II PZ 51/74
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1974-11-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki za zwłokę w wypłaceniu wynagrodzenia za stosowanie pracowniczego projektu wynalazczego, powstałe w okresie obowiązywania prawa wynalazczego z dnia 31 maja 1962 r., należały do właściwości sądów powszechnych, a nie Komisji Rozjemczej przy Urzędzie Patentowym PRL?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pod rządem przepisów prawa wynalazczego z dnia 31 maja 1962 r. oraz uchwały Rady Ministrów nr 74/1963, sprawy o odsetki za zwłokę w wypłaceniu wynagrodzenia twórcom pracowniczych projektów wynalazczych nie należały do kompetencji Komisji Rozjemczej przy Urzędzie Patentowym PRL, lecz do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym, postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej zostało uchylone.Stan faktyczny
Powód domagał się od pozwanej Huty zasądzenia odsetek za zwłokę w wypłaceniu wynagrodzenia za stosowanie jego pracowniczego projektu wynalazczego. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, uznając, że sprawa o odsetki powinna była być rozstrzygnięta przez Komisję Rozjemczą lub uległa przedawnieniu. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński. Sędziowie: A. Filcek (sprawozdawca), Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Kazimierza D. przeciwko Hucie "Ł." w G. o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 17 lipca 1974 r.,postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanej Huty 334.165 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za lata 1958-1972 od wypłaconych mu ze zwłoką wynagrodzeń za stosowanie jego pracowniczego projektu wynalazczego.Pozwana Huta nie uznała powództwa i powoływała się na przedawnienie roszczeń powoda.Sąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej (art. 199 § 1 k.p.c.). W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Wojewódzki podał, że powód we wniosku z dnia 27 marca 1970 r., skierowanym do Komisji Rozjemczej przy Urzędzie Patentowym PRL, domagał się poza ustaleniem wynagrodzenia również odsetek za zwłokę. To roszczenie nie zostało rozstrzygnięte przez wspomnianą Komisję Rozjemczą, będącą w świetle wówczas obowiązujących przepisów organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia o odsetki. Nowe zaś przepisy o wynalazczości, zawarte w ustawie z dnia 19 października 1972 r. (Dz. U. Nr 43, poz. 272), nie dopuszczają do orzekania o stosunkach prawnych powstałych przed wejściem w życie powyższej ustawy.Ponadto Sąd Wojewódzki stwierdził, że większa część roszczenia powoda uległa przedawnieniu.W zażaleniu na powyższe postanowienie powód domaga się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie kwestionuje skarżący, powołując się na przepisy prawa wynalazczego z dnia 31 maja 1962 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 156), stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do niedopuszczalności drogi sądowej do dochodzenia odsetek za zwłokę w wypłaceniu wynagrodzenia za stosowanie projektu wynalazczego w okresie obowiązywania tego prawa.W świetle zgodnego stanowiska Sądu Najwyższego (orzeczenie z dnia 27 czerwca 1972 r. II PR 166/72) oraz b. Komisji Rozjemczej przy Urzędzie Patentowym PRL (postanowienie z dnia 18 marca 1966 r. - Wiadomości Urzędu Patentowego z 1966 r. nr 4, str. 309-310), pod rządem przepisów prawa wynalazczego z dnia 31 maja 1962 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 156) oraz przepisów uchwały nr 74 Rady Ministrów z dnia 5 lutego 1963 r. w sprawie zasad organizowania, kierowania i koordynacji spraw wynalazczości, rozpowszechniania projektów wynalazczych oraz zasad wynagradzania i finansowania w zakresie wynalazczości (M. P. Nr 18, poz. 100) sprawy o odsetki za zwłokę w wypłaceniu wynagrodzenia twórcom pracowniczych projektów wynalazczych nie należały do kompetencji Komisji Rozjemczej przy Urzędzie Patentowym PRL, lecz do właściwości sądów powszechnych.Z tej przyczyny, wobec naruszenia art. 199 § 1 k.p.c., zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.Bezprzedmiotowe są natomiast obszerne zarzuty skarżącego w kwestii przedawnienia dochodzonych roszczeń. Nie mogą być one rozpatrywane w postępowaniu zażaleniowym. Zakres bowiem kognicji sądu odwoławczego w postępowaniu zażaleniowym w procesie ograniczony jest do rozpatrzenia zarzutów dotyczących zaskarżonej czynności procesowej. Nie podlega w tym postępowaniu ocenie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stanowisko sądu pierwszej instancji w kwestiach materialnoprawnych, dotyczących istoty sporu będącego przedmiotem sprawy.Zajęcie stanowiska w takiej kwestii przez Sąd Wojewódzki było przedwczesne wobec odrzucenia pozwu.
Powiązane orzeczenia
- IV PR 314/75 1975-11-04Czy droga sądowa jest dopuszczalna w sprawie o wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy, jeśli postępowanie zostało już wszczęte przed Komisją Rozjemczą przy Urzędzie Patentowym PRL?
- II CZ 124/67 1968-08-01Czy spór o udział w już ustalonej i wypłaconej kwocie wynagrodzenia za projekt wynalazczy, dochodzony przez współtwórcę uznanego później za takiego, podlega właściwości sądów powszechnych, czy też Komisji Rozjemczej przy…
- I PZ 82/73 1974-03-06Czy sąd powszechny jest właściwy do rozstrzygania sporów o wynagrodzenie za pracowniczy projekt racjonalizatorski, jeśli droga administracyjna nie została wyczerpana?
- I PR 404/73 1973-05-10Czy jednostka gospodarki uspołecznionej, która nie wypłaciła twórcy wynalazku należnego wynagrodzenia w terminie, może uwolnić się od obowiązku zapłaty ustawowych odsetek za zwłokę, wykazując jedynie obronę swoich intere…
- II CZ 107/69 1969-10-30Czy roszczenia twórcy pracowniczego projektu wynalazczego o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz o wyrównanie zarobków wynikających z zastosowania nowej normy pracy podlegają wyłącznej właściwości Komisj…
Powołane przepisy
art. 199 § 1 KPC§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.