II ZO 118/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-02-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu do sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, gdy wymagany jest pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia wyznaczenia mu pełnomocnika z urzędu, jeśli posiada on majątek (nieruchomości, samochody) i dochody z gospodarstwa rolnego, które pozwalają na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu ma miejsce jedynie w przypadku braku majątku, dochodów lub gdy są one istotnie skromne.
Stan faktyczny
E. P. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego A. K. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych, w tym do przedłożenia wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego. E. P. wniósł o przyznanie pełnomocnika z urzędu ze względu na trudną sytuację finansową. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała jego przyznanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

II ZO 118/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz w sprawie A. K. - sędziego Sądu Rejonowego w O., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 20 lutego 2024 r. zażalenia wniesionego przez E. P. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I ZI 70/23 w przedmiocie nieuwzględniania wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, UZASADNIENIE W dniu 20 października 2023 r. do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej wpłynął wniosek E. P. z dnia 6 października 2023 r. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w O. – A. K. Zarządzeniem z dnia 23 października 2023 r. E. P. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym oraz o wskazanie sygnatury sprawy, której dotyczy wniosek, a także załączenie odpisu prywatnego aktu oskarżenia wniesionego do sądu. E. P. pismem z dnia 30 października 2023 r. udzielił odpowiedzi na powyższe i wniósł jednocześnie o przyznanie pełnomocnika z urzędu do II ZO 118/23 2 sporządzenia i podpisania wniosku o uchylenie immunitetu wymienionemu sędziemu. Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2023 r., E. P. został ponownie wezwany do uzupełnienia braków formalnych w postaci nadesłania odpisu aktu oskarżenia skierowanego do Sądu Rejonowego w P. zarejestrowanego w sprawie pod sygn. akt II K […]. Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. E. P. nadesłał odpis prywatnego aktu oskarżenia, wyjaśniając, że został skierowany początkowo do Sądu Rejonowego w O., ale z racji wyłączenia się ze sprawy wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w O., sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego w P. i zarejestrowana pod sygn. akt […]. E. P. nadesłał także oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I ZI 70/23 nie uwzględnił wniosku E. P. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego A. K. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył w dniu 18 grudnia 2023 r. E. P., w którym wskazał, że skarży postanowienie w całości, gdyż jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna, ma na utrzymaniu rodzinę, a dochody z gospodarstwa nie wystarczą na opłacenie prawnika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne, przez co nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Najwyższego rozpoznającego zażalenie, Sąd Najwyższy orzekający w pierwszej instancji doszedł do słusznego wniosku, że sytuacja materialna E. P. nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu w myśl art. 78 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podziela zapatrywanie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wyznaczenie pełnomocnika z urzędu powinno mieć miejsce wyłączenie w sytuacji, gdy wnioskujący nie jest w stanie ponieść kosztów jego ustanowienia bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, czyli w przypadku, gdy nie posiada w ogóle majątku czy dochodów, bądź też kiedy środki te są istotnie II ZO 118/23 3 skromne. Tymczasem z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, przeanalizowanego również przez sąd pierwszej instancji wynika, że E. P. posiada majątek w postaci: domu 180 m², nieruchomości rolnej oraz dwóch samochodów, jak również uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Należy zgodzić się zatem, że otrzymywane przez niego środki, choć nie są wysokie, to jednak powinny być wystarczające na ustanowienie pełnomocnika do sporządzenia i podpisania wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego, objętego przymusem adwokacko – radcowskim, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [M. T.] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 78 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy