II ZO 84/23
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-12-14
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prokuratorowi uniewinnionemu w postępowaniu dyscyplinarnym przysługuje zwrot pełnych kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru, w tym kosztów przejazdu, jeśli przedstawi jedynie paragon fiskalny potwierdzający wpłatę wynagrodzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie części kosztów obrony, uznając, że prokurator nie wykazał w sposób należyty wszystkich poniesionych wydatków. Choć koszty procesu obejmują uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia obrońcy, to zwrotowi podlegają jedynie te udokumentowane konkretnymi dowodami, a sam paragon fiskalny potwierdzający wpłatę wynagrodzenia nie jest wystarczający do wykazania wszystkich kosztów, takich jak koszty dojazdu.Stan faktyczny
Prokurator S. C. została uniewinniona w postępowaniu dyscyplinarnym. Złożyła wniosek o zwrot kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu wyjaśniającym w kwocie 7.380,00 zł, przedstawiając paragon fiskalny. Sąd Najwyższy zasądził zwrot części kosztów w kwocie 2.160,00 zł, uznając, że maksymalna stawka wynikająca z rozporządzenia została uwzględniona. Prokurator wniosła zażalenie, domagając się zwrotu pełnej kwoty, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie prokurator S. C. za bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
II ZO 84/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 14 grudnia 2023 r. zażalenia z 10 września 2023 r. wniesionego przez prokuratora S. C., na postanowienie Sądu Najwyższego z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt II ZOW 68/22, w przedmiocie zwrotu wydatków poniesionych przez prokurator S. C. w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym pod sygn. akt […], z tytułu ustanowienia jednego obrońcy, na podstawie art. 426 § 2 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze, postanowił: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Wyrokiem z 23 lutego 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II ZOW 68/22, Sąd Najwyższy, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej z 27 czerwca 2022 r., sygn. akt I DSK 12/21, w ten sposób, że uniewinnił obwinioną prokurator S. C. od popełnienia zarzucanych jej czynów, zaś kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa. Pismem z 30 czerwca 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) uniewinniona prokurator S. C. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. akt […], prowadzonym przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego dla s. okręgu regionalnego oraz kosztów udziału obrońcy w czynności procesowej z dnia 2 czerwca 2020 roku, tj. czynności przesłuchania obwinionej, poprzez zwrot kwoty 7.380,00 zł, na którą składały się:
II ZO 84/23 2 - kwota 5.000 zł netto (VAT 1150 zł) tytułem reprezentowania prokurator S. C. w postępowaniu dyscyplinarnym wyjaśniającym o sygnaturze […] prowadzonym przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego dla s. okręgu regionalnego; - kwota 1000 zł netto (VAT 230 zł) tytułem udziału obrońcy adw. W. M. w czynności procesowej w dniu 2 czerwca 2020 r. w postaci przesłuchania obwinionej w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. akt […] oraz kosztów związanych ze sfinansowaniem przejazdu tego obrońcy do miejsca przesłuchania, tj. Prokuratury Regionalnej w S. Wnioskująca przedstawiła kserokopię wydruku fiskalnego z 1 czerwca 2020 r., wykazując wpłatę kwoty 7.380,00 zł., na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. W. M. Postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II ZOW 68/22, Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej zasądził na rzecz uniewinnionej obwinionej prokurator S. C. kwotę 2.160,00 zł jako zwrot wydatków poniesionych przez nią w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym pod sygn. akt […], z tytułu ustanowienia jednego obrońcy. Zażalenie na to postanowienie, wniosła prokurator S. C., która zarzuciła mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania postanowienia z 30 sierpnia 2023 r., poprzez przyjęcie, iż na rzecz uniewinnienia obwinionej prokurator S. C. – jako zwrot wydatków poniesionych przez ww. w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. […] z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy – należy zasądzić kwotę 2.160,00 zł, podczas gdy rzeczywiste koszty poniesione przez nią to 7.380,00 zł, wynikające z wystawionego paragonu fiskalnego. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz S. C. pełnej i rzeczywistej kwoty poniesionych przez nią kosztów obrony w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. […] w kwocie 7.380,00 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W razie uniewinnienia oskarżonego koszty procesu ponosi w sprawach z oskarżenia publicznego Skarb Państwa - art. 632 pkt 2 k.p.k.
II ZO 84/23 3 Do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika - art. 616 pkt 2 k.p.k. Opłaty za czynności adwokackie określone zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, stawka minimalna w sprawie objętej dochodzeniem (w niniejszej sprawie postępowaniem wyjaśniającym) wynosi 360,00 zł. W określonych sytuacjach opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki - § 15 ust. 3 rozporządzenia. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Najwyższy zasądził na rzecz S. C. kwotę 2.160,00 zł, przy uwzględnieniu maksymalnej stawki wynikającej z rozporządzenia (6x 360 zł). W tej samej sprawie Sąd Najwyższy w odrębnym postanowieniu rozstrzygnął o kosztach procesu dla skarżącej, obejmujących drugą część postępowania, czyli do uniewinnienia (postanowienie z 2 sierpnia 2023 r., II ZOW 68/22, które zostało zaskarżone zażaleniem i podlega rozpoznania pod sygn. II ZO 80/23). Odnośnie do żądania zasądzenia na rzecz wnioskodawczyni dalszych kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru (m. in. kosztów dojazdu), ponad te zasądzone już w postanowieniu, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała wydatków, które podlegają zwrotowi. Z paragonu dołączonego do wniosku wynika jedynie, że obrońca obwinionej przyjął jako wynagrodzenie kwotę 7.380,00 zł. Kwota ta nie została uszczegółowiona poprzez udokumentowanie jaka jej część została przeznaczona np. na dojazd do miejsca przeprowadzanych czynności. Z tego względu Sąd I instancji słusznie nie uwzględnił wniosku prokurator S. C. w tym zakresie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt WZ 19/17, Legalis nr 1704937). Z powyższych powodów, za bezzasadny uznać należało zarzut podniesiony w zażaleniu, jakoby ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji były błędne. Dalsze koszty związane z ustanowieniem obrońcy słusznie nie zostały przyznane, ich wysokość nie została należycie udokumentowana i tym samym wykazana. Chodzi o udokumentowanie konkretnych wydatków jako kosztów
II ZO 84/23 4 procesu. Skarżąca prócz paragonu fiskalnego z 1 czerwca 2020 r. nie złożyła innych dowodów. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak na wstępie. [M. T.] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- II ZOW 68/22 2023-08-02Czy w postępowaniu dyscyplinarnym, w przypadku uniewinnienia prokuratora, Skarb Państwa jest zobowiązany do zwrotu kosztów obrony z wyboru, w tym kosztów dojazdu obrońcy, i w jakiej wysokości?
- II DSI 46/19 2020-07-08Czy prokuratorowi obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym przysługuje zwrot kosztów dojazdu na rozprawę, jeśli postępowanie nie zostało umorzone ani nie został uniewinniony?
- I DO 23/18 2019-05-22Czy prokuratorowi pełniącemu funkcję obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym przysługuje zwrot kosztów związanych z udziałem w sprawie, takich jak koszty dojazdu i noclegu?
- II DO 16/19 2019-06-25Czy obrońcy obwinionego prokuratora przysługuje zwrot kosztów obrony od Skarbu Państwa, jeśli obwiniony oświadczył, że nie przeznaczył środków na refundację tych kosztów?
- II ZOW 23/23 2024-01-31Czy w przypadku uniewinnienia sędziego w postępowaniu dyscyplinarnym, Skarb Państwa powinien zwrócić koszty zastępstwa procesowego obrońcy w pełnej wysokości ustalonej umową z klientem, czy też wysokość zwrotu podlega og…
Powołane przepisy
art. 426 § 2 KPKart. 171 pkt 1art. 632 pkt 2 KPKart. 616 pkt 2 KPK§ 2§ 11 ust. 1§ 15 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy