero od dnia 1 grudnia 1983 r., ponieważ od tej daty podjęła zatrudnienie w pełnym wymiarze godzin. W tych warunkach brak było podstaw do wliczenia do podstawy wymiaru emerytury dodatkowego zatrudnienia na 1/2 etatu w Przedsiębiorstwie (...) w okresie, kiedy wnioskodawczyni pobierała emeryturę, pracując jednocześnie tylko na pół etatu. Do podstawy wymiaru emerytury może być wliczone wynagrodzenie otrzymywane z tytułu dodatkowego zatrudnienia na pół etatu, jeżeli - przy spełnieniu pozostałych warunków ustawowych - zatrudnienie to wykonywane jest równocześnie z zatrudnieniem podstawowym (art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Skoro więc wnioskodawczyni pracowała dodatkowo na 1/2 etatu, pobierając jednocześnie emeryturę, to w każdym razie ten okres nie może być traktowany, jako dodatkowe zatrudnienie w rozumieniu powołanego art. 17 ust. 2 pkt 2.Wreszcie wliczając do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenie z tytułu dodatkowego zatrudnienia na 1/2 etatu w Przedsiębiorstwie (...) w okresie od dnia 1 czerwca 1981 r. do dnia 29 grudnia 1983 r. Sąd pominął, że dowody znajdujące się w aktach rentowych wskazują, iż w tym okresie wnioskodawczyni była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, podczas gdy przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy emerytalnej z 1982 r. przez dodatkowe zatrudnienie uważa zatrudnienie wynikające ze stosunku pracy, a nie ze stosunków cywilnoprawnych, do jakich należy umowa zlecenia.Wobec więc uzasadnionych zarzutów rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II URN 186/80 1981-01-08Czy wynagrodzenie za dodatkowe czynności wykonywane przez pracownika na rzecz pracodawcy, w tym palenie w piecach, na podstawie umowy zlecenia, powinno być wliczone do podstawy wymiaru emerytury, jeśli faktycznie wykonyw…
- II URN 143/84 1984-11-27Czy wynagrodzenie uzyskane z tytułu umowy o pracę może być uwzględnione w podstawie wymiaru emerytury, jeśli osoba wykonuje jednocześnie pracę nakładczą?
- II UR 3/94 1994-03-15Czy osoba, która po przyznaniu emerytury nie pobierała jej i nadal pozostawała w zatrudnieniu, może domagać się ustalenia nowej podstawy wymiaru emerytury w oparciu o zarobki osiągnięte po przyznaniu świadczenia?
- II URN 108/84 1984-11-10Czy przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury radcy prawnego, który był zatrudniony w więcej niż jednym zakładzie pracy w łącznym wymiarze półtora etatu, należy uwzględnić łączne wynagrodzenie z tych zatrudnień, czy też…
- II URN 21/94 1994-07-21Czy emerytowi, który nie pobierał przyznanego świadczenia z powodu dalszego zatrudnienia, przysługuje prawo do ustalenia podstawy wymiaru emerytury z okresu obejmującego zarobki uzyskane po przyznaniu prawa do świadczeni…
Powołane przepisy
art. 17 ust. 2art. 17 ust. 1art. 11 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.