II ZOW 13/22

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-04-10

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi obrońcy z urzędu przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, uwzględniający VAT, w sytuacji gdy stawiał się tylko na jednej z rozpraw?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. A. kwotę 331,20 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu. Kwota ta obejmuje 23% VAT i została obliczona na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z uwzględnieniem stawki za rozprawę, na której obrońca faktycznie się stawił.
Stan faktyczny
Adwokat A. A., obrońca z urzędu obwinionej prokurator X. Y., złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. W sprawie odbyły się trzy rozprawy, jednak obrońca stawiła się tylko na jednej z nich. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. A. kwotę 331,20 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

II ZOW 13/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec po rozP. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. bez udziału stron wniosku z dnia 5 marca 2025 r. adw. A. A. – obrońcy z urzędu obwinionej prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w P. w stanie spoczynku X. Y. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. postanowił: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. A. – obrońcy z urzędu obwinionej prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w P. w stanie spoczynku X. Y. kwotę 331,20 zł (trzysta trzydzieści jedne złotych i dwadzieścia groszy), obejmującą 23% VAT, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w pkt II zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu – adw. A. A. kwotę 1476,00 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć), obejmującą 23% VAT, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu obwinionej prokurator w stanie spoczynku X. Y. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. II ZOW 13/22 2 W dniu 5 marca 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) adw. A. A. złożyła wniosek o przyznanie wynagrodzenia za obronę świadczoną z urzędu w zakresie pierwszego przewodu sądowego w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Ustalając kwotę nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uwzględnić należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt SK 66/19, w którym stwierdzono, że analiza statusu adwokatów i radców prawnych oraz ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie ich wynagrodzenia poprzez jego obniżenie, w stosunku do wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia (zob. wyrok TK z 23.04.2020 r., SK 66/19, OTK-A 2020, nr 13). Tak też, zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023, poz. 1964) w zw. z § 17 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019, poz.18;) opłata za obronę w sprawie przed Sądem Najwyższym wynosi 1200 zł. Jak stanowi § 20 drugiego z przywołanych rozporządzeń, w sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, opłata ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20%. W niniejszej sprawie (poprzednia sygn. akt II DOW 34/21) odbyły się trzy rozprawy w dniach: 14 września 2021 r. (k. 690-690v), 27 października 2021 r. (k. 710-710v) i w dniu 11 stycznia 2022 r. (k. 721). Obrońca z urzędu adw. A. A. w roli obrońcy obwinionej stawiła się jedynie na jednej z nich, tj. w dniu 27 października 2021 r. W związku z tym, opłata za rozprawę w dniu 27 października 2021 r. wynosi 240 zł. Kwota ta zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej II ZOW 13/22 3 pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu została podwyższona o 23% VAT, co daje kwotę 331,20 zł. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [M. T.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 626 § 2 KPKart. 618 § 1 pkt 11 KPK§ 2§ 1 pkt 11§ 11 ust. 2§ 17 ust. 2§ 20§ 4 ust. 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy