I PZP 2/83
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1983-02-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownicy zatrudnieni w zakładzie rolnym prowadzącym produkcję roślinną i zwierzęcą, która jest nastawiona na przygotowanie surowca do dalszej produkcji środków żywności, mogą mieć prawo do strajku na podstawie ustawy o związkach zawodowych z dnia 8 października 1982 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownikom gospodarstw rolnych nie przysługuje prawo do strajku, ponieważ zakłady te mieszczą się w kategorii zakładów produkujących środki żywności, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Produkcja środków żywności obejmuje całokształt tej produkcji, w tym uprawę roślin i hodowlę zwierząt, a nie tylko przetwórstwo artykułów nadających się do bezpośredniego spożycia.Stan faktyczny
Komitet Założycielski Związku Zawodowego Pracowników Rolnictwa przy Zakładzie Rolnym w N. złożył wniosek o rejestrację związku. Sąd Wojewódzki w Elblągu uwzględnił wniosek, uznając, że statut związku, w tym prawo do strajku, jest zgodny z prawem. Prokurator Wojewódzki wniósł rewizję, zarzucając naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Elblągu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędzia SN: T. Kasiński (sprawozdawca), Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Komitetu Założycielskiego Związku Zawodowego Pracowników Rolnictwa przy Zakładzie Rolnym w N. o rejestrację związku, na skutek rewizji Prokuratora Wojewódzkiego w Elblągu od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Elblągu z dnia 15.XII.1982 r.postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Elblągu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW uzasadnieniu postanowienia uwzględniającego wniosek Komitetu Założycielskiego o wpisanie założonego związku do rejestru związków zawodowych Sąd Wojewódzki stwierdził, że wniosek o rejestrację spełnia wymagania formalne, statut zaś, uchwalony w dniu 22.X.1982 r., odpowiada przepisom ustawy o związkach zawodowych z dnia 8 października 1982 r. i innym przepisom prawa.Zakład Rolny w N., w którym powstał zarejestrowany związek, prowadzi produkcję roślinną i zwierzęcą, która - w ocenie Sądu Wojewódzkiego - nastawiona jest wyłącznie na przygotowanie surowca do dalszej produkcji środków żywności i dlatego Sąd Wojewódzki uznał, że przewidziane w statucie prawo do strajku nie narusza art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych.Rewizja Prokuratora Wojewódzkiego od powyższego postanowienia, oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 40 ust. 1 cyt. ustawy o związkach zawodowych - jest uzasadniona i wniosek jej o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania podlegał uwzględnieniu.Przepis art. 40 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, określając kategorie zakładów, w których pracownikom nie przysługuje prawo do strajku, wymienia wśród nich m.in. zakłady produkujące, magazynujące i zaopatrujące w środki żywności.Rewizja trafnie wskazuje, że działalność produkcyjna gospodarstw rolnych, który to charakter ma Zakład Rolny zatrudniający pracowników objętych przedmiotowym związkiem zawodowym, pozwala na zaliczenie go do wspomnianego rodzaju zakładów. Wbrew poglądowi Sądu Wojewódzkiego produkcja środków żywności w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych nie ogranicza się do przetwórstwa i przygotowywania artykułów żywnościowych nadających się do bezpośredniego spożycia, lecz obejmuje całokształt produkcji środków żywności - w tym uprawę roślin i hodowlę zwierząt przeznaczonych do wykorzystania w celach spożywczych. Sąd Wojewódzki pominął też, że prowadzenie produkcji roślinnej i zwierzęcej, o którym wspomina w uzasadnieniu swego postanowienia, obejmuje także takie nadające się bezpośrednio do spożycia artykuły żywnościowe, jak mleko, jaja, warzywa, owoce itp. - co wprost odpowiada definicji z art. 40.W związku z powyższym pracownikom gospodarstw rolnych nie może przysługiwać prawo do strajku, lecz jedynie - jak to trafnie stwierdza rewizja - w przypadku powstania sporu zbiorowego prawo do podejmowania innych form protestu.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki podejmie działania zmierzające do spowodowania zmiany postanowień statutu przewidujących prawo do strajku, jak to przewiduje § 5 ust. 2 uchwały Rady Państwa z dnia 12 października 1982 r. w sprawie zasad i sposobu tworzenia organizacji związkowych w zakładach pracy i postąpi zgodnie z postanowieniami tego przepisu.
Powiązane orzeczenia
- I PRZ 1/84 1984-01-27Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo zarejestrował związek zawodowy, którego statut przewidywał prawo do strajku, mimo że jego członkowie byli pracownikami spółdzielni kółek rolniczych?
- I PRZN 1/84 1984-01-27Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo zarejestrował związek zawodowy, którego statut przewidywał prawo do strajku, mimo że jego członkowie byli pracownikami spółdzielni kółek rolniczych, których działalność jest związana z produ…
- I PRZ 83/83 1983-11-04Czy członkowie rolniczej spółdzielni produkcyjnej, świadczący pracę w ramach członkostwa, mają prawo tworzenia i zrzeszania się w związki zawodowe na podstawie ustawy o związkach zawodowych z 1982 r.?
- I PRN 28/83 1983-06-21Czy pracownikom szkół wyższych przysługuje prawo do strajku w świetle przepisów ustawy o związkach zawodowych z 1982 r. i uchwały Rady Państwa z 1982 r.?
- I PRZN 28/83 1983-06-21Czy pracownikom szkół wyższych przysługuje prawo do strajku w świetle przepisów ustawy o związkach zawodowych z 1982 r. i uchwały Rady Państwa?
Powołane przepisy
art. 40 ust. 1art. 40§ 5 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.