I UZ 30/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-01-26
Skład orzekający: Katarzyna Gonera, Józef Iwulski, Jolanta Frańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, w której kwestionuje się status płatnika składek, jest sprawą o prawa majątkowe, od której wartości przedmiotu zaskarżenia zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa, w której adresat decyzji organu rentowego kwestionuje swój status jako płatnika składek należnych za ubezpieczonego, jest sprawą dotyczącą składek na ubezpieczenia społeczne, a nie sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie jest równa różnicy między wysokością składki wskazywaną przez odwołującego się a składką należną. Tym samym, dopuszczalność skargi kasacyjnej w takich sprawach jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną K. W. od wyroku dotyczącego podlegania ubezpieczeniom społecznym, stwierdzając, że sprawa dotyczy praw majątkowych, a dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. K. W. w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że sprawa dotyczy objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, a nie praw majątkowych, i że nie mógł ustalić wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UZ 30/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) SSN Józef Iwulski (sprawozdawca) SSN Jolanta Frańczak w sprawie z odwołania K. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. z udziałem zainteresowanej L. S. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 26 stycznia 2022 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa […], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 czerwca, III AUa (…), Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) odrzucił skargę kasacyjną K. W. od wyroku tego Sądu z dnia 7 stycznia 2021 r., III AUa (…). Sąd Apelacyjny stwierdził, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie było ustalenie podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, którego tytuł stanowiła niekwestionowana przez strony umowa o pracę wykonywana przez L.S. W ocenie Sądu drugiej instancji, w sprawie dotyczącej poboru składki z tytułu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu
2 Najwyższego: z dnia 9 października 2002 r., II UZ 94/02, OSNP 2004 nr 6, poz. 107; z dnia 16 kwietnia 2015 r., I UK 470/14, LEX nr 1751284; z dnia 16 kwietnia 2015 r., I UK 470/14, LEX nr 1751284; z dnia 20 września 2017 r., I UK 342/16, LEX nr 2390760 i z dnia 7 listopada 2017 r. II UK 656/16, niepublikowane). W związku z tym, że strona skarżąca, mimo wezwania Sądu nie uzupełniła braku formalnego skargi kasacyjnej i nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia, Sąd Apelacyjny na mocy art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną. W zażaleniu na powyższe postanowienie K.W. zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c., przez ich błędne zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że sprawa wszczęta odwołaniem od decyzji określającej podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentownemu, wypadkowemu, chorobowemu jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy jest to sprawa o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, w której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący nie podał wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż nie posiadał żadnych możliwości wskazania lub ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponadto istotą sporu w sprawie było, czy odwołujący się jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne, a nie to, jaka jest wysokość podstawy wymiaru składek. Powołał się przy tym na pogląd zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2020 r., I UZ 16/20. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zażaleniu podniesiono niezasadne przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że w rozpoznawanej sprawie dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym należy podkreślić, że niezależnie od trafności zastosowania przez organ rentowy art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ocen Sądów orzekających w tym zakresie, w rozpoznawanej sprawie nie było wątpliwości co do podlegania zainteresowanej ubezpieczeniom społecznym i
3 zdrowotnemu (pozostawaniu w zatrudnieniu pracowniczym). Według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (podzielanego przez skład orzekający), sprawa, w której adresat decyzji organu rentowego wymierzającej składki na ubezpieczenia społeczne zaprzecza, że jest płatnikiem składek należnych za ubezpieczonego, jest sprawą dotyczącą składek na ubezpieczenia społeczne, a nie sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c.). Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie równa jest różnicy pomiędzy wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się i składką należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za sporny okres - art. 22 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 sierpnia 2014 r., I UZ 7/14, LEX nr 1500663; z dnia 21 kwietnia 2015 r., II UZ 8/15, OSNP 2017 nr 3, poz. 34; z dnia 20 kwietnia 2016 r., II UZ 1/16, LEX nr 2054096; z dnia 11 sierpnia 2016 r., II UZ 32/16, LEX nr 2113370 oraz z dnia 29 listopada 2016 r., II UZ 49/16, LEX nr 2202501 i II UZ 50/16, LEX nr 2191457). Uzasadniając swoje zapatrywania, co do charakteru sprawy będącej przedmiotem rozpoznania, żalący się przywołuje pogląd zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2020 r., I UZ 16/20 (LEX nr 3068798). Nie dostrzega on jednak, że w postanowieniu tym Sąd Najwyższy wyraźnie zaznaczył, że sprawa, która dotyczy podmiotu zobowiązanego do zapłaty składki jest sprawą o prawa majątkowe, w których dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż 10.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że zdezaktualizował się pogląd zawarty w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2018 r., I UZ 19/18, że jeżeli decyzja ustala, że ubezpieczony podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek, a jako podstawę jej wydania powołuje art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to należy przyjąć, że przedmiotem sprawy jest podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy, a zatem dopuszczalność skargi kasacyjnej nie jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia - art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c., który bazował na uprzedniej treści art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w której nie rozróżniano
4 sprawy o ustalenie podlegania ubezpieczeniu od sprawy o ustalenie płatnika składek. Pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 14 października 2020 r., I UZ 16/20, potwierdza zatem stanowisko Sądu Apelacyjnego, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia. Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 40/21 2022-01-26Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, w której odwołujący się zaprzecza, że jest płatnikiem składek, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczal…
- I UZ 35/21 2022-02-02Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, w której nie jest sporne podleganie ubezpieczeniu, jest sprawą o prawa majątkowe, od której dopuszczalność skargi kasac…
- I UZ 10/21 2021-09-30Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, a nie istnienia obowiązku podlegania tym ubezpieczeniom, jest sprawą o prawa majątkowe, w której dopuszczalność skargi…
- I UZ 41/21 2022-02-08Czy sprawa dotycząca ustalenia podmiotu zobowiązanego do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, w sytuacji gdy podleganie ubezpieczeniom przez pracownika nie jest sporne, jest sprawą o prawa majątkowe, w które…
- II UZ 16/22 2022-12-14Czy sprawa dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w której płatnik kwestionuje wysokość składek, jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a tym samym czy skarga kasac…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3986 § 2art. 3982 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 3982 § 1art. 22art. 6 ust. 1art. 11 ust. 1art. 12 ust. 1art. 13 ust. 1art. 83 ust. 1art. 39814
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy