I ZB 28/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-03-16

Skład orzekający: Macieja Kowalskiego, Pawłowi Wilińskiemu

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony w ramach postępowania dotyczącego wniosku o uchylenie immunitetu sędziemu, jest dopuszczalny?
Ratio decidendi
Wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego, o którym mowa w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, może być złożony jedynie przez stronę lub uczestnika postępowania przed Sądem Najwyższym. Ponadto, uprawnienie to jest ograniczone do sędziów wyznaczonych do rozpoznania określonych kategorii spraw, takich jak środek zaskarżenia, sprawa dyscyplinarna, sprawa zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, prokuratorów i asesorów, sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziego SN, czy sprawy z zakresu przeniesienia sędziego SN w stan spoczynku. Postępowanie, w którym złożono wniosek, nie należy do żadnej z tych kategorii, gdyż dotyczy ono uprzedniego wniosku o przeprowadzenie testu wobec sędziego wyznaczonego do składu orzekającego w sprawie z zakresu uchylenia immunitetu.
Stan faktyczny
Złożono wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego Macieja Kowalskiego, który został wylosowany do składu orzekającego w sprawie dotyczącej wniosku o uchylenie immunitetu innemu sędziemu. Wniosek ten został złożony przez obrońcę sędziego X.X. w dniu 9 marca 2023 r. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek w trybie zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Na niniejsze zarządzenie nie przysługuje zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

I ZB 28/23 ZARZĄDZENIE Dnia 16 marca 2023 r. W związku z wnioskiem adwokat K. G. obrońcy SSN X.X. z dnia 9 marca 2023 r., który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 13 marca 2023 r., o zbadanie spełnienia przez wylosowanego do rozpoznania wniosku w sprawie I ZB 73/22 SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – dalej powoływana jako u.SN, 1) wniosek odrzucić; 2) odpisy zarządzenia doręczyć SSN X.X. i jego obrońcom: adwokat K. G., adwokat J. W. i SSN Pawłowi Wilińskiemu oraz dołączyć do akt I ZB 73/22; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Macieja Kowalskiego; 4) zakreślić sprawę w repertorium ZB jako zakończoną w inny sposób; UZASADNIENIE Wniosek o przeprowadzenie testu, o jakim mowa w art. 29 § 5 u.SN, może być złożony przez stronę albo uczestnika postępowania przed Sądem Najwyższym. Uprawnienie to jest jednak ograniczone rodzajem rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy sprawy. W art. 29 § 6 u.SN wyraźnie wskazano wszak, że wniosek może dotyczyć sędziego wyznaczonego do składu rozpoznającego: 1) środek zaskarżenia, 2) sprawę dyscyplinarną, 3) sprawę zezwolenia pociągnięcia do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury, 4) sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego Sądu I ZB 28/23 2 Najwyższego czy 6) sprawę z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku. Postępowanie, w którym złożono wniosek w odniesieniu do SSN Macieja Kowalskiego nie należy do żadnej z powyższych kategorii spraw – dotyczy ono uprzedniego wniosku strony o przeprowadzenie testu wobec sędziego wyznaczonego do składu orzekającego w sprawie, o jakiej mowa w art. 29 § 6 pkt 3 u.SN. W takim układzie złożony wniosek, jako niedopuszczalny z mocy ustawy, należało odrzucić (art. 29 § 10 zdanie drugie in fine u.SN). Na marginesie zaznaczyć tylko można, że złożenie obecnego wniosku mogło wynikać z błędnego odczytania przez obrońcę pisma Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2023 r. , sygn. akt I ZB 73/22, w którym poinformowano strony o składzie wylosowanym do rozpoznania pierwotnego wniosku o przeprowadzenie testu wobec Sędzi Marii Szczepaniec. Pismo to, stanowiące przejaw transparentności w rozpoznawaniu spraw dotyczących tzw. uchylenia immunitetu sędziemu, nie dawało jednak stronom postępowania prawa do inicjowania kolejnej procedury testowej. Wynika to także z zawartego w nim pouczenia, w którym wskazuje się jedynie na możliwość zajęcia przez stronę stanowiska w tej sprawie. Niezależnie od powyższego wskazać także trzeba, że nawet gdyby strona upatrywała w tym pouczeniu prawnej podstawy dla możliwości złożenia wniosku o przeprowadzenie testu bezstronności i niezawisłości sędziego wylosowanego już w procedurze testowej, to nie może to w żadnym razie zmienić oceny wniosku jako niedopuszczanego z mocy ustawy. Błędne pouczenie strony o uprawnieniu, które w rzeczywistości jej nie przysługuje, nie tworzy po jej stronie żadnego uprawnienia, które nie jest przewidziane przez prawo (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 1999 r., sygn. akt V KZ 12/98, z dnia 21 stycznia 2005 r., sygn. akt V KZ 56/04, z dnia 14 lipca 2014 r., sygn. akt IV KZ 44/14, z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt V KZ 1/18, z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt V KZ 26/18, z dnia 15 lutego 2021 r., sygn. akt I KZ 6/21, z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt V KZ 2/22 czy I ZB 28/23 3 postanowienie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt SNO 27/17). Na niniejsze zarządzenie nie przysługuje zażalenie (art. 426 § 1 k.p.k. także w związku z treścią art. 466 § 1 k.p.k. i art. 29 § 24 u.SN). ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 5art. 29 § 6 pkt 3art. 29 § 10art. 426 § 1 KPKart. 466 § 1 KPKart. 29 § 24§ 1§ 6§ 5§ 6 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy