I PZ 24/77
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1977-10-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych był właściwy do rozpoznania wniosku pracownika urzędu państwowego o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, które sam zainicjował, w sytuacji, gdy twierdził, że cofnął oświadczenie o wypowiedzeniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o odrzuceniu wniosku, uznając je za bezzasadne. Stwierdzono, że spory o roszczenia pracowników ze stosunku pracy, w tym dotyczące skuteczności cofnięcia wypowiedzenia umowy o pracę przez pracownika urzędu państwowego, należą do właściwości organów wskazanych w art. 242 k.p., a w przypadku przejęcia sprawy do rozpoznania przez Sąd Pracy na podstawie art. 271 § 2 k.p., sąd ten powinien merytorycznie rozstrzygnąć spór, a nie go odrzucać. W przypadku stwierdzenia niewłaściwości, sąd powinien przekazać sprawę właściwemu organowi.Stan faktyczny
Pracownik Urzędu Gminy wypowiedział umowę o pracę z okresem wypowiedzenia do końca 1976 r. W dniu 30 grudnia 1976 r. złożył podanie o umożliwienie mu pracy po okresie wypowiedzenia, twierdząc jednocześnie, że cofnął oświadczenie o wypowiedzeniu i wniósł o przywrócenie do pracy. Urząd nie zgodził się na zatrudnienie. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił wniosek, uznając niedopuszczalność drogi sądowej i brak podstaw do przywrócenia do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Filcek. Sędziowie SN: E. Berutowicz, J. Wasilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Zbigniewa G. przeciwko Urzędowi Gminnemu w L. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek zażalenia wnioskodawcy na wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 28 lutego 1977 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie do pracyu c h y l i ł zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca - pracownik Urzędu Gminy w L. - we wrześniu 1976 r. wypowiedział umowę o pracę. Okres wypowiedzenia upływał z dniem 31.XII.1976 r. W dniu 30.XII.1976 r. wnioskodawca złożył podanie o umożliwienie mu pracy w tym Urzędzie po okresie wypowiedzenia. Zakład pracy nie wyraził zgody na zatrudnienie wnioskodawcy po dniu 31.XII.1976 r. Wnioskodawca twierdził, że w piśmie z dnia 30.XII.1976 r. cofnął oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę i wniósł o przywrócenie go do pracy w Urzędzie Gminy w L. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 271 § 2 k.p. przejął do rozpoznania sprawę przedstawioną przez Komisję Odwoławczą do Spraw Pracy i wniosek odrzucił. Sąd Pracy stwierdził, że odwołanie pracownika urzędu państwowego od wypowiedzenia umowy o pracę rozpatruje organ nadrzędny nad urzędem, który wypowiedział umowę o pracę. W przedmiocie żądania wnioskodawcy niedopuszczalna jest droga sądowa i z mocy art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 74 ustawy o o.s.p. i u.s. wniosek należało odrzucić. Poza tym wnioskodawca nie mógł domagać się przywrócenia do pracy, skoro sam wypowiedział umowę o pracę. Skuteczność zaś cofnięcia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę przez wnioskodawcę była zależna od zgody pozwanego Urzędu. Wnioskodawca złożył odwołanie od postanowienia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił wniosek z przyczyn formalnych, chociaż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ocenił także zasadność dochodzonego roszczenia. Ze względu jednakże na treść rozstrzygnięcia Sądu Pracy w postępowaniu odwoławczym nie było możliwe wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Zakres rozpoznania sądu odwoławczego w takiej sytuacji jest bowiem ograniczony treścią zaskarżonego postanowienia. Odwołanie jest uzasadnione. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych bezpodstawnie odrzucił wniosek. Rozpatrywanie sporów o roszczenia pracowników ze stosunku pracy należy do właściwości organów wymienionych w art. 242 k.p. Właściwość tych organów została wyłączona tylko w zakresie sporów o roszczenia wskazane w obowiązujących przepisach. Kompetencji organów wskazanych w art. 242 k.p. - z uwagi na treść § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników urzędów państwowych (Dz. U. Nr 49, poz. 300) - nie podlegają odwołania pracowników tych urzędów od wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony, jeżeli pracownik uważa, że wypowiedzenie jest nieuzasadnione. W takim przypadku organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ nadrzędny nad urzędem zatrudniającym pracownika (§ 15 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Zawarte w § 15 ust. 3 rozporządzenia wyłączenie stosowania art. 44 i 45 k.p. zamieszczonych w dziale drugim rozdziale II oddziale 4 kodeksu pracy zatytułowanym "Uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez zakład pracy" wskazuje na to, że § 15 rozporządzenia dotyczy jedynie przypadków, gdy zakład pracy wypowiedział umowę o pracę.Przepis § 15 ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników urzędów państwowych nie normuje trybu postępowania i właściwości organów w zakresie sporów o pracę w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracownika urzędu państwowego. Dla rozpatrzenia takiego sporu właściwe są organy wymienione w art. 242 k.p.W sprawie niniejszej wnioskodawca wypowiedział umowę o pracę. Spór nie dotyczy zatem zasadności wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę przez zakład pracy. Żądanie wnioskodawcy oparte jest na twierdzeniu, że nie nastąpiło między stronami rozwiązanie umowy o pracę, ponieważ cofnął swe oświadczenie o wypowiedzeniu tej umowy. Dla rozpatrzenia sporu stron, bez względu na poprawność ujęcia treści żądania przez wnioskodawcę, właściwy był Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wobec przejęcia sprawy do rozpoznania na podstawie art. 271 § 2 k.p. Obowiązkiem tego Sądu było merytoryczne rozstrzygnięcie sporu stron, po uprzednim ustaleniu i rozważeniu, czy między stronami doszło do rozwiązania stosunku pracy wskutek wypowiedzenia umowy o pracę przez wnioskodawcę.Należy przy tym zaznaczyć, że odrzucenie wniosku byłoby nieprawidłowe nawet w razie trafnego stwierdzenia, że sprawa nie należy do kompetencji Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ze względu na właściwość innego organu do jej rozpatrzenia. Z mocy art. 51 ustawy o o.s.p. i u.s. oraz art. 463 § 1 k.p.c. w związku z art. 74 § 1 ustawy o o.s.p. i u.s. Sąd Pracy powinien w takim przypadku przekazać sprawę organowi właściwemu.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Powiązane orzeczenia
- II PSKP 37/23 2024-04-16Czy pracownik, którego umowa o pracę została wypowiedziana z naruszeniem przepisów, a okres wypowiedzenia upłynął przed wydaniem wyroku, może domagać się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, czy też powinien domagać si…
- II PK 213/08 2009-03-05Czy odwołanie pracownika od wypowiedzenia umowy o pracę, w którym pracodawca nie został prawidłowo oznaczony, jest skuteczne, jeśli sąd pracy podjął czynności wyjaśniające w celu jego ustalenia?
- I PK 342/14 2015-12-09Czy pracodawca, dokonując wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi przywróconemu do pracy prawomocnym wyrokiem sądu, jest zobowiązany do wskazania w piśmie wypowiadającym umowy o pracę konkretnych i weryfikowalnych kryte…
- I PRN 91/77 1977-07-12Czy wypowiedzenie umowy o pracę z powodu krytyki kierownictwa zakładu pracy, która okazała się uzasadniona, może stanowić podstawę do przywrócenia do pracy?
- I PRN 79/84 1984-06-13Czy sąd pracy, rozpatrując sprawę o przywrócenie do pracy pracownika na stanowisku kierowniczym, naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wszechstronnie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie dopuszczając…
Powołane przepisy
art. 271 § 2 KPart. 199 § 1 pkt 1 KPCart. 74art. 242 KPart. 44art. 51art. 463 § 1 KPCart. 74 § 1§ 2§ 1 pkt 1§ 15§ 15 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.