I ZSK 6/22

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-01-31

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu obrońcą z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot kosztów dojazdu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata J. K. kwotę 2 952 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz kwotę 595 zł 08 gr z tytułu zwrotu kosztów dojazdu. Ustalając wysokość opłaty za pomoc prawną, Sąd Najwyższy uwzględnił przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący braku konstytucyjnego uzasadnienia różnicowania wynagrodzenia adwokatów w zależności od tego, czy działają z wyboru, czy z urzędu. Koszty dojazdu zostały ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych.
Stan faktyczny
Adwokat J. K., obrońca z urzędu sędziego X. Y. w postępowaniu dyscyplinarnym przed Sądem Najwyższym, złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu kosztów dojazdu. Postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek adwokata.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata J. K. kwotę 2 952 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę 595 zł 08 gr z tytułu zwrotu kosztów dojazdu.

Pełny tekst orzeczenia

I ZSK 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie X. Y. – sędziego Sądu Rejonowego w Chełmie w stanie spoczynku po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2024 r. wniosku adw. J. K. - obrońcy z urzędu sędziego w stanie spoczynku X. Y. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 618 § 1 pkt 2 i 11 k.p.k. postanowił: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata J. K. - obrońcy z urzędu sędziego w stanie spoczynku X. Y. kwotę 2 952? zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote), w tym 23 % VAT, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz kwotę 595 zł 08 gr (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt pięć złotych osiem groszy) z tytułu zwrotu kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy Izba Odpowiedzialności Zawodowej postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt I ZSK 6/22 (uprzednio: I DSK 6/21), umorzyła postępowanie dyscyplinarne przeciwko X. Y. - sędziemu Sądu Rejonowego w Chełmie w stanie spoczynku, o zarzucane jej delikty dyscyplinarne z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z I ZSK 6/22 2 2023 r. poz. 217 z późn. zm.). Wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zasądzone ani w części ani w całości złożył w dniu 4 stycznia 2022 r., a następnie ponowił w dniu 14 stycznia 2024 r., adw. J. K. - obrońca z urzędu obwinionej X. Y., który funkcję tę pełnił do dnia 3 lutego 2022 r. Ustalając kwotę nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uwzględnić należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt SK 66/19, w którym stwierdzono, że analiza statusu adwokatów i radców prawnych oraz ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie ich wynagrodzenia poprzez jego obniżenie, w stosunku do wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia (zob. wyrok TK z 23.04.2020 r., SK 66/19, OTK-A 2020, nr 13). Tak też, zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023, poz. 1964) w zw. z § 17 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019, poz.18;) opłata za obronę w sprawie przed Sądem Najwyższym wynosi 1200 zł. Jak stanowi § 20 drugiego z przywołanych rozporządzeń, w sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, opłata ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20%. W niniejszej sprawie odbyło się sześć rozprawy, na których w roli obrońcy stawił się adw. J. K., tj. w dniach: 24 lipca 2019 r., 25 lipca 2019 r., 16 grudnia 2019 r., 18 grudnia 2019 r., 18 lutego 2020 r., 12 marca 2020 r. W związku z tym, opłata za rozprawy odbyte po dniu 24 lipca 2019 r. wynosi po 240 zł. Całkowita kwota należna adw. J. K. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym wynosi zatem 2400 zł. Kwota ta zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu została podwyższona o 23% VAT, co daje kwotę 2 952 zł. I ZSK 6/22 3 Nie zasługuje na uwzględnienie wniosek adw. J. K. w zakresie zwrotu kwoty 100 zł poniesionej z tytułu sporządzenia kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy z uwagi na brak udokumentowania tych wydatków, a zatem niespełnienia wymogów z § 2 pkt 2 uprzednio przywołanego rozporządzenia. Ponadto, obrońca wskazał na wydatki podlegające zwrotowi związane z poniesionymi kosztami dojazdu na rozprawy. Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., nr 27, poz. 271) obowiązującym w dniu sporządzenia wniosku - koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 – nie mogą być wyższe niż 0,89 zł. Oznacza to, że kwota należna obrońcy za rozprawy odbyte w dniu 24 lipca oraz 25 lipca 2019 r. wynosi 818 zł 80 gr. W dniach odbywania się pozostałych rozpraw obrońca odbył podróże pociągiem, za które poniósł łączny koszt w wysokości 144 zł. Łączny koszt opłat poniesionych z tytułu dojazdu do Sądu Najwyższego wynosi 595 zł 08 gr. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. (r.g.) [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 626 § 2 KPKart. 618 § 1 pkt 2art. 107 § 1§ 2§ 1 pkt 2§ 1§ 11 ust. 2§ 17 ust. 2§ 20§ 4 ust. 3§ 2 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy