I PZP 27/79
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1979-05-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy krótkotrwałe opuszczenie stanowiska pracy przez pracownika w celu zakupu posiłku regeneracyjnego może być uznane za samowolne przerwanie pracy w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego, skutkujące utratą prawa do nagrody?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że krótkotrwałe opuszczenie stanowiska pracy przez pracownika, w szczególności w celu zakupu posiłku regeneracyjnego, nie może być uznane za samowolne przerwanie pracy w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród. Takie zachowanie nie pozostaje w proporcji do ciężaru gatunkowego uchybień wymienionych w tym przepisie, które prowadzą do utraty prawa do nagrody.Stan faktyczny
Pracownik opuścił swoje stanowisko pracy na krótki czas, aby zakupić posiłek regeneracyjny w pobliskim sklepie. Pracodawca uznał to za samowolne przerwanie pracy i pozbawił pracownika prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego w celu rozstrzygnięcia, czy takie zachowanie pracownika uzasadnia utratę nagrody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że krótkotrwałe opuszczenie stanowiska pracy w celu zakupu posiłku regeneracyjnego nie stanowi podstawy do utraty prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneUstawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 150), ustalając zasady tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród, określa jednocześnie wypadki zmniejszenia nagrody, utraty prawa do nagrody oraz możliwość całkowitego pozbawienia prawa do nagrody.Zmniejszenie nagrody lub utrata prawa do nagrody następuje: w razie obniżenia jakości produkcji albo wadliwego wykonywania wyrobów z winy pracownika (art. 6 ust. 2), w razie zawinionego przez pracownika naruszenia regulaminu pracy (art. 6 ust. 3) oraz w razie nieusprawiedliwionej nieobecności; w tym ostatnim wypadku nagroda ulega zmniejszeniu za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, w wysokości określonej w zakładowym regulaminie rozdziału nagród, nie mniej jednak niż o 20% za 1 dzień i o 50% za 2 dni nieusprawiedliwionej nieobecności. Za więcej niż 2 dni nieusprawiedliwionej nieobecności następuje całkowita utrata prawa do nagrody (art. 6 ust. 4). Pozbawienie prawa do nagrody może zaś nastąpić w razie poważnego naruszenia przez pracownika regulaminu (art. 6 ust. 3). Utrata prawa do nagrody natomiast ma miejsce, jeżeli pracownik:1)z winy swej wyrządził szkodę zakładowi pracy,2)zagarnął mienie zakładu pracy,3)samowolnie przerwał pracę,4)przystąpił do pracy w stanie nietrzeźwym lub spożywał alkohol w zakładzie pracy (art. 7).Z powyższego zestawienia wymienionych w cytowanej ustawie rodzajów uchybień obowiązkom pracowniczym i ich wpływu na indywidualną nagrodę dla pracownika wynika, że od ciężaru gatunkowego wspomnianych uchybień zależy bądź to zmniejszenie nagrody, bądź pozbawienie prawa do nagrody ewentualnie utrata prawa do nagrody.W art. 7 ustawy (w porównaniu do innych jej przepisów) określono najcięższe wypadki uchybień obowiązkom pracowniczym powodujące utratę prawa do nagrody z funduszu zakładowego, a wśród nich "samowolne przerwanie pracy". Od okoliczności sprawy zależy jednak ocena, czy samowolne przerwanie pracy stanowić będzie podstawę do utraty prawa do nagrody z funduszu zakładowego. Trudno uznać, aby pracownik, przerywając pracę samowolnie w celu dokonania zakupu posiłku regeneracyjnego (bułki) w pobliskim sklepie, mógł być zaliczony do grona tych pracowników, którzy dopuścili się uchybień pracowniczych wymienionych w art. 7 ustawy. Ustawodawca określając rodzaj uchybień pracowniczych i ich wpływ na nagrodę z funduszu zakładowego, przewiduje zmniejszenie nagrody nawet za 2 dni nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy (art. 6 ust. 4). Tak więc czyn wnioskodawcy nie pozostawałby w proporcjonalnym stosunku do nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy (nawet do 2 dni), za którą przewidziane jest tylko zmniejszenie nagrody. Stwierdzenie to prowadzi do wniosku, iż krótkotrwałe opuszczenie przez pracownika stanowiska pracy, w szczególności dla kupna posiłku regeneracyjnego, stanowi tego rodzaju naruszenie regulaminu pracy, które nie może być uznane za równoznaczne z samowolnym przerwaniem pracy w rozumieniu art. 7 omawianej ustawy.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 43/77 1977-06-21Czy pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy w jednym zakładzie, a w pełnym wymiarze w innym, może być pozbawiony prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród na podstawie regulaminu zakładowego?
- I PRN 65/78 1978-07-26Czy pracownikowi, którego umowa o pracę została rozwiązana z naruszeniem przepisów prawa, przysługuje nagroda z zakładowego funduszu nagród, mimo nieprzepracowania w danym roku kalendarzowym co najmniej 6 miesięcy?
- I PR 23/83 1983-04-28Czy pracownik, który w dniu 14 grudnia 1981 r. odmówił świadczenia pracy, uczestnicząc lub organizując strajk w okresie stanu wojennego, traci prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród za rok 1981, mimo braku pisemn…
- I PR 63/81 1981-07-30Czy pracownikowi, który skrócił okres wypowiedzenia umowy o pracę o dwa dni za zgodą pracodawcy, przysługuje nagroda z zakładowego funduszu nagród za dany rok kalendarzowy, mimo nieprzepracowania ostatniego dnia roku?
- I PRN 6/80 1980-02-18Czy pracownikowi, który wypowiedział umowę o pracę i nie otrzymał urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia, ale otrzymał za niego ekwiwalent pieniężny, należy przedłużyć okres zatrudnienia o czas tego urlopu w celu…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 2art. 6 ust. 3art. 6 ust. 4art. 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.