III ARN 46/88

WyrokSąd Najwyższy1988-11-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy okoliczność zawarcia umowy dzierżawy na okres 5 lat może stanowić bezwzględną przesłankę do ustanowienia dzierżawcy kandydatem na nabywcę gruntu rolnego, jeśli nie ustalono, że daje rękojmię należytego zagospodarowania gruntu i stworzenia gospodarstwa zdolnego do towarowej produkcji rolnej?

Ratio decidendi

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność zawarcia umowy dzierżawy na okres 5 lat nie może stanowić bezwzględnej przesłanki do ustanowienia dzierżawcy kandydatem na nabywcę gruntu rolnego. Konieczne jest dodatkowe ustalenie, że dzierżawca daje rękojmię należytego zagospodarowania gruntu i stworzenia gospodarstwa zdolnego do towarowej produkcji rolnej. Pomimo wadliwej interpretacji przepisów, zaskarżony wyrok ostatecznie odpowiada prawu.

Stan faktyczny

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji w przedmiocie ustalenia kandydatów na nabywców gruntów rolnych. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, który następnie został zaskarżony rewizją nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL. Rewizja kwestionowała wykładnię przepisów dotyczącą kandydatów na nabywców gruntów rolnych.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji (...) Urzędu Wojewódzkiego (...) w przedmiocie ustalenia kandydatów na nabywców gruntów rolnych na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 24 marca 1988 r. SA/Po 1439/87oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneTymczasem według wykładni par. 7 ust. 2 pkt 1 zarządzenia, dokonanej w wymienionych dwóch wyrokach okoliczność, że dzierżawcy zawarli umowę na okres 5 lat nie może stanowić bezwzględnej przesłanki, przemawiającej za ustanowieniem ich kandydatami na nabywców, lecz konieczne jest jeszcze ustalenie, że dają rękojmię należytego zagospodarowania gruntu i stworzenia gospodarstwa zdolnego do towarowej produkcji rolnej.Tego rodzaju wykładnia pozostaje w sprzeczności z treścią art. 695 par. 2 k.c. i par. 7 ust. 2 pkt 1 cytowanego zarządzenia.Mimo wadliwości związanych z interpretacją art. 695 par. 2 k.c. zaskarżony wyrok w ostatecznym wyniku odpowiada prawu.

Powiązane orzeczenia

II CSK 218/06 2006-10-04Czy umowa dzierżawy gruntów rolnych zawarta na 10 lat przez jednego ze współwłaścicieli gospodarstwa rolnego, bez wyraźnej zgody pozostałych współwłaścicieli, jest nieważna jako czynność przekraczająca zwykły zarząd, a w…
III CZP 120/08 2009-01-22Czy dzierżawcy nieruchomości rolnej, któremu przysługiwało prawo pierwokupu na podstawie uchylonego art. 695 § 2 k.c. z uwagi na zawarcie umowy dzierżawy na okres dłuższy niż trzy lata, może wykonać to prawo w przypadku…
III ARN 9/88 1988-03-29Czy grunty pozostające w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, ujawnione na jego rzecz w księdze wieczystej, mogą być uznane za nieruchomości użytkowane przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną w rozumieniu art. 274 § 1…
I CR 1072/60 1961-05-16Czy umowa dzierżawy gruntu rolnego zawarta na 99 lat przez jednego z małżonków, bez zgody drugiego, jest skuteczna wobec nabywcy nieruchomości, który wstępuje w stosunek dzierżawy?
I CR 475/60 1961-12-05Czy umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 50 ha, zawarta przez osoby fizyczne, jest nieważna z mocy prawa jako sprzeczna z zasadami reformy rolnej?

Powołane przepisy

art. 695

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.