I PZP 4/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Knap. Sędziowie SN: A. Szczurzewski, Z. Świeboda (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, S. Kopytowskiego, w sprawie z wniosku Stanisława S. przeciwko Zakładom Naprawczym Taboru Kolejowego w O. o wynagrodzenie za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego, przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 lutego 1978 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy w przypadku przyznania pracownikowi zatrudnionemu w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego czwartej grupy uposażenia PKP, przywiązanej do stanowiska zajmowanego przez wnioskodawcę, tenże zakład pracy przy ustaleniu wynagrodzenia ma obowiązek przyznać uposażenie zasadnicze przewidziane w załączniku nr 4 do zarządzenia nr 133 Ministra Komunikacji z dnia 2 lipca 1976 r., stanowiącego wykaz stanowisk oraz przyrównanych do tych stanowisk grup uposażenia pracowników przedsiębiorstw PKP według przyznanej wcześniej czwartej grupy uposażenia PKP, czy też władny jest przyznać wynagrodzenie według piątej grupy uposażenia, nie uchylając decyzji o zaszeregowaniu wnioskodawcy do czwartej grupy uposażenia PKP?"po zapoznaniu się z poglądem Centralnej Rady Związków Zawodowych powziął następującą uchwałę:Dla ustalenia pracownikowi Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego kategorii zaszeregowania przewidzianego zarządzeniem nr 133 Ministra Komunikacji z dnia 2 lipca 1976 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach zgrupowanych w Zjednoczeniu Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego - nie ma znaczenia grupa uposażenia PKP przyznana mu na podstawie zarządzenia nr 29 Ministra Komunikacji z dnia 6 marca 1973 r. w sprawie ustaleń odznak (dystynkcji) służbowych oraz podstawy wymiaru dodatku za wysługę lat dla pracowników przedsiębiorstw wyodrębnionych z przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe oraz pracowników przedsiębiorstwa pod nazwą "Zakłady Wytwórcze Urządzeń Sygnalizacyjnych w Katowicach-Wrocławiu" (Dz.U. Min. Kom. Nr 8, poz. 8). Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca pracuje w pozwanych Zakładach od 1956 r., a od 1.IX.1971 r. na stanowisku kierownika zespołu. Na podstawie przepisów zarządzenia nr 29 Ministra Komunikacji z dnia 6 marca 1973 r. w sprawie ustaleń odznak (dystynkcji) służbowych oraz podstawy wymiaru dodatku za wysługę lat dla pracowników przedsiębiorstw wyodrębnionych z przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe oraz pracowników przedsiębiorstwa pod nazwą "Zakłady Wytwórcze Urządzeń Sygnalizacyjnych w Katowicach-Wrocławiu" nabył on z dniem 1.VIII.1976 r. prawo do świadczeń kolejowych według czwartej grupy uposażenia PKP, przywiązanej do zajmowanego stanowiska kierownika zespołu. Od dnia 1.VIII.1976 r. przyznano mu dwunastą kategorię zaszeregowania przewidzianą w zarządzeniu nr 133 Ministra Komunikacji z dnia 2 lipca 1976 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach zgrupowanych w Zjednoczeniu Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego, wydanym na podstawie § 2 uchwały nr 90/76 Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 1976 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników zatrudnionych w przemyśle elektromaszynowym. Jednocześnie z tym dniem (1.VIII.1976 r.) uległa zmianie nazwa jego stanowiska pracy, które określono jako "kierownik pracowni technologii układów hamulcowych", a zakres obowiązków pozostał nie zmieniony. W aktualnych do dnia 1.VIII.1976 r. przepisach płacowych dotyczących wnioskodawcy obowiązywał widełkowy system płac i wnioskodawca otrzymywał 3.700 zł miesięcznie.Wnioskodawca twierdził, że przyznana mu dwunasta kategoria zaszeregowania nie odpowiada posiadanej już od dnia 1.VIII.1973 r. czwartej grupie uposażenia PKP, która według załącznika nr 4 do zarządzenia nr 133 Ministra Komunikacji obejmuje zaszeregowanie w kategoriach od piętnastej do osiemnastej, co łączy się z odpowiednio wyższą miesięczną stawką wynagrodzenia zasadniczego, i dlatego wystąpił z wnioskiem do Zakładowej Komisji Rozjemczej.Pozwane Zakłady wniosły o oddalenie wniosku i zarzuciły, że wynagrodzenie wnioskodawcy zostało ustalone prawidłowo zgodnie z przepisami zarządzenia nr 133 Ministra Komunikacji z dnia 2 lipca 1976 r. Przyznana bowiem czwarta grupa uposażenia PKP dotyczy wyłącznie prawa do świadczeń kolejowych, a nie do kategorii zaszeregowania i łączącej się z nią miesięcznej stawki wynagrodzenia zasadniczego.Na skutek odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Komisji Rozjemczej - Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne ujęte w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarządzenie nr 133 Ministra Komunikacji z dnia 2 lipca 1976 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach zgrupowanych w Zjednoczeniu Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego ustala zasady wynagradzania pracowników płatnych godzinowo; wynikają one z załącznika nr 1 do tego zarządzenia (§ 1 pkt 1) oraz zasady wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach na stanowiskach kierowniczych i samodzielnych, jak również pozostałych pracowników przedsiębiorstw wynagradzanych miesięcznie (załącznik nr 2 do wymienionego zarządzenia - § 1 pkt 2). Ze względu na zajmowane stanowisko oraz sposób wynagradzania za pracę - do wnioskodawcy stosują się zasady wynagradzania określone w załączniku nr 2. Wymieniony załącznik obejmuje kategorie zaszeregowania (od 1 do 20) i łączące się z nimi miesięczne stawki wynagrodzenia zasadniczego oraz tabelę zaszeregowań tudzież taryfikator kwalifikacyjny. Załącznik ten w ogóle nie zawiera grup uposażenia PKP. Dla stanowisk kierowników działów (pracowni, sekcji) konstrukcyjnych, technologicznych, organizacji produkcji (1 p. 4) przewidziane zostało wynagrodzenie odpowiadające od dwunastej do osiemnastej kategorii zaszeregowania, dla stanowisk zaś kierowników komórek organizacyjnych ruchu produkcyjnego lub pomocniczego zakładu, kierowników komórek organizacyjnych (1 p.5) w zarządzie przedsiębiorstw (działów, pracowni, samodzielnych sekcji) - wynagrodzenia w kategoriach od jedenastej do osiemnastej.Przyznawane pracownikom Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego grupy uposażenia PKP na podstawie zarządzenia nr 29 Ministra Komunikacji z dnia 6 września 1973 r. obejmują - jak to wynika z przepisów powołanego zarządzenia - prawo do kolejowych dystynkcji służbowych oraz świadczeń branżowych m.in. w zakresie umundurowania służbowego, bezpłatnych i ulgowych przejazdów kolejowych w klasie I, deputatu węglowego i kolejowego dodatku za wysługę lat. Tak rozumiane znaczenie przyznawanych pracownikom Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego grup uposażenia PKP potwierdza treść § 12 zarządzenia nr 133 Ministra Komunikacji z dnia 2 lipca 1976 r. Przepis ten utrzymuje przysługujące pracownikom tych Zakładów branżowe świadczenia przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", wynikające z przyznanej im przed jego wejściem w życie grupy uposażenia PKP, oraz odsyła do wykazu stanowisk i przyrównanych do nich grup uposażenia pracowników MPKP objętych załącznikiem nr 4 do powołanego zarządzenia.Tak więc wymienione w załączniku nr 4 do zarządzenia nr 133 Ministra Komunikacji z dnia 2 lipca 1976 r. grupy uposażenia PKP nie mają znaczenia dla ustalenia pracownikom Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego kategorii zaszeregowania.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na przedstawione mu zagadnienie prawne udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.