WZP 4/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes gen. bryg. K. Lipiński. Sędziowie: płk J. Jeż, płk J. Juszczak, płk A. Kaszycki, płk H. Kmieciak, ppłk B. Szerszenowicz (sprawozdawca), płk E. Zawiłowski. Protokolant: kpt A. Chwiłoc (sędzia s. wojsk. - deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk P. Tomaszewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 6 kwietnia 1988 r. przedstawionego na podstawie art. 390 § 2 k.p.k. przez skład orzekający Sądu Najwyższego - postanowieniem z dnia 26 lutego 1988 r. - powiększonemu składowi tego Sądu zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy mienie wojskowe jednostki Armii Radzieckiej, czasowo stacjonującej w Polsce, jest mieniem społecznym w rozumieniu prawa karnego?"mając na względzie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 45, poz. 241)uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePojęcie "mienie społeczne" w rozumieniu kodeksu karnego zdefiniowane zostało w art. 129 § 6 tego kodeksu, który stanowi, że: "Mieniem społecznym jest socjalistyczne mienie ogólnonarodowe, mienie spółdzielcze lub mienie innej organizacji ludu pracującego". Jest to wyczerpujące wyliczenie kategorii dóbr składających się na pojęcie mienia społecznego. Do żadnej z tych kategorii mienia nie da się zaliczyć mienia innego państwa, a w tym mienia jego armii. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mienie jednostki wojskowej Armii Radzieckiej nie może być uznane za "socjalistyczne mienie ogólnonarodowe" w rozumieniu art. 120 § 6 k.k. (por. art. 12 Konstytucji PRL), nie może być traktowane jako mienie jednostek spółdzielczych uznanych za takie przez przepisy polskiego prawa spółdzielczego, ani też jako mienie innych organizacji ludu pracującego w rozumieniu stosownych przepisów prawa polskiego.Treść art. 129 k.k. wyraźnie wskazuje na to, że gdyby intencją polskiego ustawodawcy było zapewnienie mieniu innych państw analogicznej ochrony, jaką gwarantuje się mieniu polskiemu stanowiącemu własność społeczną, to zostałoby to jednoznacznie określone w przepisach karnych.Stanowisko odmienne, tzn. uznanie, że mienie innego państwa podlega na obszarze polskiego porządku prawnego wzmożonej ochronie, jaką w przepisach kodeksu karnego przewidziano dla mienia społecznego, bez wyraźnego stwierdzenia tego w ustawodawstwie karnym, oznaczałoby stosowanie analogii niekorzystnej dla sprawcy, która jest niedopuszczalna w systemie polskiego prawa karnego.Co do charakteru mienia jednostek Armii Radzieckiej czasowo stacjonujących w Polsce kodeks karny nie wypowiada się, co oznacza, że podlega ono ochronie prawnokarnej na równi z mieniem cudzym w pojęciu tego kodeksu.Mienie jednostki Armii Radzieckiej może korzystać z takiej samej ochrony jak mienie społeczne tylko w sytuacji przewidzianej w art. 120 § 7 k.k. - zdanie in fine.