I UZ 71/04
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2005-04-19
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Andrzej Wróbel, Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wyraźnego wskazania okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, nawet jeśli można je wywnioskować z uzasadnienia, stanowi podstawę do jej odrzucenia na podstawie art. 393(3) § 1 pkt 3 KPC?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, określony w art. 393(3) § 1 pkt 3 KPC, nie jest spełniony, jeżeli skarżący wyraźnie ich nie przytacza. Nawet jeśli okoliczności te można wywieść z uzasadnienia kasacji, ich brak w wydzielonej części pisma procesowego skutkuje uznaniem kasacji za niezupełną i stanowi podstawę do jej odrzucenia.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację M. G. z powodu niespełnienia wymogu przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 393(3) § 1 pkt 3 KPC). Ubezpieczona wniosła zażalenie, argumentując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości zgłaszania przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej w kontekście przepisów o ubezpieczeniach społecznych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające kasację.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UZ 71/04 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania M. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 kwietnia 2005 r., zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 4 listopada 2004 r., sygn. akt III AUa …/04, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. postanowieniem z 4 listopada 2004 r., sygn. akt III AUa …/04 odrzucił kasację M. .d wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z 21 września 2004 r., sygn. akt. III AUa …04 z tego względu iż przedmiotowa kasacja nie spełniała wymogu przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, przewidzianego w art. 3933 § 1 pkt 3 KPC. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni zaskarżyła je w całości i wniosła o jego uchylenie i przyjęcie kasacji do rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazał, iż spełnienie obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania polegało na tym, że
2 w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: czy przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz. 1178 ze zm.) uniemożliwia zgłaszanie przerw w jej prowadzeniu w myśl art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm.), w związku z punktem X załącznika nr 20 do rozporządzenia Ministra pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 grudnia 1998 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 149, poz. 982 ze zm.). Ponadto powyższe zagadnienie wymaga wyjaśnienia przez Sad Najwyższy w świetle orzeczeń Sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wstępne badanie kasacji odbywa się przed jej rozpoznaniem, a więc przed podjęciem oceny, czy przytoczone w kasacji podstawy są usprawiedliwione (art. 39311 - art. 39313 k.p.c.), należy więc dojść do wniosku, iż kasacja musi zawierać argumenty strony skarżącej, które - jej zdaniem - uzasadniają przyjęcie kasacji do rozpoznania. Bez tych argumentów, nawiązujących wprost do treści art. 393 k.p.c. kasacja byłaby środkiem odwoławczym niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji, dokonywana przez Sąd drugiej instancji - nazbyt dowolna. Należy jeszcze zwrócić uwagę, że nowelizując art. 3933 k.p.c., ustawodawca nie tylko postawił kasacji nowe, dodatkowe wymaganie konstrukcyjne, ale także zmienił językową i logiczną strukturę tego przepisu. Dzieląc go na dwa paragrafy wyraźnie rozgraniczył wymagania konstrukcyjne kasacji, których spełnienie sprawia, że podejmowana przez stronę czynność procesowa nosi cechy kasacji (jest kasacją), od wymagań stawianych kasacji jako pismu procesowemu. Taka metoda konstruowania środków prawnych jest zresztą charakterystyczna dla wszystkich, znanych Kodeksowi postępowania cywilnego, środków odwoławczych (apelacji - art. 368, i zażalenia - art. 394 § 3). Została zastosowana także w odniesieniu do kasacji (art. 3933 k.p.c. w poprzednim brzmieniu), z tym że obecnie prawodawca
3 doprowadził do jednoznacznego wyodrębnienia i określenia w § 1 tych wymagań kasacji, które doktryna określa mianem jej "cech istotnych (kreatywnych)" ( uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r. II CKN 1385/00 – OSNC 2001 nr 3 poz. 51). Przepis art. 3935 KPC reguluje postępowanie wstępne (przygotowawcze) przed sądem II instancji, do którego powinna zostać wniesiona skarga kasacyjna. Sąd ten bada nie tylko, czy kasacja w konkretnym wypadku jest dopuszczalna, ale też, czy zachowany został termin do jej wniesienia oraz czy skarga zawiera w ogóle wymienienie podstaw kasacji i ich uzasadnienie, a także zarzuty co do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, nie bada jednak samej treści tych zarzutów. Wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w zażaleniu, w przedmiotowej kasacji nie zostały wskazane okoliczności uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania o jakich mowa w art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c. W uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2001 r. III CZ 36/01 (OSNC 2002 nr 2 poz. 22) sformułowano prawidłowy pogląd, że „stawiane kasacji wysokie wymagania profesjonalne (por. art. 3932 k.p.c.) są wystarczającym oparciem dla tezy, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji powinny być, podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w art. 3933 § 1 k.p.c., przedstawione w wydzielonej części kasacji, jako odrębny typograficznie element pisma procesowego, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, a także wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Kasacja powinna być zatem tak skonstruowana i zredagowana, aby zarówno przeciwnik procesowy, jak i Sąd, nie musiał poszukiwać w wywodzie kasacyjnym, a tym bardziej domyślać się wszystkich jej elementów. Wymaganie przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) nie jest więc spełnione, jeżeli skarżący wyraźnie ich nie przytacza, choćby dało się je wywieść z uzasadnienia kasacji. Pogląd ten był wielokrotnie potwierdzany przez Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2001r., I PZ 45/01 publ. OSNAPiUS 2003 nr 15, poz. 359.
4 Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I PZ 45/01 2001-08-09Czy wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 393³ § 1 pkt 3 KPC) jest spełniony, gdy skarżący wyraźnie ich nie przytacza, choćby dało się je wywieść z uzasadnienia kasacji?
- II CZ 31/05 2005-04-07Czy brak wskazania okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, pomimo przytoczenia jej podstaw i uzasadnienia, stanowi podstawę do jej odrzucenia?
- I PKN 155/01 2001-08-09Czy wymóg przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 393³ § 1 pkt 3 KPC) dotyczy również kasacji od postanowień kończących postępowanie w sprawie, takich jak postanowienie o umorzeniu postępowa…
- I PKN 810/00 2001-01-22Czy brak przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji stanowi uchybienie nieusuwalne, skutkujące odrzuceniem kasacji?
- I PZ 40/01 2001-07-02Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek wskazać stronie wnoszącej kasację okoliczności, których nieprzedstawienie spowodowało odrzucenie kasacji z powodu niespełnienia wymogu z art. 393³ § 1 pkt 3 KPC?
Powołane przepisy
art. 3933 § 1 pkt 3 KPC.art. 2 ust. 1art. 13 pkt 4art. 39311art. 39313 KPCart. 393 KPCart. 3933 KPCart. 368art. 394 § 3art. 3935 KPCart. 393art. 3932 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy