I USK 1252/26
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2026-07-15
Skład orzekający: Jolanta Frańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna organu rentowego, kwestionująca możliwość ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że organ rentowy nie wykazał jej oczywistej zasadności. Skarżący nie wskazał konkretnych przepisów, których naruszenie miałoby kwalifikowany charakter, ani nie przedstawił argumentów uzasadniających oczywistość naruszenia. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego dotyczącym stosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 oraz art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.Stan faktyczny
Ubezpieczona wniosła o ponowne ustalenie wysokości emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Sądy niższych instancji uznały, że wyrok TK stanowi nową okoliczność uzasadniającą ponowne ustalenie wysokości emerytury. Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 25 ust. 1b i art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I USK 1252/26
POSTANOWIENIE
Dnia 15 lipca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania J.B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu
o ponowne ustalenie wysokości emerytury,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 15 lipca 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt III AUa 1751/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej J.B.
kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 24 września 2025 r. po
rozpoznaniu apelacji ubezpieczonej J.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 17 maja 2025 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w Sosnowcu z dnia 5 listopada 2024 r., którą odmówiono
ubezpieczonej ponownego ustalenia wysokości jej emerytury, zmienił częściowo
zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję i ustalalił wysokości emerytury
ubezpieczonej na podstawie art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
I USK 1252/26 2
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z
2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna), bez pomniejszania
podstawy jej obliczenia o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w
wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i
składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres do osiągnięcia powszechnego wieku
emerytalnego, poczynając od dnia 1 października 2024 r. (pkt 1) oraz oddalił apelację
w pozostałym zakresie (pkt 2).
W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że organ rentowy decyzją z dnia 7 kwietnia
2006 r. przyznał ubezpieczonej, urodzonej w […] 1956 r., prawo do emerytury
nauczycielskiej, począwszy od dnia 1 marca 2006 r., a decyzją z dnia 11 grudnia
2019 r. prawo do emerytury z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego od
dnia 1 listopada 2019 r., której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b
ustawy emerytalnej. W dniu 10 października 2024 r. ubezpieczona wniosła o
ponowne ustalenie wysokości emerytury powołując się na wyrok Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024, poz. 67),
stwierdzający, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób,
które przed dniem 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy z dnia 11 maja
2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637, która
wprowadziła do ustawy emerytalnej art. 25 ust. 1b), złożyły wniosek o jedną z
emerytur wymienionych w tym przepisie, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z
art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu Apelacyjnego nieuwzględnienie przez organ
rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzonego późniejszym
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego jest nową okolicznością istniejącą przed
wydaniem wzruszanej decyzji organu rentowego w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1
ustawy emerytalnej. Dlatego przepis ten może stanowić podstawę prawną do
przeliczenia emerytury ubezpieczonej w związku z powołanym przez nią wyrokiem
Trybunału Konstytucyjnego SK 140/24, jak też w związku z wyrokiem Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK-A 2019, poz. 1),
stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w
zakresie, w jakim dotyczył urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia
2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, który w
konsekwencji doprowadził do nowelizacji ustawy emerytalnej ustawą z dnia 19
czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
I USK 1252/26 3
Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1222, dalej jako ustawa nowelizująca). Zatem
wobec ubezpieczonej, która przeszła na wcześniejszą emeryturę w 2006 r., a prawo
do emerytury powszechnej nabyła w 2017 r. należało zastosować art. 25 ust. 1b
ustawy emerytalnej. Standard konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji
RP w kontekście ingerencji prawodawcy w uzasadnione prawnie oczekiwania osób
pobierających emerytury w wieku obniżonym co do zasad kształtowania wysokości
ich świadczeń po uzyskaniu prawa do emerytury w wieku powszechnym, ma
zastosowanie do kobiety, która nabyła abstrakcyjnie prawo do emerytury w wieku
powszechnym dopiero w 2017 r., a w chwili przejścia na emeryturę w wieku
obniżonym nie mogła spodziewać się tego, że decyzja ta spowoduje obniżenie jej
świadczenia z powszechnego wieku emerytalnego.
Organ rentowy w całości zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą
kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenia co
do istoty sprawy przez zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie apelacji oraz
zasądzenia od ubezpieczonej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa
procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych, ewentualnie
uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do
ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, a
mianowicie: 1) art. 25 ust. 1b w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej w
związku z art. 145a k.p.a. w związku z art. 2 i art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji RP, przez
błędną wykładnię skutkującą ustaleniem wysokości emerytury ubezpieczonej bez
pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot
pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy
od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres do osiągnięcia
powszechnego wieku emerytalnego, 2) art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej,
przez błędną wykładnię i przyjęcie, że istnieją podstawy do ponownego ustalenia
wysokości emerytury, w związku ze stwierdzeniem, że wcześniejsza decyzja organu
rentowego naruszała standardy konstytucyjne, podczas gdy wskazane w
zaskarżonym wyroku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie stanowiły nowej
okoliczności w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że
skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) „wobec oczywistej
nieprawidłowości natury materialnoprawnej”. Przez „odstąpienie od pomniejszenia
I USK 1252/26 4
podstawy obliczenia emerytury Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył
prawo. Błędna wykładnia prawa materialnego jest widoczna prima facie, bez
potrzeby dokonywania pogłębionej analizy tekstów przepisów i bez doszukiwania się
ich znaczenia”. Obowiązujące orzecznictwo „w żaden sposób nie pozwala na
przyjęcie, że w sprawie wystąpiła nowa okoliczność w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1
ustawy emerytalnej, w szczególności by organ rentowy nie uwzględnił standardu
konstytucyjnego wskazanego w zaskarżonym orzeczeniu, skutkującego
koniecznością pominięcia przez organ stosowania art. 25 ust. 1b ustawy przy
obliczeniu wysokości emerytury, a także by brak zastosowania wspomnianego
standardu mógłby być uznany za takową okoliczność”.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną ubezpieczona wniosła o odmowę
przyjęcia skargi do rozpoznania i o zasądzenia od skarżącego na jej rzecz zwrotu
kosztów procesu za postępowanie przed Sądem Najwyższym według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego
rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych
w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,
że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje
potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd
Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
I USK 1252/26 5
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września
2016 r., V CSK 143/16, LEX nr 2135552; z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16,
LEX nr 2069457; z dnia 1 grudnia 2015 r., I PK 71/15, LEX nr 2021944).
W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi
kasacyjnej został oparty na przesłance oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c.).
Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie tej przesłanki, gdyż
skuteczne jej powołanie wymaga nie tylko odwołania się do okoliczności, że skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta
rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego
ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty
wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam
zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie
prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jego
oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ
61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr
198531; z dnia 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z dnia 10 stycznia
2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej
instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Skarżący ma zatem
obowiązek wskazania jakie przepisy zostały naruszone przez sąd oraz wykazania,
że w wyniku tego naruszenia doszło do wydania rażąco nieprawidłowego orzeczenia
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2025 r., III USK 96/25,
LEX nr 3899562). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona nie może
decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860).
W tym zakresie wniesiona skarga nie spełnia wymienionych wyżej warunków,
ponieważ poza odwołaniem się do „oczywistej nieprawidłowości natury
materialnoprawnej”, skarżący nie odniósł się do żadnego konkretnego przepisu,
którego naruszenie miałoby mieć charakter naruszenia kwalifikowanego. Dopiero z
I USK 1252/26 6
dalszej treści skargi można się domyślać, że chodzi o oczywiste naruszenie art. 114
ust. 1 pkt 1 bądź art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, bowiem przepisy te zostały
ogólnie wymienione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, zaś ich
naruszenie zostało opisane wyłącznie w podstawach wniesionej skargi.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, według
którego dla stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła przesłanka oczywistej zasadności
skargi, skarżący powinien był wskazać konkretne, naruszone przez sąd przepisy, a
także przytoczyć odpowiednie argumenty wyjaśniające, dlaczego te przepisy zostały,
jego zdaniem, w tak ewidentny sposób naruszone (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18, LEX nr 2508120), zaś skarga
kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie
musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu pozostałych elementów
kreatywnych skargi ani tym bardziej się ich domyślać (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). Odnosi się to
również do szczególnej podstawy „przedsądu” z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako
jedyna ma na uwadze indywidulany interes skarżącego w przyjęciu skargi kasacyjnej
do rozpoznania. O ile zasadne podstawy kasacyjne mogą prowadzić do
uwzględnienia skargi kasacyjnej, to w przypadku podstawy „przedsądu” z art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c. znaczenie ma dopiero oczywista zasadność skargi, czyli samodzielne
(odrębne od podstaw kasacyjnych) wskazanie i wykazanie we wniosku naruszenia
przepisów, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok,
jest oczywiście wadliwy i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2020 r., I UK 250/19, LEX nr
3029692).
Tylko dla porządku nadmienić trzeba, że Sąd Apelacyjny orzekł zgodnie z
utrwalonym w orzecznictwie poglądem co do możliwości zastosowania w
analogicznych sprawach art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym
użyte w art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej pojęcie „okoliczności” występuje w dwóch
znaczeniach: w znaczeniu okoliczności faktycznych oraz w znaczeniu okoliczności
sprawy, ustalonych następczo w kolejnym postępowaniu wyjaśniającym
prowadzonym przez organ rentowy w sprawie. Pojęcie to ma więc szeroki zakres
znaczeniowy, obejmujący ogół wymagań formalnych i materialnoprawnych
związanych z ustalaniem decyzją rentową prawa do świadczeń emerytalno-
rentowych (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2018 r., III UK
I USK 1252/26 7
153/17, LEX nr 2563524; z dnia 17 sierpnia 2016 r., I UK 333/15, LEX nr 2120891; z
dnia 29 listopada 2016 r., II UK 416/15, LEX nr 2186572). Warunkiem ponownego
ustalenia prawa do świadczeń na podstawie tego przepisu nie jest więc ujawnienie
jakichkolwiek okoliczności, w szczególności zaś nowych (które pojawiły się po
wydaniu decyzji), lecz takich okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji, a
które - jako nieznane - nie zostały przez organ rentowy uwzględnione (por. wyroki
Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 231/99, LEX nr 42076; z dnia
12 stycznia 2001 r., II UKN 182/00, LEX nr 46838). Chodzi więc o takie sytuacje, w
których doszło do wydania decyzji nieuwzględniającej bądź błędnie uwzględniającej
te okoliczności (istniejące przed wydaniem decyzji), które wpłynęły na wadliwe
nabycie prawa do świadczenia lub przyczyniły się do nieuzasadnionej odmowy
przyznania świadczenia. Przesłanka w postaci „ujawnionych okoliczności” dotyczy
przy tym zarówno uchybień organu rentowego popełnionych na etapie stosowania
prawa materialnego lub w trakcie podejmowania określonych czynności
postępowania administracyjnego mających wpływ na wydanie wadliwych decyzji w
sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego (por. wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 26 lipca 2013 r., III UK 145/12, LEX nr 1408199 oraz z dnia 8
października 2010 r., I UK 113/10, LEX nr 694229).
W postanowieniu z dnia 9 czerwca 2016 r., III UZP 4/16 (LEX nr 2073927),
Sąd Najwyższy rozwinął rozumienie pojęcia „okoliczności” przyjmując, że
okolicznością uzasadniającą wszczęcie postępowania w sprawie ponownego
ustalenia prawa do świadczenia na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej
nie jest samo wydanie orzeczenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, lecz
stwierdzone w tym orzeczeniu naruszenie zasady proporcjonalności przy ingerencji
w prawo własności ubezpieczonego.
Z kolei w cytowanym przez Sąd Apelacyjny postanowieniu z dnia 29
października 2020 r., III UZP 4/20 (LEX nr 3077069), Sąd Najwyższy wskazał wprost,
że nową okolicznością istniejącą przed wydaniem wzruszanej decyzji organu
rentowego (art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej) jest również nieuwzględnienie
przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzonego
późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Podobnie w orzecznictwie
sądów powszechnych przyjmuje się, że mechanizm przewidziany w art. 114 ustawy
emerytalnej ma doprowadzić do zgodności z prawem wysokości renty lub emerytury
w sytuacji, kiedy błąd popełni organ rentowy, błąd popełni ubezpieczony, a nawet w
I USK 1252/26 8
sytuacji, kiedy nie popełniono błędu, a ujawniono okoliczności istniejące przed
wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.
Ustalenie na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, że wydanie decyzji
określającej sposób wyliczenia emerytury było nieprawidłowe jest nową
okolicznością. Ten nieprawidłowy sposób istniał już w chwili wydawania poprzedniej
decyzji, gdyż niekonstytucyjność istniała od początku, jedynie ujawnienie tej
okoliczności nastąpiło dopiero na skutek wydania orzeczenia przez Trybunał
Konstytucyjny (zob. wyroki: Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 30 czerwca
2020 r., III AUa 747/19, LEX nr 3063271; z dnia 25 czerwca 2020 r., III AUa 701/19,
LEX nr 3063273; Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2020 r., III AUa
128/20, LEX nr 3033470; z dnia 21 maja 2020 r., III AUa 60/20, LEX nr 3039122;
wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia30 lipca 2025 r., III AUa 42/25, LEX nr
3950830). Nie można zatem przypisać Sądowi Apelacyjnemu kwalifikowanego
naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, skoro według szeroko przytoczonych
wypowiedzi judykatury i doktryny, przepis ten może stanowić podstawę prawną dla
weryfikacji i wzruszalności decyzji organów rentowych, w których zawarto ustalenia
pozostające w obiektywnej sprzeczności z ukształtowanym ex lege stanem
uprawnień emerytalno-rentowych zainteresowanych (zob. wyroki Sądu Najwyższego
z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 249/07, LEX nr 500055; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK
247/09, LEX nr 585725). Niewątpliwie sprzeczność taka może powstać w sytuacji,
gdy decyzja o wysokości, czy prawie do świadczenia jest wydana na podstawie
niekonstytucyjnego przepisu. Eliminacja tych sprzeczności zawsze stanowi
uzasadnienie dla ponowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją
organu rentowego, której rozstrzygnięcie jest niezgodne z ukształtowaną ex lege
sytuacją prawną ubezpieczonego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia
10 czerwca 2020 r., III AUa 378/20, LEX nr 3357126).
Zaskarżone rozstrzygniecie jest także zgodne z przyjętą w orzecznictwie
wykładnią art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej co do jego zastosowania dla obliczenia
wysokości podstawy emerytury osób urodzonych w latach 1949-1953, które - tak jak
ubezpieczona w niniejszej sprawie - skorzystały z przywileju przejścia na emeryturę
w wieku obniżonym, a powszechny wiek emerytalny osiągnęły po dniu wejścia w
życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Jakkolwiek zatem wyrok Trybunału
Konstytucyjnego P 20/16 odnosił się wprost wyłącznie do kobiet urodzonych w
1953 r., to nie ulega wątpliwości, że w takiej samej sytuacji prawnej, jak kobiety z
I USK 1252/26 9
rocznika 1953, znajdują się mężczyźni i kobiety urodzeni w latach 1949-1956, mający
prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, do której warunki
spełnili do końca 2008 r. Wynikający z tego orzeczenia standard konstytucyjny w
zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w
uzasadnione prawnie oczekiwania osób pobierających emerytury w wieku
obniżonym co do zasad kształtowania wysokości ich świadczeń po uzyskaniu prawa
do emerytury w wieku powszechnym, znajduje zastosowanie do wszystkich osób
urodzonych w latach 1949-1953. Po raz pierwszy pogląd ten wyraził Sąd Najwyższy
w odniesieniu do mężczyzn urodzonych w latach 1949-1953 w wyroku z dnia 6 maja
2021 r., III USKP 52/21 (OSNP 2022 nr 2, poz.19), a potwierdzają go kolejne
orzeczenia (zob. wyroki: z dnia 18 stycznia 2022 r., III USKP 98/21, LEX nr 3352121;
z dnia 8 stycznia 2025 r., III USKP 121/23, OSNP 2025 nr 7, poz. 75).
Niezależnie zatem od wadliwej konstrukcji wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania, nie ma podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności
skargi, ponieważ wyrok Sądu Apelacyjnego wpisuje się w linię orzecznictwa Sądu
Najwyższego odnośnie do stosowania art. 25 ust. 1b oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy
emerytalnej.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania
kasacyjnego po myśli art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.
(J.C.)
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I USK 1334/26 2026-08-04Czy skarga kasacyjna organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego ustalenia wysokości emerytury, oparta na zarzucie naruszenia art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznan…
- I USK 838/26 2026-01-28Czy skarga kasacyjna organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który nakazał ponowne ustalenie wysokości emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zasługuje na przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Naj…
- I USK 1048/26 2026-07-14Czy skarga kasacyjna organu rentowego od wyroku sądu apelacyjnego ustalającego wysokość emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, oparta na potrzebie wykładni przepisów dotyczących skutków nieopublikowa…
- I USK 1221/26 2026-07-15Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zobowiązał organ do ponownego obliczenia wysokości emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy eme…
- I USK 1072/26 2026-08-24Czy skarga kasacyjna organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o wysokość emerytury, dotycząca zastosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej i wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powinna zostać przyjęta do r…
Powołane przepisy
art. 26art. 25 ust. 1art. 67 ust. 1art. 2art. 114 ust. 1art. 46art. 145a KPart. 190 ust. 3art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1
pkt 4 KPCart. 114
ust. 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy