I ZO 146/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-12-21
Skład orzekający: Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Który sąd dyscyplinarny jest właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przeciwko sędziemu, który pełni służbę w okręgu danego sądu apelacyjnego, w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji przepisów dotyczących właściwości sądów dyscyplinarnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że właściwym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego obwiniony sędzia pełni służbę. Wskazał, że ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, mimo braku przepisu przejściowego, znajduje zastosowanie w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, a sąd dyscyplinarny ma obowiązek badania swojej właściwości z urzędu. Powołany przez jeden z sądów przepis art. 7 ustawy nowelizującej dotyczy testu niezawisłości, a nie właściwości sądu.Stan faktyczny
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w [...]. Spór dotyczył sprawy dyscyplinarnej przeciwko sędziemu B. S. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] stwierdził swoją niewłaściwość miejscową, przekazując sprawę do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...], argumentując, że sędzia pełni służbę w okręgu tego drugiego sądu. Wcześniejsze postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o właściwość, uznając Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] za właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przeciwko B. S.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 146/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie B. S. sędziego Sądu Rejonowego w S. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 21 grudnia 2023 r., wniosku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w […] na podstawie art. 38 k.p.k. w zw. z art. 10 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U z 2021 r., poz. 1904 tj. z dnia 21.10.2021 ze zm.; dalej: „u.S.N.”) w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.; dalej: „p.u.s.p.”) postanowił: rozstrzygnąć spór o właściwość między Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w […], a Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w […] w ten sposób, że uznać Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] właściwym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przeciwko B. S. sędziego Sądu Rejonowego w S. o sygn. akt […]. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r. Sąd Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w […] zwrócił się do Sądu Najwyższego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w […] i Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w […]
I ZO 146/23 2 Z uzasadnienia postanowienia wynika, iż spór kompetencyjny zaistniał w następującym układzie procesowym. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 02 czerwca 2021 r. wyznaczono Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] jako sąd dyscyplinarny właściwy do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej Sędziego Sadu Rejonowego w S. B. S. Wnioskiem z dnia 05 czerwca 2023 r. Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych skierował wniosek do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko B. S. sędziemu Sądu Rejonowego w S. o przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 p.u.s.p., w brzmieniu obowiązującym do 13.02.2020 r. Postanowieniem z dnia 24.07.2023 r. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę dyscyplinarną sędziego B. S. przekazał Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w […] do rozpoznania, jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 110 § 3 p.u.s.p., do rozpoznania spraw dyscyplinarnych właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny w którego okręgu pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Skoro sędzia B. S. pełni służbę w Sądzie Rejonowym w S. to właściwym sądem dyscyplinarnym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej o przewinienie dyscyplinarne jest Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […], w którego okręgu znajduje się Sąd Rejonowy w S. Wszczynający spór kompetencyjny sąd argumentował, iż postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte i toczyło się przed Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w […] jeszcze przed dniem wejścia w życie wskazanej wyżej nowelizacji przepisu art. 110 § 3 p.u.s.p. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy z 09 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw określał, jakie przepisy stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji i brak jest tam przepisu art. 110 § 3 p.u.s.p. Wobec powyższego należy zdaniem sądu uznać, że zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed nowelizacją i właściwym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej
I ZO 146/23 3 sędziego Sądu Rejonowego w S. B. S. jest Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co następuje. Wniosek wszczynającego spór o właściwość Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w S. nie jest zasadny. Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej wielokrotnie prezentował pogląd, iż ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, nie zawiera przepisu przejściowego dotyczącego właściwości sądów dyscyplinarnych. Znajduje zaś w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednie zastosowanie (por. art. 128 p.u.s.p.) unormowanie z art. 35 § 1 k.p.k., które obliguje do badania z urzędu przez sąd dyscyplinarny swojej właściwości. Wskazuje się, że organ prowadzący postępowanie w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, stosując przepisy k.p.k., musi każdorazowo ustalić, które przepisy k.p.k. mają być "odpowiednio stosowane" i jednocześnie jest upoważniony do stosownej modyfikacji ich treści celem dostosowania stosowanych przepisów k.p.k. do specyfiki postępowania dyscyplinarnego (por. W. Kozielewicz, Stosowanie prawa karnego materialnego i procesowego w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach sędziów (zarys problematyki), w: L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Zb. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005, s. 455 - 464). Powyższe konsekwentne stanowisko zostało wyrażone m.in. w postanowieniach z dnia: 28 września 2022 r. (I ZW 10/22, LEX nr 3478539), 3 sierpnia 2022 r. (I ZW 5/22, LEX nr 3410258) i 3 października 2023 r. (I ZW 28/23, LEX nr 3609919) i nadal jest aktualne. Powołany w postanowieniu Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] art. 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw dotyczy wniosków o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności, a nie właściwości sądu.
I ZO 146/23 4 W związku z tym, iż przepis art. 110 § 3 p.u.s.p., po nowelizacji, jako zasadę wprowadził, że do rozpoznania spraw, o jakich mowa w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a p.u.s.p., sędziów sądów rejonowych, właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty tym postępowaniem, Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] – zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 35 § 1 k.p.k. – słusznie stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę dyscyplinarną sędziego B. S. przekazał Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w […], w okręgu którego obwiniony pełni służbę sędziowską. Z tych też względów postanowiono, jak w sentencji. [M. T.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I ZW 20/23 2023-09-28Czy Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu okręgowego, w sytuacji…
- I ZW 21/25 2025-10-24Czy Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu okręgowego?
- I ZW 32/23 2023-11-15Czy Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu okręgowego?
- I ZW 29/23 2023-10-10Czy Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu apelacyjnego, zgodnie z…
- I ZW 14/23 2023-06-30Czy Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej jest właściwy do wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu okręgowego?
Powołane przepisy
art. 38 KPKart. 10 § 1art. 128art. 107 § 1art. 110 § 3art. 7 ust. 1art. 35 § 1 KPKart. 7art. 110 § 1 pkt 1§ 1§ 3§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy